Serednie Małe

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Serednie Małe
Państwo  Polska
Województwo podkarpackie
Powiat bieszczadzki
Gmina Czarna
Liczba ludności 4
SIMC 0990497
Położenie na mapie gminy Czarna
Mapa lokalizacyjna gminy Czarna
Serednie Małe
Serednie Małe
Położenie na mapie powiatu bieszczadzkiego
Mapa lokalizacyjna powiatu bieszczadzkiego
Serednie Małe
Serednie Małe
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa lokalizacyjna województwa podkarpackiego
Serednie Małe
Serednie Małe
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Serednie Małe
Serednie Małe
Ziemia49°16′55″N 22°32′57″E/49,281944 22,549167

Serednie Małe – odrodzona wieś w Polsce, położona na północnym stoku Otrytu w Bieszczadach w województwie podkarpackim, w powiecie bieszczadzkim, w gminie Czarna[1][2]. Graniczy z Olchowcem (zach.), Rosochatem (wsch.) i Polaną (płd).

Historia[edytuj | edytuj kod]

W czasach I Rzeczypospolitej wieś należała do ziemi sanockiej. Osadzona na prawie wołoskim przed 1580 przez rodzinę Kmitów. Dawne nazwy : wssi woloskye Serednye 1580, Serednie sive Polanczyk 1654, Seredni Polanczyk 1673, Serednia alias Polanczyk 1678, Serednie małe 1855, Seredne 1860. Zarówno katolicy jak i unici mieli swoje parafie w Polanie.

W XVIII-XX w. wieś była zaściankiem szlacheckim, mieszkały tam rodziny:

Była to szlachta siedząca na dziedzicznych niewielkich częściach wsi, małych folwarkach, a raczej zagrodach. W 1780 roku wieś należała do Antoniego i Ignacego Stupnickich, Marii Wiszniewskiej, Bernarda Żukotyńskiego, Aleksandra Kawczyńskiego i rodziny Kamińskich[3].

W 1831 r. jako właściciel dominum Serednie Małe wymieniany jest Paweł Michalski[4]. W połowie XIX wieku właścicielem posiadłości tybularnej Seredne Małe był Antoni Stupnicki[5].

W latach 70. XIX w. wieś liczyła 177 mieszkańców (52 katolików, 88 unitów i 32 żydów), składała się z 26 domów (9 należało do 8 rodzin szlacheckich)[6]. Natomiast w roku 1921 we wsi było już 36 domów, w których mieszkało 240 osób, w tym: 89 katolików, 144 unitów oraz 7 żydów. W czasie spisu 100 osób podało narodowość polską a 140 rusińską.

W latach 1943-1945 zamordowani w Seredniem Małem przez UPA[7]:

  • 1. Cichońska Maria, żona Edwarda, 30.03.1943
  • 2. Cichoński Edward, l. 45, 30.03.1943
  • 3. Jastrzębski Józef, 30.03.1943
  • 4. Jastrzębski Władysław, syn Józefa, 30.03.1943
  • 5. Jastrzębski Jan, syn Józefa, 30.03.1943
  • 6. Kwiatkowski Emil, 30.03.1943
  • 7. Michalska Maria, żona Józefa, 30.03.1943
  • 8. Michalski Józef, l. 37, 30.03.1843
  • 9. Radwańska Eugenia, 09.1944
  • 10. Radwański Mieczysław, 09.1944
  • 11. Radwański Eugeniusz, syn Mieczysława i Eugenii, 09.1944
  • 12. Wiśniowska Stefania, 09.1944
  • 13. Wiśniowski Zenon, syn Antoniego, 1945

Po latach 1945-1951 wieś włączono do ZSRR, a wszystkich mieszkańców przesiedlono w głąb ZSRR.

Dziś znajduje się tu prywatne gospodarstwo i stadnina koni huculskich, które żyją w systemie tabunowym. Gospodarstwo zajmuje się agroturystyką.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskim na rok 1828.
  • Księgi metrykalne parfii rzymskokatolickiej w Polanie. (Archiuwm diecezjalne w Przemyślu).
  • T. Wojciechowski, Polana – wieś bieszczadzka. Dzieje cywilne i kościelne, Polana 2009, s. 379.
  • K. Ślusarek, Drobna szlachta w Galicji 1772-1848, Kraków 1994, s. 221.
  • F. Sulimierski, B. Chlebowski, W. Walewski, Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Warszawa 1880.
  • S. Jastrzębski, Martyrologia polskiej ludności w województwie lwowskim w latach 1939-1947. Zbrodnie popełnione przez nacjonalistów ukraińskich.
  • http://region.halicz.pl/szlachta/zascianki.htm

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]