Seter szkocki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Seter szkocki
Seter szkocki.jpg
Seter szkocki
Inne nazwy Gordon Setter, Setter King Size
Kraj patronacki Wielka Brytania
Kraj pochodzenia Wielka Brytania[1]
Wymiary
Wysokość psy 61 – 75 cm
suki 58 – 66 cm
Masa ok. 29 kg[2]
Klasyfikacja
FCI Grupa VII, Sekcja 2,
nr wzorca 6
AKC Sporting Group
ANKC Grupa 3 (Gundogs)
CKC Grupa 1 – Sporting Dogs
KC(UK) Gundogs
NZKC Gundogs
UKC Gun Dog Breeds
Wzorce rasy
FCI AKC ANKC KC(UK) NZKC
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Pięciomiesięczny pies
Głowy: pięciomiesięcznego i dwuletniego gordona

Seter szkocki, gordon – jedna z ras psów należąca do grupy wyżłów w sekcji wyżłów brytyjskich i irlandzkich w typie seterów. Podlega próbom pracy[1]. Typ wyżłowaty[3].

Rys historyczny[edytuj | edytuj kod]

Czarno-rude setery występowały w Szkocji już w XVII wieku. Nieznany autor opisuje też setery maści czarno-rudej pod koniec XVIII wieku jako niezbyt szybkie, lecz za to bardzo wytrzymałe, o doskonałym węchu. Gdy robiły stójkę, myśliwy mógł być pewien, że przed nim znajduje się zwierzyna. Dalsze wzmianki wspominają, iż lord von Bute hodował w Szkocji setery maści czarnej, przy czym nie jest jasne czy były one jednolicie czarne, czy też czarne podpalane.

Rasa zawdzięcza swe powstanie lordowi Alexandrowi Gordonowi, który w 1820 roku zapoczątkował własną hodowlę seterów. Gordon, chcąc uzyskać trójkolorowe psy, skrzyżował setera z czarną suką rasy owczarek (prawdopodobnie szkocki collie), jednak bez rezultatu. Nie wiadomo jednak, czy te psy były użyte do dalszej hodowli.

Właściwa hodowla i utrwalenie rasy zaczęło się dopiero po śmierci Gordona w roku 1837, a setery maści czarnej z rudym podpalaniem pojawiły się licznie dopiero w latach 60., zaś na wystawach osobna klasa gordon setera została stworzona w 1861.

Do powstania gordonów przyczyniły się prawdopodobne krzyżówki z bloodhoundami, po których odziedziczyły one wyraźne fafle.

Wygląd[edytuj | edytuj kod]

Budowa[edytuj | edytuj kod]

Seter szkocki ma dość długą kufę, czarny i szeroki nos, przylegające wargi, wiszące i cienkie uszy oraz ciemno piwne oczy. Dobrze umięśnione łapy, ustawione prostopadle do podłoża o owalnym kształcie. Ogon jest stosunkowo krótki, noszony poniżej linii grzbietu.

Szata i umaszczenie[edytuj | edytuj kod]

Sierść jest miękka, intensywnie czarna z podpalaniami w kolorze dojrzałego kasztana. Dozwolone jest występowanie białego znaczenia z przodu na klatce piersiowej. Podpalania są umiejscowione: nad oczami w formie punktowych znaczeń (max. 3/4 cala średnicy), na bokach kufy, na podgardlu i na łapach w ściśle określonych miejscach. Posiadają tzw. pióro, czyli wydłużoną sierść na ogonie. Występują frędzle na łapach i uszach. Obszar między palcami jest obficie owłosiony.

Użytkowość[edytuj | edytuj kod]

Pies myśliwski. Jak wszystkie wyżły brytyjskie, był i jest używany jako pies wystawiający (legawiec) w polowaniach na ptactwo, najczęściej przepiórki, kuropatwy i bażanty. Jako jedyny z wyżłów brytyjskich posiada zdolność do pracy zarówno dolnym jak i górnym wiatrem[potrzebne źródło], co czyni go bardziej wszechstronnym, także w pracy jako tropowca. Sprawdzały się w polowaniach przy pieszym myśliwym ze względu na większą masę i przez to wolniejsze chody przy okładaniu pola. Obecnie jest także często wykorzystywany jako pies rodzinny oraz do towarzystwa.

Charakter i temperament[edytuj | edytuj kod]

Są to psy inteligentne, wytrwałe o dość silnym uporze w pracy, uważne i cierpliwe. Dla członków rodziny są przyjazne i wrażliwe, łagodne dla dzieci. W stosunku do obcych są przyjazne i towarzyskie, jednak na początku nieufne. Szkolenie ich wymaga doświadczenia i odpowiedniego prowadzenia, innego niż wyżły kontynentalne. Jest ono nietrudne, ponieważ uczą się chętnie. Istotna jest także dla tej rasy wczesna i poprawna socjalizacja. Bardzo mocno przywiązują się do swojego właściciela, którego sobie wybierają.

Zdrowie i pielęgnacja[edytuj | edytuj kod]

Łatwy do utrzymania, potrzebuje czesania przynajmniej raz dziennie, kąpanie w razie konieczności. Wymagają regularnej, dziennej dawki ruchu na świeżym powietrzu. Psy tej rasy przejawiają średnie ryzyko do wystąpienia skrętu żołądka.

Popularność[edytuj | edytuj kod]

Rasa ta w Polsce jest mało popularna. Popularniejsze od gordonów są setery irlandzkie.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Alain Fournier: Ilustrowana encyklopedia psów rasowych. s. 310.
  2. Eva Maria Krämer: Rasy psów. s. 252.
  3. Rino Falappi: Czworonożni przyjaciele: rasy, pielęgnacja i hodowla psów. s. 154.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Rino Falappi: Czworonożni przyjaciele: rasy, pielęgnacja i hodowla psów. Warszawa: Dom Wydawniczy "Bellona", 2001. ISBN 83-11-09354-7.
  • Alain Fournier: Ilustrowana encyklopedia psów rasowych. Warszawa: Carta Blanca. Grupa Wydawnicza PWN, 2012. ISBN 978-83-7705-179-5.
  • Eva Maria Krämer: Rasy psów. Warszawa: Oficyna Wydawnicza MULTICO, 1998, s. 252. ISBN 83-7073-122-8.