Sferometr

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Sferometr użyty do pomiaru promienia krzywizny soczewki wypukłej. Zaznaczone ważne wielkości.

Sferometr - przyrząd pomiarowy służący pomiarom promieni krzywizn elementów sferycznych, jak na przykład soczewki. W odróżnieniu od wzorców łuków kołowych pomiarów dokonujemy nie wprost.

Budowa[edytuj]

Sferometr składa się z podstawy w postaci metalowego pierścienia oraz zegarowego czujnika mikrometrycznego bądź śruby mikrometrycznej. Do regulacji (zerowania) sferometru służy śruba umożliwiająca swobodny przesuw czujnika oraz obrotowa podziałka, wyskalowana najczęściej w setnych bądź dziesiątych częściach milimetra.


Przebieg pomiarów[edytuj]

Pomiaru promienia krzywizny dokonuje poprzez pomiar strzałki czaszy oraz promień (wewnętrzny lub zewnętrzny) podstawy sferometru, a następnie wyliczenie szukanego promienia.

Aby dokonać pomiaru promienia krzywizny soczewki należy:

  • Wyzerować przyrząd:
    • ustawić sferometr na gładkiej, płaskiej powierzchni (płytka płasko-równoległa);
    • poluźnić śrubę regulacyjną, w wyniku czego wskazówka ustawi się w położeniu "zero";
    • dokręcić śrubę regulacyjną;
    • obracając tarczą z podziałką ustawić zero.
  • Ustawić sferometr na badanej soczewce i odczytać wartość strzałki - h.
  • Zmierzyć suwmiarką średnicę zewnętrzną (przy pomiarze soczewki wklęsłej) bądź wewnętrzną (przy pomiarze soczewki wypukłej) podstawy sferometru - R.
  • Czynności te powtórzyć kilka razy, notując wyniki.
  • Obliczyć wartości średnie zmierzonych wielkości oraz ich błędy jako sumę odchylenia standardowego (poprawniej: jego estymatora nieobciążonego) oraz dokładności przyrządu pomiarowego.
  • Obliczyć wartość promienia sfery - r, korzystając ze wzoru:
.


Zobacz też[edytuj]