Siedem filarów mądrości

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Siedem filarów mądrości
Seven Pillars of Wisdom[1]
ilustracja
Autor Thomas Edward Lawrence
Tematyka wspomnienia wojenne
Typ utworu powieść autobiograficzna
Wydanie oryginalne
Miejsce wydania Wielka Brytania
Język angielski
Data wydania 1926 (ukończona w 1922)
Pierwsze wydanie polskie
Data wydania polskiego 1971
Wydawca Państwowy Instytut Wydawniczy
Przekład Jerzy Schwakopf

Siedem filarów mądrościautobiograficzna powieść autorstwa Thomasa Edwarda Lawrence’a z 1926 roku.[2]

Tytuł pochodzi z Księgi Przysłów 9,1: „Mądrość zbudowała sobie dom i wyciosała siedem kolumn”. Przed pierwszą wojną światową Lawrence rozpoczął prace nad książką naukową o siedmiu wielkich miastach Bliskiego Wschodu, która miała być zatytułowana Siedem filarów mądrości. Kiedy wybuchła wojna, a książka była nieukończona, Lawrence postanowił zniszczyć rękopis.

Po zakończeniu wojny Lawrence postanowił opisać w formie powieści wspomnienia ze swojej działalności wśród Arabów.

Zarys treści[edytuj]

Fabuła powieści oparta jest na doświadczeniach T. E. Lawrence'a w Arabii podczas I wojny światowej, w szczególności związanych ze zdobyciem fortu Akaba oraz Damaszku. Lawrence, brytyjski oficer, dołącza do wojsk emira Fajsala, przywódcy arabskiego powstania skierowanego przeciwko Turkom. Po przebyciu pustyni wraz z niewielkim oddziałem wojska oraz po udanym ataku na fort Akaba (przeprowadzonym pomiędzy 6 maja a 6 lipca 1917), zyskuje status bohatera wśród Arabów i Anglików. Angażuje się również w polityczne próby zjednoczenia plemion arabskich. Do najważniejszych wątków powieści zalicza się też konflikt wewnętrzny bohatera związany z poszukiwaniem własnej tożsamości oraz koniecznością wyboru lojalności względem ojczystej Brytanii i nowo poznanych wśród pustynnych plemion przyjaciół.

Odbiór powieści[edytuj]

W uznaniu zasług Lawrence'a awansowano do stopnia pułkownika. Lawrence był gorącym zwolennikiem powstania samodzielnego państwa arabskiego, ale jego plany udało się tylko częściowo zrealizować. Rozczarowany, wycofał się z działalności w sprawach arabskich na początku lat 20. XX wieku.

Zarówno twórca, jak i jego dzieło znaleźli entuzjastów, ale także zagorzałych przeciwników. Kwestionowano prawdziwość relacji Lawrence’a, doszukiwano się u autora ukrytych intencji, widziano w nim gorliwego wykonawcę polityki angielskiej na Bliskim Wschodzie lub przeciwnie – fanatycznego obrońcę wolności Arabów – bądź upatrywano w nim klasycznego outsidera, służącego własnej idei. Zgadzano się na jedno: że książka jest utworem nieprzeciętnym i świadczy o dużych zdolnościach literackich autora oraz odsłania bogatą osobowość, skomplikowaną, złożoną z wielu sprzecznych cech; ukazuje człowieka, który nie potrafi pogodzić się z samym sobą i siebie samego zaakceptować.

Powieść stała się inspiracją dla filmu Lawrence z Arabii z roku 1962 w reżyserii Davida Leana.

Przypisy

  1. T.E.Lawrence: Siedem filarów mądrości. PIW, Warszawa 1971, s. 4
  2. T.E.Lawrence: Siedem filarów mądrości. PIW, Warszawa 1971, s. 15

Bibliografia[edytuj]

  • XXL. Lew Hidżasu. „Komandos”. 5/97. ISSN 0867-8669. 
  • T.E. Lawrence: Siedem filarów mądrości. Warszawa: PIW, 1971.

Linki zewnętrzne[edytuj]