Siedlisko przyrodnicze

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Siedlisko przyrodnicze – pojęcie używane w terminologii prawnej Unii Europejskiej w związku z programem Natura 2000. Wprowadzone zostało w celu identyfikacji obszarów lądowych lub wodnych o określonych cechach środowiska przyrodniczego, wyodrębnianych w oparciu o cechy geograficzne, abiotyczne i biotyczne. Termin ten nawiązuje do biogeocenozy albo ekosystemu (zob. struktura ekosystemu) obejmując postaci lub fragmenty tych układów identyfikowane zwykle przez określone zbiorowiska roślinne lub warunki geograficzno-ekologiczne.

Nie należy mylić tego terminu z definicją siedliska stosowaną w biologii i ekologii oraz z typologią siedlisk leśnych stosowaną w leśnictwie.

Dyrektywa siedliskowa wymienia typy europejskich siedlisk przyrodniczych, które są zagrożone wyginięciem w Europie i zobowiązuje państwa Unii Europejskiej do ich ochrony w obszarach Natura 2000. W Polsce zakaz "podejmowania działań mogących w znaczący sposób pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych" w obszarach Natura 2000 zapisany został w art. 33 ustawy o ochronie przyrody. Zakaz nie obowiązuje tylko w określonych sytuacjach i pod określonymi w ustawie wyjątkami. Zakres koniecznych działań ochronnych określa plan ochrony obszaru Natura 2000. Przepisy dają możliwość wsparcia finansowego lub wypłaty odszkodowań użytkownikom gruntów w przypadku strat związanych z ochroną siedlisk (m.in. w ramach programu rolnośrodowiskowego).

Wykaz siedlisk wymagających ochrony w obszarach Natura 2000 w Polsce[edytuj]

(na pierwszym miejscu kod siedliska[1], znak * oznacza siedlisko priorytetowe)

  • 1110 – piaszczyste ławice podmorskie
  • 1130 – ujścia rzek (estuaria)
  • 1150 – zalewy i jeziora przymorskie (laguny)*
  • 1160 – duże płytkie zatoki
  • 1170 – rafy
  • 1210 – kidzina na brzegu morskim
  • 1230 – klify na wybrzeżu Bałtyku
  • 1310 – śródlądowe błotniste solniska z solirodem (Salicornion ramosissimae)
  • 1330 – solniska nadmorskie (Glauco-Puccinietalia część – zbiorowiska nadmorskie)
  • 1340 – śródlądowe słone łąki, pastwiska i szuwary (Glauco-Puccinietalia część – zbiorowiska śródlądowe)*
  • 2110 – inicjalne stadia nadmorskich wydm białych
  • 2120 – nadmorskie wydmy białe (Elymo-Ammophiletum)
  • 2130 – nadmorskie wydmy szare*
  • 2140 – nadmorskie wrzosowiska bażynowe (Empetrion nigri)*
  • 2160 – nadmorskie wydmy z zaroślami rokitnika
  • 2170 – nadmorskie wydmy z zaroślami wierzby piaskowej
  • 2180 – lasy mieszane i bory na wydmach nadmorskich
  • 2190 – wilgotne zagłębienia międzywydmowe
  • 2330 – wydmy śródlądowe z murawami napiaskowymi
  • 3110 – jeziora lobeliowe
  • 3130 – brzegi lub osuszane dna zbiorników wodnych ze zbiorowiskami z Littorelletea, Isoëto-Nanojuncetea
  • 3140 – twardowodne oligo- i mezotroficzne zbiorniki wodne z podwodnymi łąkami ramienic Charetea (jeziora ramienicowe)
  • 3150 – starorzecza i naturalne eutroficzne zbiorniki wodne ze zbiorowiskami z Nympheion, Potamion
  • 3160 – naturalne dystroficzne zbiorniki wodne
  • 3220 – pionierska roślinność na kamieńcach górskich potoków
  • 3230 – zarośla wrześni na kamieńcach i żwirowiskach górskich potoków (Salici-Myricarietum część – z przewagą wrześni)
  • 3240 – zarośla wierzby siwej na kamieńcach i żwirowiskach górskich potoków (Salici-Myricarietum część – z przewagą wierzby)
  • 3260 – nizinne i podgórskie rzeki ze zbiorowiskami włosieniczników Ranunculion fluitantis
  • 3270 – zalewane muliste brzegi rzek
  • 4010 – wilgotne wrzosowiska z wrzoścem bagiennym (Ericion tetralix)
  • 4030 – suche wrzosowiska (Calluno-Genistion, Pohlio-Callunion, Calluno-Arctostaphylion)
  • 4060 – wysokogórskie borówczyska bażynowe (Empetro-Vaccinietum)
  • 4070 – zarośla kosodrzewiny (Pinetum mugo)
  • 4080 – subalpejskie zarośla wierzbowe wierzby lapońskiej lub śląskiej (Salicetum lapponum, Salicetum silesiacae)
  • 6110 – skały wapienne i neutrofilne z roślinnością pionierską (Alysso-Sedion)
  • 6120 – ciepłolubne, śródlądowe murawy napiaskowe (Koelerion glaucae)*
  • 6150 – wysokogórskie murawy acidofilne (Juncion trifidi) i bezwapienne wyleżyska śnieżne (Salicion herbaceae)
  • 6170 – nawapienne murawy wysokogórskie (Seslerion tatrae) i wyleżyska śnieżne (Arabidion coeruleae)
  • 6210 – murawy kserotermiczne (Festuco-Brometea i ciepłolubne murawy z Asplenion septentrionalis-Festucion pallentis)* – priorytetowe są tylko murawy z istotnymi stanowiskami storczyków
  • 6230 – górskie i niżowe murawy bliźniczkowe (Nardion – płaty bogate florystycznie)*
  • 6410 – zmiennowilgotne łąki trzęślicowe (Molinion)
  • 6430 – ziołorośla górskie (Adenostylion alliariae) i ziołorośla nadrzeczne (Convolvuletalia sepium)
  • 6440 – łąki selernicowe (Cnidion dubii)
  • 6510 – niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris)
  • 6520 – górskie łąki konietlicowe użytkowane ekstensywnie (Polygono-Trisetion)
  • 7110 – torfowiska wysokie z roślinnością torfotwórczą (żywe)*
  • 7120 – torfowiska wysokie zdegradowane, lecz zdolne do naturalnej i stymulowanej regeneracji
  • 7140 – torfowiska przejściowe i trzęsawiska (przeważnie z roślinnością z Scheuchzerio-Caricetea)
  • 7150 – obniżenia na podłożu torfowym z roślinnością ze związku Rhynchosporion
  • 7210 – torfowiska nakredowe (Cladietum marisci, Caricetum buxbaumii, Schoenetum nigricantis)*
  • 7220 – źródliska wapienne ze zbiorowiskami Cratoneurion commutati*
  • 7230 – górskie i nizinne torfowiska zasadowe o charakterze młak, turzycowisk i mechowisk
  • 8110 – piargi i gołoborza krzemianowe
  • 8120 – piargi i gołoborza wapienne ze zbiorowiskami Papaverion tatrici lub Arabidion alpinae
  • 8160 – podgórskie i wyżynne rumowiska wapienne ze zbiorowiskami ze Stipion calamagrostis*
  • 8210 – wapienne ściany skalne ze zbiorowiskami Potentilletalia caulescentis
  • 8220 – ściany skalne i urwiska krzemianowe ze zbiorowiskami z Androsacion vandelii
  • 8230 – pionierskie murawy na skałach krzemianowych (Arabidopsidion thalianae)
  • 8310 – jaskinie nieudostępnione do zwiedzania
  • 9110 – kwaśne buczyny (Luzulo-Fagenion)
  • 9130 – żyzne buczyny (Dentario glandulosae-Fagenion, Galio odorati-Fagenion)
  • 9140 – górskie jaworzyny ziołoroślowe (Aceri-Fagetum)
  • 9150 – ciepłolubne buczyny storczykowe (Cephalanthero-Fagenion)
  • 9160 – grąd subatlantycki (Stellario-Carpinetum)
  • 9170 – grąd środkowoeuropejski i subkontynentalny (Galio-Carpinetum, Tilio-Carpinetum)
  • 9180 – jaworzyny i lasy klonowo-lipowe na stokach i zboczach (Tilio plathyphyllis-Acerion pseudoplatani)*
  • 9190 – pomorski kwaśny las brzozowo-dębowy (Betulo-Quercetum)
  • 91D0 – bory i lasy bagienne (Vaccinio uliginosi-Betuletum pubescentis, Vaccinio uliginosi-Pinetum, Pino mugo-Sphagnetum, Sphagno girgensohnii-Piceetum i brzozowo-sosnowe bagienne lasy borealne)*
  • 91E0 – łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (Salicetum albo-fragilis, Populetum albae, Alnenion glutinoso-incanae, olsy źródliskowe)*
  • 91F0 – łęgowe lasy dębowo-wiązowo-jesionowe (Ficario-Ulmetum)
  • 91I0 – dąbrowy ciepłolubne (Quercetalia pubescenti-petraeae)*
  • 91P0 – wyżynny jodłowy bór mieszany (Abietetum polonicum)
  • 91Q0 – górskie reliktowe laski sosnowe (Erico-Pinion)
  • 91T0 – sosnowy bór chrobotkowy (Cladonio-Pinetum i chrobotkowa postać Peucedano-Pinetum)
  • 9410 – górskie bory świerkowe (Piceion abietis część – zbiorowiska górskie)
  • 9420 – górski bór limbowo-świerkowy (Pino cembrae-Piceetum)

Przypisy

  1. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 maja 2005 r. w sprawie typów siedlisk przyrodniczych oraz gatunków roślin i zwierząt, wymagających ochrony w formie wyznaczenia obszarów Natura 2000 Dz.U. z 2005 r. Nr 94, poz. 795

Linki zewnętrzne[edytuj]

  • Interpretation Manual of European Union Habitats. EUR 28. April 2013. European Commission DG Environment. (Podręcznik interpretacji siedlisk przyrodniczych)
  • Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 13 kwietnia 2010 r. w sprawie siedlisk przyrodniczych oraz gatunków będących przedmiotem zainteresowania Wspólnoty, a także kryteriów wyboru obszarów kwalifikujących się do uznania lub wyznaczenia jako obszary Natura 2000 (Dz.U. z 2010 r. Nr 77, poz. 510)
  • Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 sierpnia 2012 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie siedlisk przyrodniczych oraz gatunków będących przedmiotem zainteresowania Wspólnoty, a także kryteriów wyboru obszarów kwalifikujących się do uznania lub wyznaczenia jako obszary Natura 2000 (Dz.U. z 2012 r. Nr , poz. 1041)
  • Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 6 listopada 2013 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie siedlisk przyrodniczych oraz gatunków będących przedmiotem zainteresowania Wspólnoty, a także kryteriów wyboru obszarów kwalifikujących się do uznania lub wyznaczenia jako obszary Natura 2000 (Dz.U. z 2013 r. Nr , poz. 1302)