Sikora karolińska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Sikora karolińska
Poecile carolinensis[1]
(Audubon, 1834)
Sikora karolińska
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Nadrząd neognatyczne
Rząd wróblowe
Podrząd śpiewające
Rodzina sikory
Rodzaj Poecile
Gatunek sikora karolińska
Synonimy
  • Parus carolinensis Audubon, 1834[2]
Podgatunki
  • P. c. atricapilloides (Lunk, 1952)
  • P. c. agilis (Sennett, 1888)
  • P. c. carolinensis (Audubon, 1834)
  • P. c. extimus (Todd & Sutton, 1936)
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Sikora karolińska (Poecile carolinensis) – gatunek małego ptaka z rodziny sikor (Paridae).

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Często umieszcza się go nadal w rodzaju Parus z większością innych sikor, ale badania sekwencji mitochondrialnego DNA cytochromu b i morfologia ptaka sugeruje, że rodzaj Poecile dokładniej oddaje relacje obecne w rodzinie sikor[4]. American Ornithologists' Union uznaje od niedawna Poecile jako oddzielny rodzaj. Wyróżniono kilka podgatunków P. carolinensis[5][2]:

  • P. carolinensis atricapilloidesKansas, Oklahoma i Teksas (południowo-środkowe USA).
  • P. carolinensis agilisArkansas, Luizjana i wschodni Teksas (południowo-środkowe USA).
  • P. carolinensis extimus – wschodnio-środkowe USA.
  • P. carolinensis carolinensis – południowo-wschodnie USA.

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Sikora karolińska siedząca na gałęzi

Ptaki dorosłe mają 11,5–13 cm długości oraz wagę wahającą się w granicach 9–12 g. Posiadają czarną czapeczkę i śliniaczek z białymi bokami sięgającymi dzioba. Dolne części ciała są białe z rdzawobrązowymi piórami po bokach. Grzbiet jest ubarwiony na szaro. Ich dzioby są czarne i krótkie, skrzydła niewielkie, a ogon średniej długości[6].

Rozróżnianie[edytuj | edytuj kod]

Są bardzo podobne do sikory jasnoskrzydłej od której możne je rozróżnić po nieznacznie bardziej brązowych skrzydłach z większymi brązowymi piórkami (brak białawej otoczki). Biała obwódka na lotkach drugorzędowych jest trochę mniej widoczna. Ogon jest również nieco krótszy i bardziej kwadratowo zakończony.

Różnice w odgłosach i melodiach tych sikor może rozróżnić jedynie doświadczony obserwator: sikora karolińska wydaje szybciej "czik-a-dii" (od tego najpowszechniejszego zawołania wzięła się angielska nazwa sikor) i ma ono wyższy ton niż w przypadku sikory jasnoskrzydłej. Sikora karolińska w swej pieśni wydaje 4 tony "fii- bii- fii – bej", podczas gdy sikora jasnoskrzydła nie wykonuje wyższych tonów. Nawet gdy dobrze widać ptaki rozróżnienie obu gatunków w terenie jest jednak trudne.

Torpor[edytuj | edytuj kod]

Sikora karolińska potrafi obniżać temperaturę swojego ciała, aby w ten sposób wywołać kontrolowany stan hipotermii zwany torporem. W ten sposób oszczędza energię w czasie bardzo ostrych zim. Gdy panuje duży mróz szuka szczelin i dziupli w drzewach, gdzie może się ukryć i spędzić w takim stanie termicznym do 15 godzin. Choć nadal czuwa nie odpowiada wtedy na bodźce. Nie powinno się ruszać takiego osobnika lub brać go w ręce. Stres jakiego wtedy dozna może nawet spowodować jego śmierć.

Środowisko życia[edytuj | edytuj kod]

Środowiska, w których sikory rozmnażają się są zróżnicowane – to lasy liściaste Stanów Zjednoczonych od New Jersey na zachodzie do południowego Kansas i na południu do Florydy i Teksasu. W areale występowania sikory karolińskiej występuje luka. Dotyczy ona wyższych wysokości nad poziomem morza w Appalachach, które zasiedlają inne spokrewnione gatunki przystosowane do surowszych warunków – sikorę jasnoskrzydłą.

To ptak trwale osiadły – nie przemieszcza się na południe nawet w trakcie surowych warunków atmosferycznych.

Okres lęgowy[edytuj | edytuj kod]

Latem sikora karolińska zjada najchętniej owady, a zimą nasiona i jagody

Sikory karolińskie są tak podobne do sikor jasnoskrzydłych, że same czasem mają problemy z rozróżnieniem swojego gatunku. Powoduje to powstanie mieszańców (hybryd). Najbardziej oczywista różnica tkwi w ich melodii – wykonanie sikory karolińskiej ma 4 sylaby, a mieszańców 3[7].

Sikory karolińskie gnieżdżą się w dziupli w drzewie. Para zakłada gniazdo w naturalnych szczelinach w pniu lub czasem w opuszczonych dziuplach dzięciołów. Gatunek ten może krzyżować się z sikorami jasnoskrzydłymi na obszarach, gdzie oba te ptaki występują. To jeszcze bardziej utrudnia identyfikację gatunku.

Pożywienie[edytuj | edytuj kod]

Podskokami przemieszcza się po gałęziach drzew w poszukiwaniu pożywienia, czasem zwisa głową w dół lub unosi się w powietrzu, aby dotrzeć do upatrzonego miejsca. Może dolatywać w powietrzu za owadami. Te stanowią ważną część jego diety, zwłaszcza latem. Nasiona i jagody stają się istotne zimą. Czasem uderza dziobem o nasiona wbite w pień drzewa lub krzewu, aby je otworzyć. Zdarza się jej gromadzić zapasy na później.

W trakcie jesiennych i zimowych migracji sikory karolińskie często tworzą stada wspólnie z wieloma innymi gatunkami ptaków, w tym z pozostałymi sikorami, kowalikami i ptakami śpiewającymi Nowego Świata. Razem szukają pokarmu. Mieszane stada trzymają się razem, ponieważ sikory okrzykami oznajmiają źródła zasobne w jedzenie. Ten element spajający grupę pozwala innym gatunkom wydajniej znajdować pożywienie[8].

Ochrona i zagrożenia[edytuj | edytuj kod]

W Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody i Jej Zasobów został zaliczony do kategorii LC (najmniejszej troski)[3].

Przypisy

  1. Poecile carolinensis w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. 2,0 2,1 Carolina Chickadee (Poecile carolinensis) (ang.). IBC: The Internet Bird Collection. [dostęp 1 sierpnia 2012].
  3. 3,0 3,1 Parus carolinensis. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) <www.iucnredlist.org>. (ang.) [dostęp 25 grudnia 2010]
  4. Gill, F. B., Slikas, B., & Sheldon, F. H.: Phylogeny of titmice (Paridae): II. Species relationships based on sequences of the mitochondrial cytochrome-b gene. Wyd. 2005. s. 121-143. DOI:[0121:POTPIS2.0.CO;2 10.1642/0004-8038(2005)122[0121:POTPIS]2.0.CO;2]. (ang.)
  5. Frank Gill, Minturn Wright, David Donsker: Family Paridae (ang.). IOC World Bird List: Version 3.1. [dostęp 2 sierpnia 2012].
  6. Del Hoyo, J., Elliot, A., & Christie D. (eds).: Handbook of the Birds of the World. Volume 12: Picathartes to Tits and Chickadees. Lynx Edicions, 2007. ISBN 9788496553422.
  7. About the Carolina chickadee (ang.). www.birdhouses101.com. [dostęp 2010-12-23].
  8. About The Carolina Chickadee