Simargł

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Simargł-Paskudź; ornament z bransolety XII-XIII w.

Si(e)margł – zagadkowe bóstwo Słowian wschodnich, o nieznanych funkcjach. Wzmiankowany w Powieści minionych lat wśród bóstw czczonych w Kijowie przez Włodzimierza Kijowskiego[1][2][3].

W późniejszym Słowie Christolubca jego imię rozdzielono, za czym Aleksander Brückner przyjął istnienie dwóch różnych bóstw, Siema i Rgła. Siem, z imieniem wywodzonym od semja – „rodzina” miałby być bóstwem domowym opiekującym się obejściem, zaś Rgieł, z imieniem opartym na rdzeniu reż – „żyto” byłby bóstwem urodzaju. Świadectwem kultu Siema i Rgła miałyby być nazwy miejscowe takie jak Rgielsko i Siemianowo, a także imiona Siemowit i Siemomysł[2][3].

Interpretacja Brücknera spotkała się z krytyką, zdaniem wielu badaczy nie ma podstaw do rozdzielania imienia Simargła[1][3]. Wskazuje się na paralele z irańskim demonem wegetacji Senmurwem lub Simurgiem, przedstawianym w formie skrzydlatego psiogłowego potwora. Podobny motyw zoomorficzny pojawia się w ornamentyce wczesnośredniowiecznej Rusi i związany jest z folklorystyczną postacią znaną jako Paskudź[2][3].

Boris Rybakow utożsamiał Siemargła z Perepłutem[1][3].

Przypisy

  1. a b c d Słownik starożytności słowiańskich. T. 5. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1975, s. 167-168.
  2. a b c d Jerzy Strzelczyk: Mity, podania i wierzenia dawnych Słowian. Poznań: Rebis, 2007, s. 182-183.
  3. a b c d e f Aleksander Gieysztor: Mitologia Słowian. Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, 2006, s. 186-188.