Skały Rzędkowickie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Skały Rzędkowickie
pomnik przyrody ustanowiony 2009
Państwo  Polska
Województwo  śląskie
Lokalizacja Rzędkowice, gmina Włodowice
Położenie na mapie gminy Włodowice
Mapa lokalizacyjna gminy Włodowice
Skały Rzędkowickie
Skały Rzędkowickie
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Skały Rzędkowickie
Skały Rzędkowickie
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
Skały Rzędkowickie
Skały Rzędkowickie
Położenie na mapie powiatu zawierciańskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu zawierciańskiego
Skały Rzędkowickie
Skały Rzędkowickie
Ziemia50°34′22″N 19°29′29″E/50,572778 19,491389
Skały Rzędkowickie od południa
Skały Rzędkowickie. Widok z Rzędkowic
Widok na Skały Rzędkowickie z Biblioteki

Skały Rzędkowickie – grupa skał w miejscowości Rzędkowice w województwie śląskim, powiecie zawierciańskim, w gminie Włodowice. Znajdują się na terenie otwartym, wśród pól po wschodniej stronie zabudowanego obszaru wsi Rzędkowice. Jest to teren Wyżyny Częstochowskiej[1].

Od 2009 roku zespół Skał Rzędkowickich wraz ze zbiorowiskami muraw kserotermicznych oraz stanowiskami roślin rzadkich i chronionych podlega ochronie jako pomnik przyrody o powierzchni 44,5 hektara[2].

Forma i historia[edytuj | edytuj kod]

Zbudowane z wapieni skały mają formę przebiegającego z północnego zachodu na południowy wschód wału o długości nieco ponad 1 km[1]. Najbardziej charakterystyczną skałą grupy jest „Okiennik Rzędkowicki” – skała ze skalnym „oknem”, rozgałęziającym się na kilka odnóg. Odnaleziono w niej datowane na ok. 600 r. p.n.e. grociki strzał scytyjskich. Natomiast w VI-VII w. n.e. istniała tu prymitywna obronna osada ludzka, zwana „Pasieką”[3].

Obecnie Skały znane są przede wszystkim z licznych dróg wspinaczkowych. Są jednym z najbardziej popularnych regionów wspinaczkowych. Znajdujące się tu drogi wspinaczkowe mają ok. 10-20 metrów, aczkolwiek niektóre z nich – np. na Okienniku – dochodzą do 35 metrów[3]. Niektóre nazwy skał są pochodzenia miejscowego, licznym skałom nazwy nadali wspinacze. Oni też podzielili je na sektory. W kierunku od zachodu na wschód są to[4][5]:

W skałach tych wspinacze poprowadzili około 450 dróg wspinaczkowych o zróżnicowanym stopniu trudności[5]. Niektóre skały są obiektem zainteresowania wspinaczy uprawiających bouldering[6].

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Przyroda[edytuj | edytuj kod]

Stoki o ekspozycji północno-wschodniej porastają grądy i trochę buczyn. Te o ekspozycji południowej są obrośnięte przez murawy kserotermiczne i naskalne. U ich podnóża królują ciepłolubne zarośla zbudowane przez śliwę tarninę, trzmielinę brodawkowatą, derenia świdwę i szakłak. Miejscami spotykany jest także jałowiec. Na obszarze skał rośnie około 330 gatunków roślin naczyniowych, w tym umieszczonych na Czerwonej Liście Roślin Naczyniowych Górnego Śląska i takiej samej liście Polski (24 z nich objęte jest ochroną). Są to m.in.: goździcznik wycięty, dziewięćsił bezłodygowy, smagliczka kielichowata, centuria pospolita, buławnik czerwony, buławnik wielkokwiatowy, podejźrzon księżycowy i zaraza wielka. Teren ten zagrożony jest silną antropopresją[7].

Skały znajdują się na obszarze Parku Krajobrazowego Orlich Gniazd i włączone zostały do specjalnego obszaru ochrony siedlisk Ostoja Kroczycka[8]. Ponadto skały wraz z porastającą je roślinnością podlegają ochronie w formie pomnika przyrody o powierzchni 44,5 ha.

Piesze szlaki turystyczne:

szlak turystyczny zielony Szlak Rzędkowicki: Myszków MrzygłódMyszkówGóra WłodowskaRzędkowickie SkałyGóra Zborów (parking u stóp góry)
szlak turystyczny czarny Rzędkowickie Skały (Rzędkowice) – LgotkaKroczyce


Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Jura Krakowsko-Częstochowska. Część północna. Mapa, skala 1:52 000. Warszawa: ExpressMap, 2015. ISBN 978-83-88112-71-3.
  2. Pomnik przyrody Skały Rzędkowickie. W: Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody [on-line]. Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska. [dostęp 2018-09-23].
  3. a b Skały Rzędkowickie. [dostęp 2018-06-03].
  4. Geoportal. Mapa topograficzna i satelitarna. [dostęp 2018-06-042].
  5. a b Topo wspinaczkowe portalu górskiego. [dostęp 2018-06-03].
  6. Kamień pod Wysoką. [dostęp 2018-06-04].
  7. Turystyka, a ochrona przyrody na wybranych przykładach okolic Częstochowy', w: Turystyka zrównoważona i ekoturystyka. Warszawa: PTTK, 2008. ISBN 978-83-7005-497-7.
  8. Instytut na rzecz Ekorozwoju. Ostoja Kroczycka. [dostęp 2018-06-02].