Skaliczek

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Skaliczek
Pronolagus[1]
Lyon, 1904[2]
Ilustracja
Przedstawiciel rodzaju – skaliczek natalski (P. crassicaudatus) na ilustracji z 1861 roku
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Podgromada żyworodne
Infragromada łożyskowce
Rząd zajęczaki
Rodzina zającowate
Rodzaj skaliczek
Typ nomenklatoryczny

Lepus crassicaudatus I. Geoffroy Saint-Hilaire, 1832

Gatunki

zobacz opis w tekście

Skaliczek[3] (Pronolagus) – rodzaj ssaka z rodziny zającowatych (Leporidae).

Zasięg występowania[edytuj | edytuj kod]

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w wyłącznie skalistych siedliskach[4] Afryki, głównie jej południowej części[5][6].

Opis[edytuj | edytuj kod]

Długość ciała (bez ogona) 380–560 mm, długość ogona 35–135 mm, długość ucha 60–110 mm, długość tylnej stopy 57–125 mm; masa ciała 1,4–3,1 kg[5]. Przestrzeń mezopterygoidalna (mesopterygoid space) zawsze węższa niż najmniejsza długość podniebienia twardego. Żłobienia na przedniej stronie górnych siekaczy głównych niewypełnione cementem. U osobników dorosłych brak kości międzyciemieniowej[4]. Tylne kończyny tylko nieco dłuższe od przednich. Ogon jednolitej, rudej lub rudoczarnej barwy. Spód ciała i kończony z zauważalnym rudym lub czerwonawym zabarwieniem[7]. Plemniki o stosunkowo długich akrosomach. Zestaw chromosomów 2n = 42. Od przedstawicieli rodzaju Bunolagus odróżnia je m.in. brak ciemnobrązowego pasa ciągnącego się od dolnej krawędzi szczęki ku nasadzie ucha[4].

Biologia i ekologia i zasięg[edytuj | edytuj kod]

Charakteryzują się zdolnością do biegania i skakania wśród kamieni i skał. Tworzą małe kolonie, co może mieć związek z ograniczoną powierzchnią zajmowanych przez nie habitatów. Należą do gniazdowników i wydają na świat mało liczebne mioty. Ich gniazda wymoszczone są sierścią[7].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Etymologia[edytuj | edytuj kod]

Pronolagus: gr. προνο- prono- „przed”, od προνοεω pronoeō „przewidzieć”[8]; λαγoς lagos „zając”[9].

Podział systematyczny[edytuj | edytuj kod]

Roberts w 1951 roku wyróżnił 6 gatunków z tego rodzaju, zaś Ellerman i współpracownicy w 1953 roku tylko trzy[4]. Trzy gatunki wyróżnia także Mammal Species of the World[6], jednak część współczesnych autorów wynosi do rangi niezależnego gatunku jeszcze P. saundersiae[10][7], który według Mammal Species of the World stanowi podgatunek P. rupestris[6]. Wersja podziału z czterema gatunkami przedstawia się następująco[11][3][7]:

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Pronolagus, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] (ang.).
  2. M. W. Lyon. Classification of the Hares and their allies. „Smithsonian Miscellaneous Collections”. 45 (1445), s. 416, 1904 (ang.). 
  3. a b Nazwy polskie za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 59. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.)
  4. a b c d K. Collins: Lagomorpha. W: John D. Skinner, Christian T. Chimimba: The Mammals of the Southern African Sub-region. Cambridge University Press, 2005, s. 63-64.
  5. a b S. Schai-Braun & K. Hackländer: Family Leporidae (Hares and Rabbits). W: D.E. Wilson, T.E. Lacher, Jr & R.A. Mittermeier (red. red.): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 6: Lagomorphs and Rodents I. Barcelona: Lynx Edicions, 2016, s. 109–111. ISBN 978-84-941892-3-4. (ang.)
  6. a b c D.E. Wilson & D.M. Reeder (red. red.): Genus Pronolagus. W: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2020-03-02].
  7. a b c d David C. D. Happold: Volume III: Rodents, Hares and Rabbits. W: Jonathan Kingdon, David Happold, Thomas Butynski, Michael Hoffmann, Meredith Happold, Jan Kalina: Mammals of Africa. Bloomsbury, 2013, s. 712.
  8. Jaeger 1944 ↓, s. 185.
  9. Jaeger 1944 ↓, s. 119.
  10. T.J. Robinson, M.F. Child, C.M. Matthee, Pronolagus saundersiae, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] [dostęp 2014-11-05] (ang.).
  11. C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 1: Monotremata to Rodentia. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 280. ISBN 978-84-16728-34-3. (ang.)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. E.C. Jaeger: Source-book of biological names and terms. Wyd. 1. Springfield: Charles C. Thomas, 1944, s. 1-256. (ang.)