Skam

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wstyd[1]
Skam
Wstyd[1]
Gatunek obyczajowy
Kraj produkcji Norwegia
Oryginalny język norweski
Twórcy Julie Andem
Główne role Lisa Teige: Eva Kviig Mohn
Josefine Frida Pettersen: Noora Amalie Sætre
Tarjei Sandvik Moe: Isak Valtersen
Iman Meskini: Sana Bakkoush
Muzyka tytułowa Christian Wibe
Liczba odcinków 43
Liczba serii 4
Nagrody Gullruten
Produkcja
Produkcja Norsk rikskringkasting
Reżyseria Julie Andem
Scenariusz Julie Andem
Muzyka Christian Wibe
Zdjęcia Daniel McStay
Maja Holand
Ragnar Molstad
Czas trwania odcinka 15–50 minut
Pierwsza emisja
Kraj oryginalnej emisji Norwegia
Data premiery 25 września 2015
Stacja telewizyjna NRK
Lata emisji od 2015 do 2017
Status zakończony
Strona internetowa

Skam – norweski serial telewizyjny i internetowy, dramat społeczny opowiadający o współczesnym życiu grona młodzieży z Hartvig Nissen skole w Oslo. Od jesieni 2015 do 16 grudnia 2016 wyemitowano trzy sezony z podziałem na serie, z których każda skupiła się na życiowych perypetiach norweskich licealistów: Evie i jej trudnej relacji z chłopakiem Jonasem, związku Noory z Williamem. Sezon trzeci składał się z dziesięciu odcinków, głównym bohaterem był Isak Valtersen. Była to opowieść o jego związku ze starszym chłopcem. Seria porusza problemy i przedstawia sytuacje, z którymi młodzi Norwedzy stykają się w życiu codziennym, od russetiden, w młodzieżowym żargonie oznaczającym okres imprez i luzu tuż przed ukończeniem szkoły średniej, przez problemy emocjonalne, po poważne kwestie, takie jak akceptacja w społeczeństwie czy tolerancja[2]. W castingu do serialu wzięło udział 1200 osób[3]. W grudniu 2016 NRK potwierdziła dla New York Times, że serial będzie kontynuowany[4]. 7 kwietnia 2017 o godzinie 12:00 opublikowano zapowiedź ostatniego już – czwartego sezonu serialu, którego główną bohaterką została Sana Bakkoush[5]. Dnia 10 kwietnia rozpoczęto udostępniać poszczególne sceny tej serii, a premiera całego odcinka nastąpiła 14 kwietnia 2017 roku. Ostatni odcinek serii wyemitowano 24 czerwca 2017.

Odbiór serialu[edytuj | edytuj kod]

Cykl produkowany został przez norweski publiczny kanał NRK P3. Pierwszy pełny odcinek ukazał się w piątek 25 września 2015, epizody emitowane były w każdy piątek. Średnia oglądalność w Norwegii szacowana była na 192 000 odbiorców zarówno w internecie, jak i w telewizji. Pierwszy odcinek serii był jednym z najchętniej oglądanych pojedynczych epizodów w historii telewizji NRK (Web TV)[6]. Serial otrzymał dobre oceny krytyków norweskich i zdobył uznanie za poruszenie ważnych problemów społecznych, takich jak nadużywanie alkoholu i narkotyków, gwałt i przemoc, nastoletnia ciąża, homofobia czy islamofobia w pouczający i innowacyjny sposób. Począwszy od trzeciego sezonu, serial zwrócił również uwagę odbiorców z zagranicy, obecnie toczą się negocjacje celem upublicznienia wersji językowych oraz licencyjnych praw do muzyki[7]. Widzowie mogą śledzić życie swoich bohaterów na Facebooku, Instagramie i Snapchacie[8]. Zdjęcia i filmy, które na nich umieszcza moderator, mają sprawiać wrażenie, że kreowane postacie istnieją naprawdę, a filmowa fikcja staje się rzeczywistością. Na wirtualnych stronach dostępne są również wpisy bohaterów, prowadzących rozmowy ze sobą na Facebooku i innych portalach społecznościowych.

Serial został pokazany również na targach produkcji i dystrybucji treści telewizyjnych na MIPCOM w Cannes. Podczas tego wydarzenia organizowanego w październiku spotykają się m.in. twórcy programów, które sprawdzają się przede wszystkim zarówno w tradycyjnej, jak i nielinearnej przestrzeni. Marianne Furevold-Boland z publicznej NRK podkreśliła, że dzięki temu zabiegowi serial tylko dla nastolatków przyciągnął w sieci znacznie więcej widzów niż liczy ta grupa wiekowa w Norwegii[9].

Twórcy prostego serialu dla młodzieży zadbali o wszystkie detale, od dialogów po obsadę aktorską, która według krytyków jest fenomenalna. Rozmowy pomiędzy bohaterami nie są wymuszone czy sztuczne, ale wiarygodne z interesującą narracją, do całości sukcesu przyczyniła się również muzyka. Całość sprawia, że jest to najbardziej realistyczny serial z życia nastolatków ostatnich lat[10]. Norweskie media podkreślają, że jeszcze nigdy w historii telewizji norweskiej w taki sposób nie pokazano zauroczenia między chłopakami. Ważną postacią serialu, która zwróciła szczególną uwagę, jest Isak, chłopak Evena, grany przez Tarjei Sandvik Moe[11].

Serial otrzymał dobrą ocenę i pochwały za poruszanie ważnych kwestii społecznych, takich jak wykorzystywanie seksualne[12] oraz radzenie sobie z reakcjami otoczenia w rozmowach o homoseksualizmie. Martina Lunder Brenne z Verdens Gang opisała Skam w listopadzie 2016 jako „najfajniejszy serial Norwegii” głównie z powodu sytuacji omawianych w trzecim sezonie[13]. W sieci można przeczytać, że Skam wykonał w tej kwestii ważną pracę i to „w sekundę”, natomiast inne wypowiedzi na osiągnięcie tego samego celu trwać musiały całymi latami czy sezonami[14]. Kristoffer Hegnsvad z duńskiej Politiken posunął się nawet do nazwania programu jako „najlepszego serialu dla młodzieży w świecie”, który najlepiej przedstawia tę grupę nastoletnich odbiorców, przy czym jest jednocześnie uniwersalny i odpowiedni dla wszystkich grup wiekowych. Znaleźć w nim można stereotypowe połączenie romansu i intryg, które będą prezentowane zarówno z przymrużeniem oka, jak i z pewną dozą prawdy. Zdjęcia do filmu mieszczą się w estetyce reklam, skating-video i dokumentalnym stylu thrillerów, w którym nie ma potworów, lecz brak przyjaźni, zdrada lub wykluczenie społeczne budzą niepokój i troskę; interakcją jak w House of Cards ma być przypomnienie obrazu na wyświetlaczu używanego smartfona. Dobrze napisanym dialogom będą towarzyszyć odpowiednie wtrącenia dźwięków i muzyki, nawet na poziomie takich twórców jak Sofia Coppola czy Xavier Dolan[15].

Norweski serial czeka kilka międzynarodowych remake’ów, obecnie (2018) w produkcji znajduje się wersja amerykańska, francuska[16] oraz włoska i niemiecka[17]. 26 listopada 2017 podczas Warsaw Comic Con aktor Henrik Holm spotkał się z fanami podczas panelu dyskusyjnego oraz udzielił wywiadu dla Polskiego Radia.[18][19].

Ciekawostki związane z serialem[edytuj | edytuj kod]

2 lutego 2018 brytyjska para książęca złożyła wizytę w Hartvig Nissen. Wchodzących do budynku przywitał w imieniu społeczności szkoły Tarjei Sandvik Moe [20], [21]. Głównym celem kilkudniowej wyprawy następcy brytyjskiego tronu było „budowanie przyjaźni” między rodzinami królewskimi oraz pielęgnowanie dobrych relacji Brytyjczyków z mieszkańcami Szwecji oraz Norwegii[22].

Nagrody i wyróżnienia[edytuj | edytuj kod]

Skam został okrzyknięty najlepszym serialem telewizyjnym w 2015 przez NATT&DAG[23]. Serial zdobył też pięć nagród przyznawanych przez Gullruten 2016: za najlepszy serial TV, najlepsza nowa seria programów i tegoroczna innowacja, nagroda za najlepszy montaż serialu telewizyjnego (Ida Vennerød Kolstø) oraz innowacji (Julie Andem i Mari Magnus)[24]. Sukces w Norwegii odbierany jest głównie przez pryzmat pracy dziennikarskiej jaki włożyli przy produkcji reżyser, a także copywriterzy. Przed rozpoczęciem zdjęć, przeprowadzili oni wiele rozmów z norweskimi szesnastolatkami i siedemnastolatkami, o tym jak wygląda ich życie, imprezowanie, codzienność, problemy[25].

Obsada[edytuj | edytuj kod]

Główne postacie[edytuj | edytuj kod]

Postacie drugoplanowe[edytuj | edytuj kod]

Gościnnie wystąpili[edytuj | edytuj kod]

Przegląd sezonów[edytuj | edytuj kod]

Sezon Odcinki Główna postać Emisja oryginalna Norwegia
NRK
Premiera serii Finał serii
1 11 Eva Kviig Mohn 25 września 2015 11 grudnia 2015
2 12 Noora Amalie Sætre 4 marca 2016 3 czerwca 2016
3 10 Isak Valtersen 7 października 2016 16 grudnia 2016
4 10 Sana Bakkoush 14 kwietnia 2017 24 czerwca 2017

Lista odcinków[edytuj | edytuj kod]

Sezon pierwszy: 2015[edytuj | edytuj kod]

Sezon składa się z 11 odcinków, a akcja rozpoczyna się późnym latem 2015. Poznajemy w nim główną bohaterkę Evę (Lisa Teige) i jej przyjaciół: Noorę (Josefine Frida Pettersen), Vilde (Ulrikke Falch), Sanę (Iman Meskini), Chrisę (Ina Svenningdal) i innych. Duża część tej serii opowiada o burzliwym związku Evy z chłopakiem Jonasem[27].

N/o # Tytuł Reżyseria Scenariusz Długość Premiera
(NRK)
1 1 Du ser ut som en slut Julie Andem Julie Andem 20 min 25 września 2015
2 2 Jonas, dette er helt dust Julie Andem Julie Andem 17 min 2 października 2015
3 3 Vi er de største loserne på skolen Julie Andem Julie Andem 17 min 9 października 2015
4 4 Go for it din lille slut Julie Andem Julie Andem 15 min 16 października 2015
5 5 Hva er det som gjør deg kåt? Julie Andem Julie Andem 19 min 23 października 2015
6 6 Man vet når gutter lyver Julie Andem Julie Andem 23 min 30 października 2015
7 7 Tenker alltid det er meg det er noe gale med Julie Andem Julie Andem 20 min 13 listopada 2015
8 8 Hele skolen hater meg Julie Andem Julie Andem 24 min 20 listopada 2015
9 9 Man er det man gjør Julie Andem Julie Andem 21 min 27 listopada 2015
10 10 Jeg tenker du har blitt helt psyko Julie Andem Julie Andem 21 min 4 grudnia 2015
11 11 Et jævlig dumt valg Julie Andem Julie Andem 35 min 11 grudnia 2015

Sezon drugi: 2016[edytuj | edytuj kod]

Druga seria składa się z 12 odcinków, główną bohaterką tej części jest Noora Sætre (Josefine Frida Pettersen). Dowiemy się w niej o życiu bohaterki w semestrze letnim w szkole Hartvig Nissen, a zwłaszcza o jej relacji z chłopakiem z trzeciej klasy – Williamem, w tej roli wystąpił Thomas Hayes. Odcinek czwarty sezonu poświęcony został okresowi wielkanocnemu[28].

N/o # Tytuł Reżyseria Scenariusz Długość Premiera
(NRK)
12 1 Om du bare hadde holdt det du lovet Julie Andem Julie Andem 26 min 4 marca 2016
13 2 Du lyver til en venninne og skylder på meg Julie Andem Julie Andem 26 min 11 marca 2016
14 3 Er det noe du skjuler for oss? Julie Andem Julie Andem 36 min 18 marca 2016
15 4 Jeg visste det var noe rart med henne Julie Andem Julie Andem 29 min 25 marca 2016
16 5 Jeg er i hvert fall ikke sjalu Julie Andem Julie Andem 32 min 1 kwietnia 2016
17 6 Jeg vil ikke bli beskytta Julie Andem Julie Andem 24 min 22 kwietnia 2016
18 7 Noora, du trenger pikk Julie Andem Julie Andem 24 min 29 kwietnia 2016
19 8 Du tenker bare på William Julie Andem Julie Andem 41 min 6 maja 2016
20 9 Jeg savner deg så jævlig Julie Andem Julie Andem 22 min 13 maja 2016
21 10 Jeg skal forklare alt Julie Andem Julie Andem 49 min 20 maja 2016
22 11 Husker du seriøst ingenting? Julie Andem Julie Andem 30 min 27 maja 2016
23 12 Vil du flytte sammen med meg? Julie Andem Julie Andem 50 min 3 czerwca 2016

Sezon trzeci: 2016[edytuj | edytuj kod]

Seria trzecia zawiera 10 odcinków i trwa w okresie jesienno-zimowym (2016). W drugim roku emisji serialu mamy do czynienia z poznanymi już wcześniej uczniami norweskiego liceum. Motyw przewodni sezonu przedstawia sprawy związane z Isakiem Valtersen – w tej roli wystąpił Tarjei Sandvik Moe – i jego zauroczeniem – o dwa lata starszym kolegą Evenem (Henrik Holm)[29]. Siedem odcinków zawiera dwa tytuły – jest to związane z emisją serialu przez dwie różne stacje, które to użyły różne tytuły dla tych odcinków.

N/o # Tytuł Reżyseria Scenariusz Długość Premiera
(NRK)
24 1 Lykke til, Isak Julie Andem Julie Andem 27 min 7 października 2016
25 2 Du er over 18, sant? Julie Andem Julie Andem 26 min 14 października 2016
26 3 Nå bånder dere i overkant mye
Hun er på
Julie Andem Julie Andem 22 min 21 października 2016
27 4 Keen på å bade
Da vorser vi sammen?
Julie Andem Julie Andem 20 min 28 października 2016
28 5 Samme tid et helt annet sted
Kan jeg bli her med deg for altid?
Julie Andem Julie Andem 30 min 4 listopada 2016
29 6 Escobar season
Kan du ikke bare si det?
Julie Andem Julie Andem 19 min 18 listopada 2016
30 7 Er du homo? Julie Andem Julie Andem 23 min 25 listopada 2016
31 8 Mannen i mitt liv
Drit i å ringe Isak
Julie Andem Julie Andem 30 min 2 grudnia 2016
32 9 Det går over
Velkommen til mobilsvar
Julie Andem Julie Andem 18 min 9 grudnia 2016
33 10 Minutt for minutt
Jeg så deg første skoledag
Julie Andem Julie Andem 33 min 16 grudnia 2016

Sezon czwarty: 2017[edytuj | edytuj kod]

Oficjalny zwiastun do 4 sezonu został udostępniony w poniedziałek, 10 kwietnia 2017 roku[30], premiera pełnego odcinka 4 sezonu była emitowana w piątek, 14 kwietnia 2017[31]. Seria składa się z 10 odcinków[32], a główną bohaterką jest muzułmanka Sana Bakkoush[31].

N/o # Tytuł Reżyseria Scenariusz Długość Premiera
(NRK)
34 1 Du hater å henge med oss Julie Andem Julie Andem 25 min 14 kwietnia 2017
35 2 Jeg er gutt, jeg får ikke hat Julie Andem Julie Andem 18 min 21 kwietnia 2017
36 3 Hva mener du om drikking? Julie Andem Julie Andem 28 min 28 kwietnia 2017
37 4 Allah hadde digget deg Julie Andem Julie Andem 30 min 5 maja 2017
38 5 Hvis du er trist er jeg trist Julie Andem Julie Andem 27 min 12 maja 2017
39 6 Har du en dårlig dag? Julie Andem Julie Andem 30 min 26 maja 2017
40 7 Vi må stå sammen Julie Andem Julie Andem 36 min 2 czerwca 2017
41 8 De største loserne på skolen Julie Andem Julie Andem 35 min 9 czerwca 2017
42 9 Livet smiler Julie Andem Julie Andem 48 min 16 czerwca 2017
43 10 Takk for alt Julie Andem Julie Andem 59 min 24 czerwca 2017

Oglądalność[edytuj | edytuj kod]

W grudniu 2016 serial kończy swój trzeci sezon emisji, stając się najbardziej oglądanym filmem w historii publicznej norweskiej telewizji, ze średnią oglądalnością 1,2 miliona widzów w tygodniu i ponad miliona osób odwiedzających w sieci internetowej kolejne odcinki serialu, w kraju o populacji liczącej pięć milionów ludzi. Jesienią 2016 program stał się kultowym hitem na arenie międzynarodowej, z dwucyfrowym wzrostem oglądalności w Stanach Zjednoczonych, Rosji i Francji. Internet jest pełen stron fanów serialu[33]. Publiczna stacja NRK promuje Skam tylko za pośrednictwem mediów społecznościowych, z wyjątkiem jednego wywiadu telewizyjnego, w którym wzięli udział aktorzy trzeciego sezonu. Hakon Moslet producent wykonawczy mówi dla NYT, że chodzi o to, aby nastolatkowie sami od siebie go odnaleźli, a nie usłyszeli od rodziców. W dyskusji nad rosnącą presją otoczenia na młode pokolenie w Norwegii i nie tylko, twórcy serialu koncentrują się na wybieranych rolach w społeczeństwie, nie w zgodzie i zależnością od innych, ale samym sobą, robienia tego w co się samemu wierzy. Odrzucenia tego co działa na osobowość destrukcyjnie, z jakiś powodów daje odczuć, że się nie nadajesz, jesteś beznadziejny, zły albo nie powinniście czegoś próbować, pamiętając że jedyną osobą będącą z nami do końca życia jesteśmy my sami. 9 grudnia 2016 amerykańska firma XIX Entertainment ogłosiła umowę z publiczną stacją NRK do produkcji serialu w wersji anglojęzycznej pod nazwą „Shame”. Wersja anglojęzyczna będzie miała nowe postacie i aktorów, ale żeby móc używać koncepcji i formatu NRK będzie konsultantem amerykańskiego wykonawcy. Oczekuje się, że produkcja w USA rozpocznie się w 2017[3].

Szwedzka Telewizja (SVT) zakupiła serię w 2016, a pierwsze trzy sezony zostały opublikowane w serwisie internetowym SVT Play[34]. W styczniu 2017 Skam stał się jednocześnie najczęściej oglądanych serialem w historii na SVT Play[35]. W sumie odnotowano ponad 22 milionów wejść na stronę serialu wykorzystującego szwedzki internetowy kanał telewizji publicznej[36]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Skam sezon 1-3. "Najlepszy serial o szkole!” Skam PL hitem sieci! Eska.pl 27-12-2016.
  2. Serial „Skam”. Fikcja przeniesiona do rzeczywistości – bohaterowie „żyją” w Internecie, Konstancja Suchanek 20 lutego 2016.
  3. a b Donadio, Rachel «Will ‘Skam,’ a Norwegian Hit, Translate?». The New York Times. ISSN 0362-4331. 10. desember 2016, The New York Times.
  4. Donadio, Rachel «Will ‘Skam,’ a Norwegian Hit, Translate?». The New York Times. ISSN 0362-4331, The New York Times.
  5. Sesong 4 – Skam, skam.p3.no [dostęp 2017-04-10] (norw. bokmål).
  6. NRK treffer blink fra skolegården.
  7. Kari Stokke Nilsen / Cathrine Elnan: Why NRK can’t translate Skam. NRK, 2. November 2016.
  8. SKAM – norweskie Skins. Serial, który wywołuje histerię. Berenika Kochan, film.org.pl. 23-12-2016.
  9. Głód kontentu, niesforne ATV i formaty na wszystkie platformy (z MIPCOM), Joanna Nowakowska.
  10. „SKAM” pokazuje świat młodzieży takim, jakim on rzeczywiście jest. Mówi, że nie trzeba czuć się ani gorszym ani lepszym od innych, że można być zagubionym i niekoniecznie rozumieć dlaczego. [...] Karolina Błaszkiewicz „SKAM” – norweski serial, który uzależnia. Bez niego nastolatki, także te z Polski, nie potrafią żyć, natemat.pl, 2017-01-05.
  11. SKAM, filmweb.pl, 2016.
  12. Dette blir den nye hovedpersonen i Skam sesong 3 Aftenposten, 2016-06-29.
  13. En liten «Skam»-revolusjon, Martine Lunder Brenne, Verdens Gang, VG.no 2016-11-02.
  14. mobile.twitter.com.
  15. Politiken.dk, Verdens bedste ungdomsserie er norsk, 2016-12-10.
  16. Skam France, sieć France 4, 2018-02-05, Pierwszy odcinek remake'u Skam z polskimi napisami, cda.pl
  17. Michelangelo Fortuzzi jako Isak, portalshame.com
  18. Mroczne historie i codzienne rozterki młodych, czyli serialowe ABC Katarzyna Borowiecka, 2017-12-03, polskieradio.pl.
  19. Trójka, Mroczne historie i codzienne rozterki młodych, czyli serialowe ABC, ABC popkultury – zestaw powiększony, Katarzyna Borowiecka wywiad z Henrikiem Holmem.
  20. https://www.youtube.com/watch?v=GNqp6rRdwno «SKAM»-gjengen møter William og Kate 2018-02-02], Skam-skuespillerne møtte William og Kate. Men hertugparet hadde neppe sett serien.
  21. William and Kate to visit set of 'Skam' on royal visit to Norway
  22. fakt.p. 2018-02-02x
  23. Vinneren av NATT&DAGs pris for Årets TV er en dramaserie for 16-åringer. Er Skam tidenes beste, norske TV-serie? Torgeir Holljen Thon, Feb. 2016.
  24. Thea Roll Rakeng / Martine Lunder: «Skam»-jentene stjal showet på Gullruten. In: MinMote.no. Verdens Gang, 13. Mai 2016, 3. November 2016.
  25. Serial SKAM sezon 1.
  26. Aftenposten, 2016.
  27. sesong/1/.
  28. sesong/2/.
  29. sesong/3/.
  30. „Er jeg sen?”. NRK P3 (in Norwegian). NRK. 10 April 2017. Retrieved 10 April 2017.
  31. a b „Episoder – Skam”. NRK P3 (in Norwegian). NRK. Retrieved 3 April 2017.
  32. „Sesong 4". NRK (in Norwegian). Retrieved 8 April 2017.
  33. 5 dowodów na to że to najlepszy serial o nastolatkach, 2016, eska.pl.
  34. „Skam – allt du behöver veta inför premiären i SVT”. Aftonbladet. Läst 10 november 2016; Sweden, Sveriges Television AB, Stockholm,. „Skam”. Läst 6 januari 2017.
  35. Nylander, Sara. „Skam mest tittade på SVT Play – någonsin”. svt.se. Läst 14 januari 2017.Radio, ;. „Skam mest sedda serien på SVT Play – Nyheter (Ekot)”. Läst 14 januari 2017.
  36. „Miljonsiffror gör „Skam” till rekordsuccé”. Göteborgs-Posten. Läst 14 januari 2017.;” Miljonsiffror gör „Skam” till rekordsuccé”. Göteborgs-Posten. Läst 14 januari 2017.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]