Skansoriopteryksy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Skansoriopteryksy
Scansoriopterygidae
Czerkas, 2002
Okres istnienia: 170–120 mln lat temu
skansoriopteryks
skansoriopteryks
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada zauropsydy
Podgromada diapsydy
Infragromada archozauromorfy
Nadrząd dinozaury
Rząd dinozaury gadziomiedniczne
Podrząd teropody
Infrarząd tetanury
(bez rangi) celurozaury
(bez rangi) Paraves
Rodzina skansoriopteryksy

Skansoriopteryksy (Scansoriopterygidae) – rodzina teropodów, obejmująca dinozaury być może najbliżej spokrewnione z ptakami. Niewątpliwie są przedstawicielami grupy celurozaurów, a w jej obrębie taksonu maniraptorów, lecz ich pozycja systematyczna w ramach tego taksonu pozostaje przedmiotem sporów. Z analizy kladystycznej Sentera (2007) wynika, że Scansoriopterygidae były bazalnymi przedstawicielami kladu Avialae i taksonem siostrzanym do ptaków.

Maniraptora

Therizinosauroidea


unnamed

Alvarezsauridae


unnamed

Oviraptorosauria


Paraves

Deinonychosauria


Avialae

Scansoriopterygidae



Aves







Także z analizy kladystycznej Hu i współpracowników (2009) wynika, że Scansoriopterygidae były taksonem siostrzanym do ptaków. Natomiast z analizy kladystycznej Agnolína i Novasa (2011), przeprowadzonej w oparciu o zmodyfikowaną macierz danych z analizy Hu i współpracowników, wynika, że Scansoriopterygidae były bazalnymi przedstawicielami kladu Paraves nienależącymi do Avialae; na uzyskanym przez nich kladogramie Scansoriopterygidae były w nierozwikłanej trychotomii z rodziną Alvarezsauridae oraz kladem Eumaniraptora obejmującym Avialae (do których autorzy zaliczyli ptaki oraz unenlagie) i deinonychozaury.

Maniraptora

Ornitholestes


unnamed

Therizinosauroidea


unnamed

Oviraptorosauria


Paraves

Scansoriopterygidae



Alvarezsauridae


Eumaniraptora

Deinonychosauria


Avialae

Unenlagiidae



Aves








Z analiz Fotha, Tischlingera i Rauhuta (2014) oraz Lee i współpracowników (2014) wynika natomiast, że Scansoriopterygidae były bazalnymi ptakami (tj. przedstawicielami najmniejszego kladu obejmującego rodzaj Archaeopteryx i grupę Neornithes), nieco bliżej niż Archaeopteryx spokrewnionymi ze współczesnymi ptakami.

Do rodziny skansoriopteryksów należą trzy rodzaje dinozaurów: skansoriopteryks, epidendrozaur oraz Epidexipteryx.

Żyły w okresie późnej jury i wczesnej kredy (ok. 170-120 mln lat temu) na terenach środkowo-wschodniej Azji. Ich szczątki znaleziono w Mongolii i w Chinach.

Długość ciała przedstawicieli rodziny nie przekraczała 18 cm (skansoriopteryks). Epidendrozaur był najmniejszym znanym nieptasim dinozaurem (długość ciała 12 cm, wysokość 5 cm, ciężar 100 g).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. P Senter. A new look at the phylogeny of Coelurosauria (Dinosauria: Theropoda). „Journal of Systematic Palaeontology”, 2007. DOI: 10.1017/S1477201907002143 (ang.). 
  2. Hu Dongyu, Hou Lianhai, Zhang Lijun, Xu Xing. A pre-Archaeopteryx troodontid theropod from China with long feathers on the metatarsus. „Nature”. 461, s. 640–643, 2009. DOI: 10.1038/nature08322 (ang.). 
  3. Federico L. Agnolín, Fernando E. Novas. Unenlagiid theropods: are they members of the Dromaeosauridae (Theropoda, Maniraptora)?. „Anais da Academia Brasileira de Ciências”. 83 (1), s. 117–162, 2011. DOI: 10.1590/S0001-37652011000100008 (ang.). 
  4. Christian Foth, Helmut Tischlinger i Oliver W. M. Rauhut. New specimen of Archaeopteryx provides insights into the evolution of pennaceous feathers. „Nature”. 511 (7507), s. 79–82, 2014. DOI: 10.1038/nature13467 (ang.). 
  5. Michael S. Y. Lee, Andrea Cau, Darren Naish i Gareth J. Dyke. Sustained miniaturization and anatomical innovation in the dinosaurian ancestors of birds. „Science”. 345 (6196), s. 562–566, 2014. DOI: 10.1126/science.1252243 (ang.).