Skarb kotowicki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Biżuteria srebrna ze skarbu kotowickiego w zbiorach Muzeum Archeologicznego we Wrocławiu
Monety ze skarbu kotowickiego w zbiorach Muzeum Archeologicznego we Wrocławiu

Skarb kotowicki – znalezisko archeologiczne, kolekcja wczesnośredniowiecznych, co najmniej 1090 monet i 300 ozdób srebrnych znalezionych 6 grudnia 1972 w Komorowicach w piasku pochodzącym ze żwirowni w Kotowicach, zakopanych nie wcześniej niż w 983 roku.

Odzyskana część znalezisk, zachowanych najczęściej w stanie uszkodzonym lub fragmentarycznym, znajduje się w zbiorach Muzeum Archeologicznego oraz Gabinetu Numizmatyczno–Sfragistycznego Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Wrocławiu[1].

Historia skarbu[edytuj | edytuj kod]

W dniu 6 grudnia 1972[2][1] w Komorowicach, w piasku pochodzącym z obecnie nieczynnej żwirowni znajdującej się na południowy–wschód od wsi Kotowice[1], robotnicy Doświadczalnych Zakładów Zootechnicznych w Siechnicach[1] podczas budowy owczarni dostrzegli rozbity garnek[2] (naczynie gliniane[1]) ze srebrnymi ozdobami i monetami. Część z nich została wrzucona do betoniarki, część rozkradziona[2]. O odkryciu powiadomiono kierownika Gabinetu Numizmatycznego Muzeum Narodowego we Wrocławiu mgr J. Smacką. Zabezpieczono jednak jedynie niewielką część skarbu i niezgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami nie powiadomiono wojewódzkiego konserwatora zabytków. Prywatni kolekcjonerzy z Krakowa zwrócili uwagę na to znalezisko Muzeum Narodowemu w Krakowie, które w połowie marca 1973 poinformowało konserwatora zabytków archeologicznych na ówczesne województwo wrocławskie. Dopiero po tym zawiadomieniu podjęto akcję poszukiwawczą, w wyniku której odzyskano około 300 monet i ozdób znajdujących się w posiadaniu 60 osób prywatnych, doprowadzono do rozbiórki budynku gospodarskiego wykuwając około 720 monet oraz ozdób całych i połamanych, odzyskując ostatecznie około 75% pierwotnej zawartości skarbu[2][1].

Inwentaryzacja znaleziska[edytuj | edytuj kod]

Skarb kotowicki składa się co najmniej 300 srebrnych ozdób i ponad 1090 srebrnych monet, najczęściej uszkodzonych i zachowanych w niewielkich fragmentach, i nie doczekał się do tej pory kompleksowego opracowania i opublikowania[1].

Monety wchodzące w skład skarbu to[1]:

Ozdoby srebrne wykonane najczęściej techniką filigranu to[1][2]:

  • ozdoby gotowe – najlepiej zachowane zausznice, paciorki i klamerki oraz naszyjniki, kaptorgi, kolczyki
  • elementy ozdób – blaszki, ułamki taśmy, druciki
  • półsurowiec do wyrobu ozdób

oraz sztabki srebrne.

Cały depozyt jest datowany na okres po 983 roku[1].

Ekspozycje skarbu kotowickiego[edytuj | edytuj kod]

  • Muzeum Archeologiczne we Wrocławiu – znalezione i odzyskane w latach 1972-1974 ozdoby srebrne i monety[2]. Niewielka część eksponowana jest w ramach stałej wystawy „Śląsk starożytny – pełna chata (z wczesnego średniowiecza)”[3].
  • Gabinet Numizmatyczno–Sfragistyczny Zakładu Narodowego im. Ossolińskich – zakupiony w 1972 roku od prywatnego kolekcjonera zespół 18 denarów szwabskich i bawarskich wyróżniający się dobrym stanem zachowania[1].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g h i j k Barbara Butent-Stefaniak: Monety ze skarbu z Kotowic, pow. wrocławski, w zbiorach Ossolineum. W: Borys Paszkiewicz (red.): Moneta Medievalis. Warszawa: Instytut Archeologii i Etnologii PAN, 2002, s. 61-65. ISBN 83-7181-205-1.
  2. a b c d e f Garbaczewski K. (red.): Żółty szlak turystyczny dookoła Wrocławia im. dr. Bronisława Turonia: rowerowe trasy dojazdowe: przewodnik. Wrocław: Spółka Autorska Z.K. Garbaczewscy, 1995, s. 109. ISBN 83-913457-6-9.
  3. Dorota Folga–Januszewska (red.): 1000 muzeów w Polsce. Olszanica: Wydawnictwo BOSZ, 2011, s. 1003-1004. ISBN 978-83-7576-134-4.