Skolimów

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Skolimów
część miasta Konstancina-Jeziorny
Ilustracja
Budynek dawnego młyna przy ul. Chylickiej
Państwo  Polska
Województwo  mazowieckie
Powiat piaseczyński
Gmina Konstancin-Jeziorna
Miasto Konstancin-Jeziorna
W granicach Konstancina-Jeziorny 1 stycznia 1969[1]
SIMC 0920781
Populacja (1943)
• liczba ludności

735
Strefa numeracyjna (+48) 22
Kod pocztowy 05-510
Tablice rejestracyjne WPI
Położenie na mapie Konstancina-Jeziorny
Mapa lokalizacyjna Konstancina-Jeziorny
Skolimów
Skolimów
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Skolimów
Skolimów
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Skolimów
Skolimów
Położenie na mapie powiatu piaseczyńskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu piaseczyńskiego
Skolimów
Skolimów
Położenie na mapie gminy Konstancin-Jeziorna
Mapa lokalizacyjna gminy Konstancin-Jeziorna
Skolimów
Skolimów
Ziemia52°04′37″N 21°05′54″E/52,076944 21,098333
Portal Portal Polska

Skolimówczęść miasta Konstancina-Jeziorny (SIMC 0920781[2]), w woj. mazowieckim, w powiecie piaseczyńskim, na Mazowszu.

Nazwa Skolimów odnosi się do kilku oddzielnych części:

Oficjalna nazwa Skolimów (wg TERYT) odnosi się obecnie do prawobrzeżnych części historycznego Skolimowa (Skolimów A i B). Lewobrzeżne części (Skolimów C i Wieś) zaliczane są do Jeziorny Królewskiej[3][4].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Skolimów Wieś[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Skolimów Wieś.

Pierwsze wzmianki o Skolimowie pojawiły się w zapisach historycznych w 1407 roku wraz z imieniem Jacusa ze Skolimowa, protoplasty rodu, który władał tym terenem aż do XVI w[5]. Najprawdopodobniej na terenach leżących na północnym brzegu Jeziory (obecnie Jeziorki) z nadania książąt mazowieckich osiedli rycerze z Prus, uciekający przed wojną między Koroną a zakonem krzyżackim, tworząc osadę Skolimowo (Scolymowo)[5]. W XVII wieku Skolimów przeszedł na własność dziedziców Obór[6].

W 1580 roku, jako wieś szlachecka Skolimowo, położona była w powiecie warszawskim ziemi warszawskiej województwa mazowieckiego[7]. Prawdopodobnie w XVII wieku na terenie wybudowany został dwór; pierwsze wzmianki pisemne o nim pochodzą z 1753 roku, kiedy od Wielopolskich (ówcześni posiadacze dóbr oborskich) wydzierżawił go Jan Ogonowski[6].

W latach 1867–1954 wieś w gminie Nowo-Iwiczna w powiecie warszawskim[8]. 20 października 1933 utworzono gromadę Skolimów w granicach gminy Nowo-Iwiczna, składającą się ze wsi Skolimów, folwarku Skolimów oraz sześciu osad letniskowych – Szumacher, Sitkiewicz, Skolmowian, Ochmanka, Rozalin i Prekerówka (ogólnie letniska te określa się mianem Skolimów C), a także stację kolejową Skolimów[9].

Podczas II wojny światowej w Generalnym Gubernatorstwie, w dystrykcie warszawskim. W 1943 gromada Skolimów liczyła 513 mieszkańców[10].

Po wojne Skolimów Wieś wyłączono ze gminy Nowo-Iwiczna i włączono do gminy Jeziorna, która 1 lipca 1952 po zniesieniu powiatu warszawskiego włączono do powiatu piaseczyńskiego[11]. Tego samego dnia powiększono gminę Jeziorna o dodatkowe cztery gromady ze zniesionej gminie Nowo-Iwiczna, przez co przez kolejne dwa lata Skolimów stanowił jedną z 30 gromad gminy Jeziorna[12]

W związku z reorganizacją administracji wiejskiej jesienią 1954 Skolimów wszedł w skład gromady Chylice, wraz z Chyliczkami, Józefosławiem, Julianowem, Kierszkiem, Wierzbnem i Skolimowem C[13].

W związku z kolejną reformą gminną 1 stycznia 1973[14] gromadę Chylice zniesiono, a Skolimów Wieś wszedł w skład nowo utworzonej gminy Konstancin-Jeziorna[15].

1 sierpnia 1977 Skolimów Wieś (a także Cegielnię-Obory, Chylice-Cegielnię, Skolimów C, Stare Wierzbno i Nowe Wierzbno) wyłączono z gminy Konstancin-Jeziorna i włączono do Konstancina-Jeziorny[16], przez co Skolimów Wieś po raz pierwszy stał się obszarem miejskim.

Skolimów A i B[edytuj | edytuj kod]

Na początku XX w. na południowym brzegu Jeziorki założone zostało letnisko[17] – odtąd Skolimów stał się także miejscowością letniskową, oferującą podobne walory lecznicze i naturalne jak (założony w 1897 na południowym brzegu, w dół rzeki) niedaleki Konstancin.

Powstałe na południowym brzegu Jeziorki letniska Skolimów A i B należały do 1924 roku do gminy Nowo-Iwiczna w powiecie warszawskim[18]. W 1924 roku wraz z letniskiem Chylice weszły w skład nowej gminy Skolimów-Konstancin[19]. 20 października 1933 utworzono gromadę Skolimów w granicach gminy Skolimów-Konstancin, składającą się z letnisk Skolimów A i B[20].

Podczas II wojny światowej w Generalnym Gubernatorstwie, w dystrykcie warszawskim. W 1943 Skolimów liczył 735 mieszkańców[21].

Od 1 lipca 1952 w powiecie piaseczyńskim[22]. Tego samego dnia gminie Skolimów-Konstancin nadano ustrój miejski[23], przez co Skolimów stał się częścią miasta Skolimów-Konstancin. 1 stycznia 1969 Skolimów-Konstancin (ze Skolimowem) połączono z miastem Jeziorna (prawa miejskie od 1962[24]) w nowy ośrodek miejski o nazwie Konstancin-Jeziorna[25].

Skolimów C[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Skolimów C.

W XX wieku był to obszar osad letniskowych należących do gminy Nowo-Iwiczna w powiecie warszawskim[26]. 20 października 1933 utworzono gromadę Skolimów w granicach gminy Nowo-Iwiczna, składającą się ze wsi Skolimów, folwarku Skolimów oraz sześciu osad letniskowych – Szumacher, Sitkiewicz, Skolimowianka, Ochmanka, Rozalin i Prekerówka (obecny Skolimów C), a także stację kolejową Skolimów[27]. W związku z kolejnymi zmianami administacyjnymi, letnisko Skolimów C włączono do gminy Skolimów-Konstancin[28]. Ponieważ sąsiedni Skolimów Wieś pozostał w gminie Nowo-Iwiczna, oddzielał on Skolimów C od gminy Skolimów-Konstancin, który tworzył jej eksklawę.

Od 1 lipca 1952 w powiecie piaseczyńskim[29]. Tego samego dnia gminie Skolimów-Konstancin, nadano ustrój miejski[30]. Przez kolejne dwa lata Skolimów C był eksklawą miasta Skolimów-Konstancin.

W związku z reorganizacją administracji wiejskiej jesienią 1954 Skolimów C wyłączono z miasta Skolimów-Konstancin i włączono do nowo utworzonej gromady Chylice[31], w której skład weszły także Chylice, Chyliczki, Józefosław, Julianów, Kierszek, Skolimów Wieś i Wierzbno[32].

W związku z kolejną reformą gminną 1 stycznia 1973[33] gromadę Chylice zniesiono, a Skolimów C wszedł w skład nowo utworzonej gminy Konstancin-Jeziorna[34].

1 sierpnia 1977 Skolimów C (a także Cegielnię-Obory, Chylice-Cegielnię, Skolimów Wieś, Stare Wierzbno i Nowe Wierzbno) wyłączono z gminy Konstancin-Jeziorna i włączono do Konstancina-Jeziorny[35], przez co Skolimów C po raz drugi stał się obszarem miejskim.

Zabytki i instytucje[edytuj | edytuj kod]

W Skolimowie przy ul. Chylickiej znajduje się stary młyn i sąsiadująca z nim willa „Zagłobin”.

Przy ul. Chylickiej 1 znajduje się część budynku, należącego do kompleksu restauracyjnego zwanego „Willa Skolimowianka” z 1909. W 1942 roku restaurację w niej prowadził Romuald Trzeciecki. Wcześniej, od 1 sierpnia 1939 roku prowadzili ją Józefa oraz Ludwig Witkowscy. Po wojnie w 1947 roku nabyta została przez Michała Chajkowskiego. Prowadził ją jeszcze rok. Potem w części budynku od strony ul. Chylickiej powstał sklep spółdzielczy. Obecna część obiektu została zburzona w 2003 roku pod drogę powiatową. Podobny los czeka sędziwy obiekt jakim jest dawny budynek Kolei Wilanowskiej – stacji kolejowej „Skolimów” z kasą i poczekalnią (później dom mieszkalny). Willa Skolimowianka[36] została zaprojektowana przez Hugona Kudera, znanego w tamtych czasach architekta, który z Konstancinem-Jeziorną związał się szczególnie, ale ślady jego działalności można spotkać także w Warszawie.

Od 1928 roku w Skolimowie mieści się Dom Artystów Weteranów Scen Polskich należący do ZASP.

Od lat 50. w Skolimowie-Konstancinie znajduje się stacja naukowa Instytutu Reumatologicznego oraz sanatorium reumatologiczne. Skolimów znany był z hodowli zwierząt futerkowych (m.in. nutrii i lisów). W latach 50 i latach 60 była na terenie Skolimowa fabryka pasty do obuwia.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. 1 lipca 1952 w granicach miasta Skolimów-Konstancin
  2. TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). GUS. [dostęp 2021-01-09].
  3. Geoportal
  4. Targeo
  5. a b Paweł Komosa: Początki Skolimowa. luty 2013. [dostęp 25-11-2014].
  6. a b Paweł Komosa: Dwór w Skolimowie. styczeń 2014. [dostęp 25-11-2014].
  7. Adolf Pawiński, Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. 5: Mazowsze, Warszawa 1895, s. 273.
  8. Mapy WIG
  9. Warszawski Dziennik Wojewódzki: dla obszaru Województwa Warszawskiego. 1933, nr 14, poz. 136
  10. Gemeinde- und Dorfverzeichnis für das Generalgouvernement (1943)
  11. Dz.U. z 1952 r. nr 27, poz. 185
  12. Wykaz gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej : według stanu na z dnia 1 VII 1952 r.
  13. Uchwała Nr VI/10/12/54 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia 5 października 1954 r. w sprawie podziału na gromady powiatu piaseczyńskiego; w ramach Zarządzenia Nr Or. V-0/1/54 Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia 29 listopada 1954 r. w sprawie ogłoszenia uchwał Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia 4 października 1954 r., dotyczących reformy podziału administracyjnego wsi (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia 1 grudnia 1954 r., Nr. 11, Poz. 67)
  14. Dz.U. z 1972 r. nr 49, poz. 312
  15. Uchwała Nr XX/93/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia 1 grudnia 1972 w sprawie utworzenia gmin w województwie warszawskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia 12 grudnia 1972, Nr 20, Poz. 407)
  16. Dz.U. z 1977 r. nr 24, poz. 103
  17. Paweł Komosa: We wsi Skolimów. luty 2014. [dostęp 25-11-2014].
  18. Mapy WIG
  19. Dz.U. z 1924 r. nr 4, poz. 35
  20. Warszawski Dziennik Wojewódzki: dla obszaru Województwa Warszawskiego. 1933, nr 14, poz. 136
  21. Gemeinde- und Dorfverzeichnis für das Generalgouvernement (1943)
  22. Dz.U. z 1952 r. nr 27, poz. 185
  23. Dz.U. z 1952 r. nr 26, poz. 181
  24. Dz.U. z 1968 r. nr 48, poz. 343
  25. Dz.U. z 1968 r. nr 48, poz. 343
  26. Mapy WIG
  27. Warszawski Dziennik Wojewódzki: dla obszaru Województwa Warszawskiego. 1933, nr 14, poz. 136
  28. W artykule W. Raswskiego miało to nastąpić w 1937 roku, lecz Skolimów C jest wymieniony jako miejscowość składowa gminy Skolimów-Konstancin już w 1935 roku (Dz.U. z 1935 r. nr 77, poz. 482)
  29. Dz.U. z 1952 r. nr 27, poz. 185
  30. Dz.U. z 1952 r. nr 26, poz. 181
  31. Uchwała Nr VI/10/12/54 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia 5 października 1954 r. w sprawie podziału na gromady powiatu piaseczyńskiego; w ramach Zarządzenia Nr Or. V-0/1/54 Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia 29 listopada 1954 r. w sprawie ogłoszenia uchwał Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia 4 października 1954 r., dotyczących reformy podziału administracyjnego wsi (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia 1 grudnia 1954 r., Nr. 11, Poz. 67)
  32. Uchwała Nr VI/10/12/54 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia 5 października 1954 r. w sprawie podziału na gromady powiatu piaseczyńskiego; w ramach Zarządzenia Nr Or. V-0/1/54 Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia 29 listopada 1954 r. w sprawie ogłoszenia uchwał Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia 4 października 1954 r., dotyczących reformy podziału administracyjnego wsi (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia 1 grudnia 1954 r., Nr. 11, Poz. 67)
  33. Dz.U. z 1972 r. nr 49, poz. 312
  34. Uchwała Nr XX/93/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia 1 grudnia 1972 w sprawie utworzenia gmin w województwie warszawskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia 12 grudnia 1972, Nr 20, Poz. 407)
  35. Dz.U. z 1977 r. nr 24, poz. 103
  36. Willa Skolimowianka, www.facebook.com [dostęp 2017-05-10] (pol.).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]