Skolopendra zwyczajna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Skolopendra zwyczajna
Scolopendra morsitans
Linnaeus, 1758
Skolopendra zwyczajna
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ stawonogi
Podtyp tchawkowce
Gromada wije
Podgromada pareczniki
Rząd skolopendrokształtne
Rodzina skolopendrowate
Rodzaj Scolopendra
Gatunek skolopendra zwyczajna

Skolopendra zwyczajna (Scolopendra morsitans) - gatunek skolopendry. Została opisana przez Linneusza już w 1758 roku jako drugi gatunek, zaraz po Scolopendra gigantea. Jest to gatunek kosmopolityczny, występujący prawie na wszystkich kontynentach, również synantropijny, w wiele lokalizacji zawleczony właśnie dzięki działalności człowieka. Jest niewielkim gatunkiem, dorosłe osobniki osiągają 8,5 do 13cm długości ciała. Z powodu tak szerokiego zasięgu występowania istnieje mnogość form i wariacji barwnych, jednak najczęściej spotykamy w handlu osobniki pod nazwą 'Egyptian Emerald Centipede', są to osobniki ze wschodniego Egiptu, na pierwszy rzut oka przypominające S. cingulata. Nogi pomarańczowe lub żółte, głowa wraz z segmentem zagłowowym żółtawo-zielonkawa, podobnie pozostałe tergity, tylko że posiadają jeszcze czarne obwódki. Ostatnia para nóg w kolorze czerwonym. Ilość łysych członów anten jest dość znacznie zmienna, wynosi od 6 do 9, zazwyczaj mają jednak 9, łączna ilość wszystkich członów wynosi od 20 (rzadko 17-19) do 21 (rzadko 22-23) członów. Charakterystyczna dla tego gatunku jest budowa ostatniej pary nóg, możemy zaobserwować, szczególnie dobrze u samców podłużne rowki biegnące wzdłuż nóg, stanowiące jakoby przedłużenie bocznych krawędzi tergitów (zaczynają się one zazwyczaj przed a czasem na 18 tergicie).

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Scolopendra morsitans występuje na Antylach, w Południowej Ameryce, potwierdzony przypadek w Miami, USA, Południowej, Wschodniej, Zachodnia oraz Północna Afryka, Indie, Indonezja.

Podgatunki[edytuj | edytuj kod]

Wyróżniamy trzy podgatunki:

  • Scolopendra morsitans morsitans (Linnaeus, 1758)
  • Scolopendra morsitans scopoliana (C.L. Koch, 1841) - Algeria
  • Scolopendra morsitans coerulescens (Cragin, 1885) - Kansas, USA, choć prawdopodobnie jest to synonim dla Scolopendra viridis (Say, 1821), Scolopendra polymorpha (Wood, 1861), albo Scolopendra heros (Girard, 1853).

Synonimy[edytuj | edytuj kod]

  • Eurylithobius slateri Butler, 1876)
  • Scolopendra afzelii (Porat, 1871)
  • Scolopendra angulipes (Newport, 1844)
  • Scolopendra attenuata (Porat, 1871)
  • Scolopendra bilineata (Brandt, 1840)
  • Scolopendra brachypoda (Peters, 1862)
  • Scolopendra brandtiana (Gervais, 1837)
  • Scolopendra carinipes (Humbert & Saussure, 1870)
  • Scolopendra chlorocephala (Porat, 1871)
  • Scolopendra cognata (Porat, 1871)
  • Scolopendra compressipes (Wood, 1862)
  • Scolopendra crassipes (Brandt, 1840)
  • Scolopendra elegans (Brandt, 1841)
  • Scolopendra erythrocephala (Brandt, 1840)
  • Scolopendra fabricii (Newport, 1845)
  • Scolopendra formosa (Newport, 1845)
  • Scolopendra fulvipes (Brandt, 1841)
  • Scolopendra grandidieri (Saussure & Zehntner, 1902)
  • Scolopendra impressa (Porat, 1876)
  • Scolopendra infesta (C.L. Koch, 1847)
  • Scolopendra intermedia (Porat, 1871)
  • Scolopendra leachii (Newport, 1844)
  • Scolopendra limbata (Brandt, 1840)
  • Scolopendra lineata (Saussure & Zehntner, 1902)
  • Scolopendra longicornis (Newport, 1844)
  • Scolopendra modesta (Wood, 1862)
  • Scolopendra mossambica (Peters, 1862)
  • Scolopendra pella (Wood, 1861)
  • Scolopendra picturata (Porat, 1871)
  • Scolopendra pilosella (Porat, 1871)
  • Scolopendra planipes (C.L. Koch, 1847)
  • Scolopendra platypoides (Newport, 1844)
  • Scolopendra platypus (Brandt, 1840)
  • Scolopendra porphyratainia (Wood, 1861)
  • Scolopendra richardsoni (Newport, 1845)
  • Scolopendra saltatoria (Porat, 1871)
  • Scolopendra spinosella (Saussure & Zehntner, 1902)
  • Scolopendra tigrina (Newport, 1845)
  • Scolopendra tongana (Gervais, 1847)
  • Scolopendra tuberculidens (Newport, 1844)
  • Scolopendra vaga (Porat, 1871)
  • Scolopendra varia (Newport, 1845)
  • Scolopendra wahlbergi (Porat, 1871)
  • Scolopendra morsitans amazonica (Bücherl, 1946)
  • Scolopendra morsitans calcarata (Daday, 1891)
  • Scolopendra morsitans fasciata (Attems, 1930)
  • Scolopendra morsitans procera (Haase, 1887)
  • Scolopendra morsitans sulcipes (Haase, 1887)
  • Trachycormocephalus jodhpurensis (Khanna, 1977)

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

Scolopendra morsitans jako jedna z niewielu skolopendr ma wyraźny dymorfizm płciowy. Samiec ma bardzo wyraźne rowki na ostatniej parze nóg, bardzo dobrze widoczne na prawie całej długości nóg, samica z kolei ma zdecydowanie grubszą tę parę nóg, przy czym rowki nie są tak silnie zaznaczone.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

http://www.terrarium.com.pl/zobacz/scolopendra-morsitans-1142.html

http://chilobase.bio.unipd.it