Skotniki (powiat piotrkowski)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Skotniki
Okolice Skotnik, widok na Diablą Górę
Okolice Skotnik, widok na Diablą Górę
Państwo  Polska
Województwo łódzkie
Powiat piotrkowski
Gmina Aleksandrów
Strefa numeracyjna (+48) 44
Kod pocztowy 26-337[1]
Tablice rejestracyjne EPI
SIMC 0534894
Położenie na mapie województwa łódzkiego
Mapa lokalizacyjna województwa łódzkiego
Skotniki
Skotniki
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Skotniki
Skotniki
Ziemia51°12′05″N 19°56′03″E/51,201389 19,934167

Skotnikiwieś w Polsce położona nad rzeką Pilicą na Wyżynie Przedborskiej w województwie łódzkim, w powiecie piotrkowskim, w gminie Aleksandrów.

Części wsi[edytuj]

Integralne części wsi Skotniki[2][3]
SIMC Nazwa Rodzaj
0534948 Justynów część wsi
0534902 Nad Stawem część wsi
0534954 Nowy Józefów część wsi
0534919 Piachy część wsi
0534925 Przedmieście część wsi
0534960 Siedliska część wsi
1040013 Stanisławów przysiółek
0534931 Za Cmentarzem część wsi

Historia Skotnik[edytuj]

Pierwsza wzmianka o miejscowości Skotniki pochodzi z 1508 r. W 1528 r. powstał kościół (istniejący do dziś) a w 1530 r. król Zygmunt I Stary wydał przywilej na utworzenie filii parafii Ręczno w Skotnikach. W 1784 r. miejscowość administracyjnie należała do powiatu opoczyńskiego w województwie sandomierskim i była własnością Antoniny Łąckiej z Pruszyńskich.

W Skotnikach w czasie powstania styczniowego toczyły się walki od stycznia do kwietnia 1864 roku. W 1897 r. ówczesny właściciel skotnik hr. Krasiński przeprowadził wymianę i scalenie gruntów, w następstwie czego powstały nowe miejscowości: Nowy Reczków, Nowy Józefów, Nowy Ojrzeń oraz Papiernia. W przeszłości spośród duchownych ze Skotnikami związany był ks. Wincenty Firlej Gotliński – kanonik jerozolimski (1788 r.), a w czasach bardziej współczesnych (1926–1929) ks. dr Władysław Chrzanowski. Był on w latach 1919–1921 posłem na Sejm Konstytucyjny II Rzeczypospolitej, działaczem społecznym, oświatowym, polonijnym i politycznym. W 1933 r. został pochowany na miejscowym cmentarzy parafialnym w Skotnikach.

W centralnej części wsi znajduje się rozległy rynek oraz kościół i dwór, przypominając swym charakterem zapomniane miasteczko. Do 1954 roku miejscowość była siedzibą władz gminy Skotniki. W latach 1975–1998 należała administracyjnie do województwa piotrkowskiego.

Przyroda[edytuj]

Miejscowość położona w północnej części Wyżyny Przedborskiej, na wschód od terasów doliny rzecznej Pilicy. W rejonie wsi – pastwiska, grunty orne, lasy i rzeka Pilica. Niedaleko na północny zachód od kościoła rośnie ponad 600-letni dąb.

Na północny wschód od wsi – Diabla Góra objęta ochroną w postaci rezerwatu przyrody Diabla Góra.

Dolinę Pilicy na zachód od Skotnik zawarto w granicach Sulejowskiego Parku Krajobrazowego.

Zabytki[edytuj]

Fragment alei lipowej w parku z XVI i XVII wieku

We wsi znajdują się:

  • późnogotycki kościół z 1528 r. pw. Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny, zbudowany z drewna modrzewiowego i kryty gontem,
  • dwór późnorenesansowy wybudowany około 1531 roku (przebudowany w XVII w.),
  • park z XVI/XVII wieku z częściowo zachowanym układem geometrycznym i aleją lipową,
  • na pobliskim cmentarzu parafialnym kilka XIX-wiecznych nagrobków.

Dwór powstał, gdy właścicielem dóbr skotnickich był Mikołaj Spinek. Możliwe, że wcześniej istniał w tym miejscu zamek. W XVII wieku dwór był rozbudowywany. Jest budowlą piętrową i podpiwniczoną ale nie wyprowadzoną w całości ze stanu ruiny.

20 lipca 2007 roku zabytkowy park został prawie w całości zniszczony przez nawałnicę jaka przetoczyła się przez wieś powodując ogrom spustoszeń. Konstrukcja dworu nie została jednak naruszona.

Według rejestru zabytków NID[4] na listę zabytków wpisane są obiekty:

  • kościół parafialny pw. Niepokalanego Poczęcia NMP, drewniany, 1501, XVIII, nr rej.: 32-II-18 z 25.09.1947 oraz 308 z 15.02.1967,
  • dzwonnica drewniana, nr rej.: 31-II-17 z 25.09.1947,
  • figura, nr rej.: 30-II-16 z 25.09.1947,
  • zespół dworski, XVI-XVII:
    • dwór (lamus), nr rej.: 262 z 16.10.1956 oraz 509 z 15.06.1967,
    • park, nr rej.: 729 z 20.12.1957 oraz 274 z 18.11.1977 i z 19.04.1994.

Turystyka[edytuj]

Rokrocznie w dniu uroczystości Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, 15 sierpnia, na Placu Rynkowym odbywa się huczny jarmark.

Na północny wschód od wsi – Diabla Góra.

Przez wieś przebiega szlak turystyczny niebieski pieszy Szlak Rekreacyjny Rzeki Pilicy.

W rejonie Skotnik – Sulejowski Park Krajobrazowy.

W Skotnikach: gospodarstwo agroturystyczne.

Szlak wodny Pilicy[edytuj]

Szlak kajakowy, długość: 228 km, trasa: Zarzecze k. Szczekocin – PrzedbórzFaliszew – Skotniki (powiat piotrkowski) – SulejówZbiornik SulejowskiTomaszów Maz.SpałaInowłódzŻądłowiceGrotowiceDomaniewiceNowe Miasto nad PilicąBiałobrzegiWarka – ujście Pilicy. Stopień trudności według klasyfikacji międzynarodowej: CL I (przejazd łatwy), miejscami CL II (przejazd trudniejszy – wąskie koryto, znaczny spadek, kamieniste dno).

Komunikacja[edytuj]

Drogi[edytuj]

Usługi PKS[edytuj]

Przystanek znajduje się w centrum wsi. Połączenia m.in. z miastami: Sulejów, Piotrków Trybunalski, Łódź, Przedbórz.

Urząd Pocztowy[edytuj]

Urząd Pocztowy w Aleksandrowie – kod 26-337.

Zobacz też[edytuj]



Przypisy

  1. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. [dostęp 2014–03–09]. s. według wyboru.
  2. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części. „Dziennik Ustaw”. Nr 29, poz. 200, s. 1867, 2013–02–15. Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji. [dostęp 2014–03–09]. 
  3. TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 18.11.2015].
  4. NID: Rejestr zabytków nieruchomych, województwo łódzkie. [dostęp 2008-09-18].


Bibliografia[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]