Skrzydłoszpon rogaty

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Skrzydłoszpon rogaty
Anhima cornuta[1]
(Linnaeus, 1766)
Skrzydłoszpon rogaty
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Infragromada ptaki neognatyczne
Rząd blaszkodziobe
Rodzina skrzydłoszpony
Rodzaj Anhima[2]
Brisson, 1760[3][4]
Gatunek skrzydłoszpon rogaty
Synonimy
  • Palamedea cornuta Linnaeus, 1766[5]
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[6]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

Skrzydłoszpon rogaty[7] (Anhima cornuta) – gatunek ptaka z rodziny skrzydłoszponów (Anhimidae). Żeruje w roślinności bagiennej, często przesiaduje na wierzchołkach krzewów lub nawet wysokich drzew. Lot szybki; czasami szybuje na dużej wysokości.

Zasięg występowania[edytuj]

Kolumbia i Wenezuela przez Amazonię do Boliwii i północno-wschodnia Argentyna[8].

Taksonomia[edytuj]

Gatunek po raz pierwszy opisał szwedzki przyrodnik Karol Linneusz w 1766 roku, nadając mu nazwę Palamedea cornuta[5]. Jako miejsce typowe odłowu holotypu Linnaeus wskazał „łac. Habitat in Brasilia, Guiania”, ograniczone przez Hellmayra w 1908 roku do wschodniej Brazylii[9]. Jedyny przedstawiciel rodzaju Anhima, opisanego przez francuskiego ornitologa Mathurina Brissona w 1760 roku[3][4].

Etymologia[edytuj]

  • Anhima: tupi Anhuma lub Inhuma – czarny ptak, nazwa dla krzyczącego lub innego dużego ptaka[10].
  • cornuta: łac. cornutus – rogaty, od cornu – róg[11].

Morfologia[edytuj]

Grafika d'Orbigny'ego (1867)

Długość ciała 80–94 cm, rozpiętość skrzydeł 170 cm; masa ciała 3000–3150 g[12]. Upierzenie błyszcząco czarne, z białym brzuchem i białym łuskowaniem na głowie oraz szyi. Na czole łatwo zauważyć z bliska kostny kolec. W locie widoczna duża biała plama na pokrywach skrzydłowych.

Środowisko[edytuj]

Charakterystyczny mieszkaniec bagien i pobrzeży jezior w dorzeczu Amazonki; rzadki na innych terenach.

Przypisy

  1. Anhima cornuta, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Anhima, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.) [dostęp 2013-11-06]
  3. a b M.J. Brisson: Ornithologie, ou, Méthode contenant la division des oiseaux en ordres, sections, genres, especes & leurs variétés, a laquelle on a joint une description exacte de chaque espece, avec les citations des auteurs qui en ont traité, les noms quils leur ont donnés, ceux que leur ont donnés les différentes nations, & les noms vulgaires. T. 1. Parisiis: Ad Ripam Augustinorum, apud Cl. Joannem-Baptistam Bauche, bibliopolam, ad Insigne S. Genovesae, & S. Joannis in Deserto, 1760, s. 48. (fr. • łac.)
  4. a b M.J. Brisson: Ornithologie, ou, Méthode contenant la division des oiseaux en ordres, sections, genres, especes & leurs variétés, a laquelle on a joint une description exacte de chaque espece, avec les citations des auteurs qui en ont traité, les noms quils leur ont donnés, ceux que leur ont donnés les différentes nations, & les noms vulgaires. T. 5. Parisiis: Ad Ripam Augustinorum, apud Cl. Joannem-Baptistam Bauche, bibliopolam, ad Insigne S. Genovesae, & S. Joannis in Deserto, 1760, s. 518. (fr. • łac.)
  5. a b C. Linneaus: Systema naturae per regna tria naturae, secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis. Wyd. 12. T. 1. Cz. 1. Holmiae: Impensis Direct. Laurentii Salvii, 1766, s. 232. (łac.)
  6. BirdLife International 2016, Anhima cornuta [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2017 [online], wersja 2017-2 [dostęp 2017-11-10] (ang.).
  7. Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Rodzina: Anhimidae Stejneger, 1885 - skrzydłoszpony - Screamers (wersja: 2015-02-09). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2017-11-10].
  8. F. Gill & D. Donsker: Screamers, ducks, geese & swans (ang.). IOC World Bird List: Version 7.3. [dostęp 2017-11-10].
  9. C.E. Hellmayr. An Account of the Birds collected by Mons. G. A. Baer in the State of Goyaz, Brazil. „Novitates Zoologicae”. 15, s. 102, 1908 (ang.). 
  10. Jobling 2017 ↓, s. Anhima.
  11. Jobling 2017 ↓, s. cornuta.
  12. C. Carboneras & P. Boesman: Horned Screamer (Anhima cornuta). W: J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie & E. de Juana (red.): Handbook of the Birds of the World Alive. Barcelona: Lynx Edicions, 2017. [dostęp 2017-11-10]. (ang.)

Bibliografia[edytuj]

  1. J.A. Jobling: Key to Scientific Names in Ornithology. W: J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D.A. Christie & E. de Juana (red.): Handbook of the Birds of the World Alive. Barcelona: Lynx Edicions, 2017. [dostęp 2017-11-10]. (ang.)
  2. A. Gosler: Atlas Ptaków Świata. Warszawa: MULTICO Oficyna Wydawnicza, 2000. ISBN 83-7073-059-0.