Skunks długoogoniasty

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Skunks długoogoniasty
Mephitis macroura[1]
Lichtenstein, 1832
Skunks długoogoniasty
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Podgromada ssaki żyworodne
Infragromada łożyskowce
Rząd drapieżne
Rodzina skunksowate
Rodzaj Mephitis
Gatunek skunks długoogoniasty
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania
Portal Portal Zoologia

Skunks długoogoniasty (Mephitis macroura) – ssak drapieży należący do rodziny skunksowatych (Mephitidae).

Pochodzenie nazwy[edytuj | edytuj kod]

Nazwa rodzajowa Mephitis pochodzi od łacińskiego słowa mephit, co oznacza "nieprzyjemny zapach". Natomiast nazwa gatunkowa pochodzi z języka greckiego (macro = duży, oura = ogon)[3].

Rozmieszczenie geograficzne[edytuj | edytuj kod]

Skunks długoogoniasty spotykany jest na południu USA (w Arizonie, Nowym Meksyku i Teksasie), Meksyku, Hondurasie, Nikaragui i północno-zachodnich rejonach Kostaryki[4][5].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Wyróżnia się 4 podgatunki skunksa długoogoniastego:

Habitat[edytuj | edytuj kod]

Tereny zamieszkiwane przez skunksa długoogoniastego są bardzo różnorodne: od suchych trawiastych stepów do lasów nizinnych i terenów górskich do wysokości 2400 m. n.p.m. Wybierają tereny o zróżnicowanym, kamienistym podłożu porośnięte zróżnicowana roślinnością i znajdujące się w pobliżu strumieni i innych zbiorników wodnych. Największe zagęszczenia skunksa (1,7 osobnika na km²) występują w stanie Oaxaca w Meksyku, gdzie preferują łąki, bagna i zarośla[7][8][9][10][11]. Poszczególne podgatunki różnią się nieco preferencjami środowiskowymi. M. m. milleri i M. m. macroura wybierają tereny o klimacie umiarkowanym, przy czym M. m. macroura wybiera tereny górzyste. M. m. eximus jest endemiczny dla nizinnych suchych równinach nadmorskich. M. m. richardsoni spotykany jest w lasach liściastych[4][6].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Skunks długoogoniasty różni się od skunksa zwyczajnego dłuższymi włosami na grzbiecie i szyi tworzącymi kryzę. Ponadto mają puszysty ogon z długimi białymi i czarnymi włosami. Są nieco mniejsze i bardziej smukłe od skunksów zwyczajnych, ale większe od spilogali. Nos mają nieco rozszerzony, ale nie sprawia on wrażenia ryjka jak u skunksów z rodzaju Conepatus. Samice skunksa długoogoniastego mają 5 par sutek, podczas gdy u skunksów zwyczajnych jest ich 6[7][11][12][13][14]. Całkowita długość ciała waha się od 55,8 cm do 79,0 cm. Długość ogona od 35,7 cm do 40,0 cm. Długość tylnych łap wynosi od 6,0 cm do 6,8 cm, a wysokość od ziemi do ramion od 17,8 cm do 20,3 cm. Samce są z reguły większe od samic średnio o 15%, mają dłuższą czaszkę i proporcjonalnie krótszą resztę ciała. Masa ich wynosi od 0,4 kg do 2,7 kg. Formuła zębowa jest taka sama jak u skunksa zwyczajnego: I 3/3, C 1/1, P 3/3, M 1/2 dla 34 zębów w pysku. M. m. macroura i M. m. milleri są z reguły nieco większe od M. m. eximus i M. m. richardsoni. M. m. milleri mają najdłuższą czaszkę spośród wszystkich podgatunków (samce 6,0 cm samice 5,6 cm) i największy stosunek długości ogona do reszty ciała. M. m. macroura ma krótszą czaszkę (samce 5,6 cm, samice 5,4 cm) i krótszy ogon w stosunku do długości ciała. Oba podgatunki mają więcej białej sierści niż czarnej w przeciwieństwie do dwóch pozostałych. M. m. eximus można odróżnić od M. m. richardsoni na podstawie względnej długości ogona, który u pierwszego podgatunku jest większy od długości reszty ciała, a u drugiego mniejszy[11][12][14][15][16]. Zmienność ubarwienia skunksa jest bardzo duża. Można wyróżnić trzy typy: białogrzbiety, czarnogrzbiety i całkowicie czarny. Białogrzbiete oprósz białego szerokiego pasa na grzbiecie z reguły mają jeszcze boczne białe pasy ciągnące się wzdłuż całego ciała. Czarnogrzbiete mogą mieć boczne białe pasy, a z reguły w tylnej części ciała mają wyraźne białe łaty. Formy całkowicie czarne występują tylko u M. m. richardsoni. Od strony brzusznej futro może być białe, nakrapiane lub całkowicie czarne. Na czarnym pysku mają biały pas ciągnący się między zielonymi oczami od nosa przez całą głowę do tyłu szyi[7][9][11][13][14][17][18][19][20].

Behawior[edytuj | edytuj kod]

Są zwierzętami nocnymi z największą aktywnością o zmierzchu. Przemieszczają się wzdłuż dróg, strumieni, skał w poszukiwaniu pokarmu. Zjadają głównie owady siedzące na powierzchni ziemi lub traw, rzadko kopią glebę w poszukiwaniu larw, jak to robią skunksy rodzaju Cenopatus. W przeciwieństwie do skunksa zwyczajnego są lękliwe i unikają kontaktów z człowiekiem. Penetrują zazwyczaj areał o powierzchni 2,8 do 5 km²[4][7][11][13][16][21]. Jak wszystkie skunksowate także skunksy długoogoniaste produkują bardzo śmierdzący aerozol w gruczołach okołoodbytowych. Ich głównym składnikiem są tioalkohole i metylocholina. Ma on ostry i trwały zapach i jest silnym środkiem łzowym. Przestraszony skunks podnosi ogon, zwija się w literę U i może wystrzelić w kierunku napastnika strumień aerozolu na odległość 2–3 m. W przeciwieństwie do skunksa zwyczajnego, skunks długoogoniasty rzadko stosuje tego typu behawior obronny względem ludzi[4][12][15][22][23][24].

Rozmnażanie[edytuj | edytuj kod]

Ruja występuje raz w roku od końca lutego do marca. Ciąża trwa dwa miesiące. Młode przychodzą na świat w początku maja i czerwcu. Notowane są przypadki porodów we wrześniu i październiku, co być może związane jest z powtórzeniem rui w czerwcu po stracie miotu lub poronieniu. Samice rodzą średnio 6 młodych (od 3 do 8)[4][7][15][17][18][23]. Niewiele jest doniesień o opiece nad potomstwem, która najprawdopodobniej sprawują tylko samice, podobnie jak u skunksa zwyczajnego[25]. Jak dotąd w literaturze naukowej opisana została jedna samica skunksa długoogoniastego prowadząca dwumiesięczne młode na żerowisko[4].

Długość życia[edytuj | edytuj kod]

W niewoli żyją trzy lata. Najprawdopodobniej na wolności żyją krócej. Przyczyną ich większej śmiertelności w środowisku może być drapieżnictwo, choroby i pasożyty w tym leptospiroza[9][13][15][16][23].

Pokarm[edytuj | edytuj kod]

Są wszystkożerne. Jedzą owady, małe kręgowce, jaja ptasie, owoce i odpadki zostawione przez ludzi. Obserwowano, jak skunksy z Kostaryki przerzucały jaja z przednich kończyn do tylnych i kruszyły skorupkę. Zawartość och żołądka stanowią 74,3% owady, 12% tkanki kręgowców a tylko 1% stanowi pokarm roślinny[7][11][13][23][26][26].

Drapieżnictwo[edytuj | edytuj kod]

Skunksy długoogoniaste są stałym elementem diety dużych drapieżników takich jak kojoty (Canis latrans) i puchacze wirginijskie (Bubo virginianus). W przypadku dostrzeżenia drapieżnika skunksy długoogoniaste wolą uciec, schować się w norze lub pod kaktusami, niż stosować behawior obronny właściwy dla skunksów[15][27].

Rola w ekosystemie[edytuj | edytuj kod]

Jako wielki amator owadów, generalista i oportunista, skunks długoogoniasty reguluje liczebność różnych gatunków w tej grupie zwierząt i przyczynia się do zwiększenia różnorodności gatunkowej. Jednocześnie jest rezerwuarem wielu chorób i pasożytów. Są to między innymi: glisty Physaloptera maxillaries, Skrjabingylus chiwoodorum i Skrjabingylus santaceciliae oraz pchły z rodziny Pulicidae. Tylko u kilku osobników stwierdzono wirus wścieklizny a u jednego przypadek kociej nosówki[7][23][28][29][30].

Zagrożenia i ochrona[edytuj | edytuj kod]

Jest pospolity w całym Meksyku i na południu USA. Nie jest zagrożony rozwojem rolnictwa gdyż zamieszkuje tereny nie nadające się do tych celów. W czerwonej księdze gatunków zagrożonych IUCN wymieniany jest jako gatunek najmniejszej troski[31][32].

Przypisy

  1. Mephitis macroura w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. Mephitis macroura. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
  3. Allen, J. 1901. The generic names of the Mephitinae. Bulletin of the American Museum of Natural History, 14/22: 325-334.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 Janzen, D., W. Hallwachs. 1982. The hooded skunk, Mephitis macroura, in lowland northwestern Costa Rica. Brenesia, 19/20: 549-552.
  5. Packard, R. 1965. Range extension of the hooded skunk in Texas and Mexico. Journal of Mammalogy, 46/1: 102.
  6. 6,0 6,1 Hall, E., R. Dalquest. 1950. Geographic range of the hooded skunk, Mephitis macroura, with description of a new subspecies from Mexico. University of Kansas Publications, Museum of Natural History, 1: 579-580.
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 7,4 7,5 7,6 Bailey, V. 1932. Mammals of New Mexico. North American Fauna, 53: 1-412.
  8. Cervantes, F., J. Loredo, J. Vargas. 2002. Abundance of sympatric skunks (Mustelidae: Carnivora) in Oaxaca, Mexico. Journal of Tropical Ecology, 18/3: 463-469.
  9. 9,0 9,1 9,2 Davis, W., R. Russell. 1954. Mammals of the Mexican state of Morelos. Journal of Mammalogy, 35/1: 63-80.
  10. Hubbard, J. 1972. Hooded skunk on the Mogollon Plateau, New Mexico. The Southwestern Naturalist, 16/3 & 4: 458.
  11. 11,0 11,1 11,2 11,3 11,4 11,5 Reid, F. 1997. A field guide to the mammals of Central America & southeast Mexico. New York: Oxford University Press, Inc.
  12. 12,0 12,1 12,2 Cahalane, V. 1961. Mammals of North America. New York: MacMillan Company.
  13. 13,0 13,1 13,2 13,3 13,4 Coues, E. 1877. Fur-bearing animals: a monograph of North American Mustelidae. Department of Interior, United States Geological Survey of Territories, Miscellaneous Publications, 8: 1-348.
  14. 14,0 14,1 14,2 Godin, A. 1982. Striped and hooded skunks. Pp. 674-687 in J Chapman, G Feldhamer, eds. Wild Mammals of North America: biology, management, and economics. Baltimore: Johns Hopkins University Press.
  15. 15,0 15,1 15,2 15,3 15,4 Hwang, Y., S. Larivière. 2001. Mephitis macroura. Mammalian Species, 686: 1-3.
  16. 16,0 16,1 16,2 Rosatte, R. 1987. Striped, spotted, hooded, and hog-nosed skunk. Pp. 599-613 in M Nowak, J Baker, M Obbard, B Malloch, eds. Wild furbearer management and conservation in North America. Toronto: Ontario Ministry of Natural Resources.
  17. 17,0 17,1 Anderson, S. 1972. Mammals of Chihuahua: taxonomy and distribution. Bulletin of the American Museum of Natural History, 148/2: 383-384.
  18. 18,0 18,1 Armstrong, D., K. Jones, Jr., E. Birney. 1972. Mammals from the Mexican state of Sinaloa. III. Carnivora and Artiodactyla. Journal of Mammalogy, 53/1: 48-61.
  19. Howell, A. 1901. Revision of the skunks of the genus Chincha. North American Fauna, 20: 8-63.
  20. Stankowich, T., T. Caro, M. Cox. 2011. Bold coloration and the evolution of aposematism in terrestrial carnivores. Evolution, 65/11: 3090-3099.
  21. Ceballos, G., A. Miranda. 1986. Los mamifros de Chamela, Jalisco: manual de campo. Mé́xico City: Universidad Nacional Autonoma de México.
  22. Howard, W., R. Marsh. 1982. Spotted and hog-nosed skunks. Pp. 664-673 in J Chapman, G Feldhamer, eds. Wild Mammals of North America: biology, management, and economics. Baltimore: Johns Hopkins University Press.
  23. 23,0 23,1 23,2 23,3 23,4 Patton, R. 1974. Ecological and behavioural relationships of the skunks of Trans Pecos Texas. Ph.D. Dissertation, Texas A&M University, 1: 1-199.
  24. Wood, W., B. Sollers, G. Dragoo, J. Dragoo. 2002. Volatile components in defensive spray of the hooded skunk, Mephitis macroura. Journal of Chemical Ecology, 28/9: 1865-1870.
  25. Wade-Smith, J., B. Verts. 1982. Mephitis mephitis. Mammalian Species, 173: 1-7.
  26. 26,0 26,1 Hall, E. 1981. The mammals of North America, Second Edition. New York: John Wiley & Sons.
  27. Reed, C., W. Carr. 1949. Use of cactus as protection by hooded skunk. Journal of Mammalogy, 50/1: 79-80.
  28. Carreno, R., K. Reif, S. Nadler. 2005. A new species of Skrjabingylus Petrov, 1927 (Nematoda: Metastrongyloidea) from the frontal sinuses of the hooded skunk, Mephitis macroura (Mustelidae). Journal of Parasitology, 91/1: 102-107.
  29. Hass, C., J. Dragoo. 2006. Rabies in hooded and striped skunks in Arizona. Journal of Wildlife Diseases, 42/4: 825-829.
  30. Oertli, E., P. Wilson, P. Hunt, T. Sidwa, R. Rohde. 2009. Epidemiology of rabies in skunks in Texas. JAVMA, 234/5: 616-620.
  31. Cuarón, A., F. Reid, K. Helgen. 2013. "IUCN Red List of Threatened Species" (On-line). Mephitis macroura. Accessed October 26, 2013 at www.iucnredlist.org.
  32. http://www.iucnredlist.org/