Skunks ogoniasty

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Skunks długoogoniasty)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Skunks ogoniasty
Mephitis macroura[1]
Lichtenstein, 1832
Skunks ogoniasty
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Podgromada żyworodne
Infragromada łożyskowce
Rząd drapieżne
Rodzina skunksowate
Rodzaj skunks
Gatunek skunks ogoniasty
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

Skunks ogoniasty[3], skunks długoogoniasty (Mephitis macroura) – gatunek drapieżnego ssaka należącego do rodziny skunksowatych (Mephitidae).

Pochodzenie nazwy[edytuj | edytuj kod]

Nazwa rodzajowa Mephitis pochodzi od łacińskiego słowa mephit, co oznacza "nieprzyjemny zapach". Natomiast nazwa gatunkowa pochodzi z języka greckiego (macro = duży, oura = ogon)[4].

Rozmieszczenie geograficzne[edytuj | edytuj kod]

Skunks długoogoniasty spotykany jest na południu USA (w Arizonie, Nowym Meksyku i Teksasie), Meksyku, Hondurasie, Nikaragui i północno-zachodnich rejonach Kostaryki[5][6].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Wyróżnia się 4 podgatunki skunksa długoogoniastego:

Habitat[edytuj | edytuj kod]

Tereny zamieszkiwane przez skunksa długoogoniastego są bardzo różnorodne: od suchych trawiastych stepów do lasów nizinnych i terenów górskich do wysokości 2400 m. n.p.m. Wybierają tereny o zróżnicowanym, kamienistym podłożu porośnięte zróżnicowana roślinnością i znajdujące się w pobliżu strumieni i innych zbiorników wodnych. Największe zagęszczenia skunksa (1,7 osobnika na km²) występują w stanie Oaxaca w Meksyku, gdzie preferują łąki, bagna i zarośla[8][9][10][11][12]. Poszczególne podgatunki różnią się nieco preferencjami środowiskowymi. M. m. milleri i M. m. macroura wybierają tereny o klimacie umiarkowanym, przy czym M. m. macroura wybiera tereny górzyste. M. m. eximus jest endemiczny dla nizinnych suchych równinach nadmorskich. M. m. richardsoni spotykany jest w lasach liściastych[5][7].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Skunks długoogoniasty różni się od skunksa zwyczajnego dłuższymi włosami na grzbiecie i szyi tworzącymi kryzę. Ponadto mają puszysty ogon z długimi białymi i czarnymi włosami. Są nieco mniejsze i bardziej smukłe od skunksów zwyczajnych, ale większe od spilogali. Nos mają nieco rozszerzony, ale nie sprawia on wrażenia ryjka jak u skunksów z rodzaju Conepatus. Samice skunksa długoogoniastego mają 5 par sutek, podczas gdy u skunksów zwyczajnych jest ich 6[8][12][13][14][15]. Całkowita długość ciała waha się od 55,8 cm do 79,0 cm. Długość ogona od 35,7 cm do 40,0 cm. Długość tylnych łap wynosi od 6,0 cm do 6,8 cm, a wysokość od ziemi do ramion od 17,8 cm do 20,3 cm. Samce są z reguły większe od samic średnio o 15%, mają dłuższą czaszkę i proporcjonalnie krótszą resztę ciała. Masa ich wynosi od 0,4 kg do 2,7 kg. Formuła zębowa jest taka sama jak u skunksa zwyczajnego: I 3/3, C 1/1, P 3/3, M 1/2 dla 34 zębów w pysku. M. m. macroura i M. m. milleri są z reguły nieco większe od M. m. eximus i M. m. richardsoni. M. m. milleri mają najdłuższą czaszkę spośród wszystkich podgatunków (samce 6,0 cm samice 5,6 cm) i największy stosunek długości ogona do reszty ciała. M. m. macroura ma krótszą czaszkę (samce 5,6 cm, samice 5,4 cm) i krótszy ogon w stosunku do długości ciała. Oba podgatunki mają więcej białej sierści niż czarnej w przeciwieństwie do dwóch pozostałych. M. m. eximus można odróżnić od M. m. richardsoni na podstawie względnej długości ogona, który u pierwszego podgatunku jest większy od długości reszty ciała, a u drugiego mniejszy[12][13][15][16][17]. Zmienność ubarwienia skunksa jest bardzo duża. Można wyróżnić trzy typy: białogrzbiety, czarnogrzbiety i całkowicie czarny. Białogrzbiete oprósz białego szerokiego pasa na grzbiecie z reguły mają jeszcze boczne białe pasy ciągnące się wzdłuż całego ciała. Czarnogrzbiete mogą mieć boczne białe pasy, a z reguły w tylnej części ciała mają wyraźne białe łaty. Formy całkowicie czarne występują tylko u M. m. richardsoni. Od strony brzusznej futro może być białe, nakrapiane lub całkowicie czarne. Na czarnym pysku mają biały pas ciągnący się między zielonymi oczami od nosa przez całą głowę do tyłu szyi[8][10][12][14][15][18][19][20][21].

Behawior[edytuj | edytuj kod]

Są zwierzętami nocnymi z największą aktywnością o zmierzchu. Przemieszczają się wzdłuż dróg, strumieni, skał w poszukiwaniu pokarmu. Zjadają głównie owady siedzące na powierzchni ziemi lub traw, rzadko kopią glebę w poszukiwaniu larw, jak to robią skunksy rodzaju Cenopatus. W przeciwieństwie do skunksa zwyczajnego są lękliwe i unikają kontaktów z człowiekiem. Penetrują zazwyczaj areał o powierzchni 2,8 do 5 km²[5][8][12][14][17][22]. Jak wszystkie skunksowate także skunksy długoogoniaste produkują bardzo śmierdzący aerozol w gruczołach okołoodbytowych. Ich głównym składnikiem są tioalkohole i metylocholina. Ma on ostry i trwały zapach i jest silnym środkiem łzowym. Przestraszony skunks podnosi ogon, zwija się w literę U i może wystrzelić w kierunku napastnika strumień aerozolu na odległość 2–3 m. W przeciwieństwie do skunksa zwyczajnego, skunks długoogoniasty rzadko stosuje tego typu behawior obronny względem ludzi[5][13][16][23][24][25].

Rozmnażanie[edytuj | edytuj kod]

Ruja występuje raz w roku od końca lutego do marca. Ciąża trwa dwa miesiące. Młode przychodzą na świat w początku maja i czerwcu. Notowane są przypadki porodów we wrześniu i październiku, co być może związane jest z powtórzeniem rui w czerwcu po stracie miotu lub poronieniu. Samice rodzą średnio 6 młodych (od 3 do 8)[5][8][16][18][19][24]. Niewiele jest doniesień o opiece nad potomstwem, która najprawdopodobniej sprawują tylko samice, podobnie jak u skunksa zwyczajnego[26]. Jak dotąd w literaturze naukowej opisana została jedna samica skunksa długoogoniastego prowadząca dwumiesięczne młode na żerowisko[5].

Długość życia[edytuj | edytuj kod]

W niewoli żyją trzy lata. Najprawdopodobniej na wolności żyją krócej. Przyczyną ich większej śmiertelności w środowisku może być drapieżnictwo, choroby i pasożyty w tym leptospiroza[10][14][16][17][24].

Pokarm[edytuj | edytuj kod]

Są wszystkożerne. Jedzą owady, małe kręgowce, jaja ptasie, owoce i odpadki zostawione przez ludzi. Obserwowano, jak skunksy z Kostaryki przerzucały jaja z przednich kończyn do tylnych i kruszyły skorupkę. Zawartość och żołądka stanowią 74,3% owady, 12% tkanki kręgowców a tylko 1% stanowi pokarm roślinny[8][12][14][24][27][27].

Drapieżnictwo[edytuj | edytuj kod]

Skunksy długoogoniaste są stałym elementem diety dużych drapieżników takich jak kojoty (Canis latrans) i puchacze wirginijskie (Bubo virginianus). W przypadku dostrzeżenia drapieżnika skunksy długoogoniaste wolą uciec, schować się w norze lub pod kaktusami, niż stosować behawior obronny właściwy dla skunksów[16][28].

Rola w ekosystemie[edytuj | edytuj kod]

Jako wielki amator owadów, generalista i oportunista, skunks długoogoniasty reguluje liczebność różnych gatunków w tej grupie zwierząt i przyczynia się do zwiększenia różnorodności gatunkowej. Jednocześnie jest rezerwuarem wielu chorób i pasożytów. Są to między innymi: glisty Physaloptera maxillaries, Skrjabingylus chiwoodorum i Skrjabingylus santaceciliae oraz pchły z rodziny Pulicidae. Tylko u kilku osobników stwierdzono wirus wścieklizny a u jednego przypadek kociej nosówki[8][24][29][30][31].

Zagrożenia i ochrona[edytuj | edytuj kod]

Jest pospolity w całym Meksyku i na południu USA. Nie jest zagrożony rozwojem rolnictwa gdyż zamieszkuje tereny nie nadające się do tych celów. W czerwonej księdze gatunków zagrożonych IUCN wymieniany jest jako gatunek najmniejszej troski[32][33].

Przypisy

  1. Mephitis macroura, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Cuarón, A.D., Reid, F. & Helgen, K. 2008. Mephitis macroura. W: IUCN 2015. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) Wersja 2015.2. <www.iucnredlist.org>. (ang.) [dostęp 2015-08-15]
  3. Nazwa polska za: Włodzimierz Cichocki, Agnieszka Ważna, Jan Cichocki, Ewa Rajska, Artur Jasiński, Wiesław Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 162. ISBN 978-83-88147-15-9.
  4. J. A. Allen. The generic names of the Mephitinae. „Bulletin of the American Museum of Natural History”. 14/22, s. 325-334, 1901 (ang.). 
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 5,5 Janzen, D., W. Hallwachs. 1982. The hooded skunk, Mephitis macroura, in lowland northwestern Costa Rica. Brenesia, 19/20: 549-552.
  6. Packard, R. 1965. Range extension of the hooded skunk in Texas and Mexico. Journal of Mammalogy, 46/1: 102.
  7. 7,0 7,1 Hall, E., R. Dalquest. 1950. Geographic range of the hooded skunk, Mephitis macroura, with description of a new subspecies from Mexico. University of Kansas Publications, Museum of Natural History, 1: 579-580.
  8. 8,0 8,1 8,2 8,3 8,4 8,5 8,6 Bailey, V. 1932. Mammals of New Mexico. North American Fauna, 53: 1-412.
  9. Cervantes, F., J. Loredo, J. Vargas. 2002. Abundance of sympatric skunks (Mustelidae: Carnivora) in Oaxaca, Mexico. Journal of Tropical Ecology, 18/3: 463-469.
  10. 10,0 10,1 10,2 Davis, W., R. Russell. 1954. Mammals of the Mexican state of Morelos. Journal of Mammalogy, 35/1: 63-80.
  11. Hubbard, J. 1972. Hooded skunk on the Mogollon Plateau, New Mexico. The Southwestern Naturalist, 16/3 & 4: 458.
  12. 12,0 12,1 12,2 12,3 12,4 12,5 Reid, F. 1997. A field guide to the mammals of Central America & southeast Mexico. New York: Oxford University Press, Inc.
  13. 13,0 13,1 13,2 Cahalane, V. 1961. Mammals of North America. New York: MacMillan Company.
  14. 14,0 14,1 14,2 14,3 14,4 Coues, E. 1877. Fur-bearing animals: a monograph of North American Mustelidae. Department of Interior, United States Geological Survey of Territories, Miscellaneous Publications, 8: 1-348.
  15. 15,0 15,1 15,2 Godin, A. 1982. Striped and hooded skunks. Pp. 674-687 in J Chapman, G Feldhamer, eds. Wild Mammals of North America: biology, management, and economics. Baltimore: Johns Hopkins University Press.
  16. 16,0 16,1 16,2 16,3 16,4 Hwang, Y., S. Larivière. 2001. Mephitis macroura. Mammalian Species, 686: 1-3.
  17. 17,0 17,1 17,2 Rosatte, R. 1987. Striped, spotted, hooded, and hog-nosed skunk. Pp. 599-613 in M Nowak, J Baker, M Obbard, B Malloch, eds. Wild furbearer management and conservation in North America. Toronto: Ontario Ministry of Natural Resources.
  18. 18,0 18,1 Anderson, S. 1972. Mammals of Chihuahua: taxonomy and distribution. Bulletin of the American Museum of Natural History, 148/2: 383-384.
  19. 19,0 19,1 Armstrong, D., K. Jones, Jr., E. Birney. 1972. Mammals from the Mexican state of Sinaloa. III. Carnivora and Artiodactyla. Journal of Mammalogy, 53/1: 48-61.
  20. Howell, A. 1901. Revision of the skunks of the genus Chincha. North American Fauna, 20: 8-63.
  21. Stankowich, T., T. Caro, M. Cox. 2011. Bold coloration and the evolution of aposematism in terrestrial carnivores. Evolution, 65/11: 3090-3099.
  22. Ceballos, G., A. Miranda. 1986. Los mamifros de Chamela, Jalisco: manual de campo. Mé́xico City: Universidad Nacional Autonoma de México.
  23. Howard, W., R. Marsh. 1982. Spotted and hog-nosed skunks. Pp. 664-673 in J Chapman, G Feldhamer, eds. Wild Mammals of North America: biology, management, and economics. Baltimore: Johns Hopkins University Press.
  24. 24,0 24,1 24,2 24,3 24,4 Patton, R. 1974. Ecological and behavioural relationships of the skunks of Trans Pecos Texas. Ph.D. Dissertation, Texas A&M University, 1: 1-199.
  25. Wood, W., B. Sollers, G. Dragoo, J. Dragoo. 2002. Volatile components in defensive spray of the hooded skunk, Mephitis macroura. Journal of Chemical Ecology, 28/9: 1865-1870.
  26. Wade-Smith, J., B. Verts. 1982. Mephitis mephitis. Mammalian Species, 173: 1-7.
  27. 27,0 27,1 Hall, E. 1981. The mammals of North America, Second Edition. New York: John Wiley & Sons.
  28. Reed, C., W. Carr. 1949. Use of cactus as protection by hooded skunk. Journal of Mammalogy, 50/1: 79-80.
  29. Carreno, R., K. Reif, S. Nadler. 2005. A new species of Skrjabingylus Petrov, 1927 (Nematoda: Metastrongyloidea) from the frontal sinuses of the hooded skunk, Mephitis macroura (Mustelidae). Journal of Parasitology, 91/1: 102-107.
  30. Hass, C., J. Dragoo. 2006. Rabies in hooded and striped skunks in Arizona. Journal of Wildlife Diseases, 42/4: 825-829.
  31. Oertli, E., P. Wilson, P. Hunt, T. Sidwa, R. Rohde. 2009. Epidemiology of rabies in skunks in Texas. JAVMA, 234/5: 616-620.
  32. Cuarón, A., F. Reid, K. Helgen. 2013. "IUCN Red List of Threatened Species" (On-line). Mephitis macroura. Accessed October 26, 2013 at www.iucnredlist.org.
  33. http://www.iucnredlist.org/