Sloan Digital Sky Survey

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Sloan Digital Sky Survey (SDSS) – jeden z najważniejszych przeglądów nieba w historii astronomii. Nazwa projektu jest związana z Fundacją im. Alfreda P. Sloana. Program obserwacyjny został rozpoczęty w roku 2000 i do chwili obecnej przyniósł odkrycie m.in. 930 tysięcy galaktyk oraz ponad 120 tysięcy kwazarów po przejrzeniu ponad 1/4 całego nieba.

Przegląd wykonywany jest przy pomocy dedykowanego 2,5-metrowego teleskopu w Apache Point Observatory w Nowym Meksyku, przy współpracy ponad 40 instytucji z całego świata. Pojedyncze ujęcie obejmuje 1,5 stopnia kwadratowego na niebie (równoważnik około 8 tarcz Księżyca w pełni), obraz rejestrowany jest w pięciu barwach przez kamerę CCD. Odkrywane są nie tylko galaktyki i kwazary, ale także gwiazdy, w tym mające ogromne znaczenie dla kosmologii gwiazdy supernowe typu Ia. Kwazary i galaktyki są następnie obserwowane spektroskopowo.

Przegląd prowadzony jest etapami[1]:

  • SDSS-I – w latach 2000–2005
  • SDSS-II – w latach 2005–2008
  • SDSS-III – w latach 2008–2014
  • SDSS-IV – w latach 2014–2020

W przeglądzie SDSS-IV po raz pierwszy będą prowadzone obserwacje także z półkuli południowej – użyty zostanie teleskop Irénée du Pont Telescope o średnicy zwierciadła 2,5 metra, znajdujący się w Obserwatorium Las Campanas w Chile[2].

Badania oparte na przeglądzie SDSS przynoszą szereg ważnych odkryć w takich dziedzinach jak: własności galaktyk, ewolucja galaktyk (w tym ewolucja kwazarów), struktura Drogi Mlecznej oraz Galaktyki Andromedy, występowanie asteroid i innych małych ciał w Układzie Słonecznym, badanie wielkoskalowej struktury materii we Wszechświecie (w tym zagadnienia ciemnej materii i ciemnej energii).

W ramach tego przeglądu nieba na podstawie obserwacji z lat 1998–2006 według danych z 3 czerwca 2015 roku odkryto 1403 planetoidy[3].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Sloan Digital Sky Surveys (ang.). W: SDSS [on-line]. [dostęp 2015-06-18].
  2. Instruments (ang.). W: SDSS [on-line]. [dostęp 2015-06-18].
  3. Minor Planet Discovery Sites. W: Minor Planet Center [on-line]. Międzynarodowa Unia Astronomiczna, 2015-01-07. [dostęp 2015-06-18].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]