Smaltyn

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Smaltyn
Właściwości chemiczne i fizyczne
Inne nazwy smaltyt
Skład chemiczny arsenek kobaltu i niklu ((Co, Ni)As3-2)
Twardość w skali Mohsa 5–6
Przełam szorstki
Łupliwość niewyraźna
Pokrój kryształu izometryczny, zbity, ziarnisty
Właściwości mechaniczne kruchy
Gęstość minerału 5,7–6,8 g/cm³
Właściwości optyczne
Barwa cynowobiały, czarny, szary, stalowy, naloty
Rysa czarna
Połysk metaliczny
Inne nieprzezroczysty

Smaltyn (lub smaltyt) – minerał z gromady arsenków; należy do minerałów rzadkich. Nazwa pochodzi od niebieskiego barwnika smalta otrzymywanego z tego minerału.

Właściwości[edytuj]

Tworzy zazwyczaj drobne kryształy w postaci sześcianu, ośmiościanu, lub dwunastościanu, często wykazujące charakterystyczne prążkowanie. Jest kruchy, nieprzezroczysty. Wietrzejąc pokrywa się zwykle ciemnoszarym, matowym nalotem, a czasami purpurowoczerwonym kwiatem kobaltowym (erytryn) lub zielonym kwiatem niklowym (annabergit). Jest ogniwem pośrednim pomiędzy chloantytem a skutterudytem. Niekiedy zawiera żelazo lub bizmut.

Występowanie[edytuj]

Stanowi minerał utworów hydrotermalnych. Najczęściej występuje w żyłach kruszców: srebra, niklu, kobaltu, bizmutu i uranu.

Miejsca występowania: Kanada – Cobalt, Ontario, Maroko – Bou Azzer, Irhtem, Zimbabwe, Demokratyczna Republika Konga – Katanga, Shaba, Niemcy – Annaberg, Scheeberg, Saksonia, Harz, Włochy – okolice Turynu, Sardynia, Elba, Norwegia – Skutterud, Hiszpania – Huelva

W Polscemonoklina przedsudecka, Góry Izerskie, Góry Złote, rejon Lubina.

Zastosowanie[edytuj]

  • Stanowi podrzędną rudę kobaltu i niklu.
  • Bywa stosowany do wyrobu niebieskiego barwnika.
  • Interesuje kolekcjonerów. Najpiękniejsze kryształy (ponad 2 cm) pochodzą z Maroka, Niemiec i Norwegii.

Bibliografia[edytuj]

  • Jerzy Żaba: Ilustrowany słownik skał i minerałów. Katowice: Videograf II, 2003. ISBN 83-7183-174-9.