Smardz grubonogi

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Smardz grubonogi
Smardz grubonogi: zdjęcie
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo grzyby
Gromada grzyby workowe
Klasa kustrzebniaki
Rząd kustrzebkowce
Rodzina smardzowate
Rodzaj smardz
Gatunek smardz grubonogi
Nazwa systematyczna
Morchella crassipes (Vent.) Pers.
Syn. meth. fung. 2: 621 (Getynga, 1801)
Morchella crassipes.jpg

Smardz grubonogi (Morchella crassipes (Vent.) Pers.) – gatunek grzybów należący do rodziny smardzowatych (Morchellaceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj]

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Morchella, Morchellaceae, Pezizales, Pezizomycetidae, Pezizomycetes, Pezizomycotina, Ascomycota, Fungi[1].

Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w 1797 r. Étienne Pierre Ventenat nadając mu nazwę Phallus crassipes. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu w 1801 r. Christiaan Hendrik Persoon, przenosząc go do rodzaju Morchella[1].

Niektóre synonimy nazwy naukowej[2]:

  • Mitrophora hybrida var. crassipes (Vent.) Boud. 1897
  • Morchella esculenta var. crassipes (Vent.) M.M. Moser 1983
  • Morchella esculenta var. crassipes (Vent.) Kreisel 984
  • Morchella esculenta var. crassipes (Vent.) Bresinsky & Stangl 1962
  • Phallus crassipes Vent. 1797

Nazwa polska według checklist[3].

Morfologia[edytuj]

Główka

Średnica od 8 do 12 cm, w dolnej części zrośnięta jest z trzonem, owalnie. Żebra kręte, pionowe, połączone z niższymi, poprzecznymi żebrami. Jamki głębokie, siwobrązowe lub brązowe, lecz zazwyczaj rdzawobrązowe[4]

Trzon grzyba

Wysokość 6-12 cm i grubość 3-8 cm. Jest biały, czasem żółtawy, matowy, nieregularnie pionowo bruzdkowany[4].

Miąższ grzyba

Biały lub kremowy, bez zapachu i smaku[4].

Wysyp zarodników

Bladoochrowy[4].

Występowanie i siedlisko[edytuj]

Od 2014 r. w Polsce jest objęty ochroną częściową grzybów (chronione są okazy rosnące poza terenem ogrodów, upraw ogrodniczych, szkółek leśnych oraz poza terenami zieleni)[5]. Dawniej podlegał ochronie ścisłej.

Spotykany w łęgowych lasach, w wilgotnych miejscach. Owocniki Morchella crassipes są jadalne. Dorosły owocnik ma wysokość ok. 12-20 a nawet 30 cm (rzadko spotykane są takie okazy). Podobnym gatunkiem jest smardz jadalny (Morchella esculenta)[4].

Przypisy

  1. a b c Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-11-12].
  2. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2015-12-16].
  3. Maria Alicja Chmiel: Checklist of Polish Larger Ascomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów workowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2006. ISBN 978-83-89648-46-4.
  4. a b c d e Anton Janitor i in.: Atlas grzybów. Bratysława: 2006.
  5. Dz. U. z 2014 r. Nr 0, poz. 1409 – Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej grzybów