Smedley Butler

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Smedley Darlington Butler
Fighting Quaker, Old Gimlet Eye,
Old Duckboard
Ilustracja
gen. Smedley D. Butler
generał major generał major
Data i miejsce urodzenia 30 lipca 1881
West Chester, Pensylwania
Data i miejsce śmierci 21 czerwca 1940
Filadelfia, Pensylwania
Przebieg służby
Lata służby 18981931
Siły zbrojne Seal of the United States Marine Corps.svg
United States Marine Corps
Stanowiska dowódca: 13th Marine Regiment
dowódca: Marine Expeditionary Force, China
dowódca: 1st Marine Regiment
Główne wojny i bitwy wojna hiszpańsko-amerykańska
wojna filipińsko-amerykańska
powstanie bokserów
wojny bananowe
I wojna światowa, front zachodni
Późniejsza praca dyrektor ds. bezpieczeństwa publicznego miasta Filadelfia (1924–1925), autor, mówca
Odznaczenia
Medal Honoru Medal Honoru
Marine Corps Brevet Medal Medal Marynarki za Wybitną Służbę Medal za Wybitną Służbę
Medal Sił Ekspedycyjnych Korpusu Piechoty Morskiej z 3 gwiazdami Medal Kampanii Hiszpańskiej Medal Ekspedycji Ratunkowej do Chin Medal Kampanii Filipińskiej
Medal Kampanii Nikaraguańskiej Medal Kampanii Haitańskiej Medal Kampanii Dominikańskiej Medal za Służbę w Meksyku
Medal Zwycięstwa w I Wojnie Światowej z krzyżem maltańskim Medal Służby nad Jangcy Narodowy Order Honoru i Zasługi(Haiti) Order Gwiazdy Czarnej – oficerski

Smedley Darlington Butler (ur. 30 lipca 1881 w West Chester w stanie Pensylwania, zm. 21 czerwca 1940 w Filadelfii) – amerykański generał (am. major general, pol. generał dywizji) Korpusu Piechoty Morskiej Stanów Zjednoczonych – wówczas najwyższy możliwy stopień w tej formacji. W chwili śmierci był najbardziej odznaczonym żołnierzem piechoty morskiej w historii swojego kraju. Na przestrzeni 34-letniej służby wojskowej uczestniczył w działaniach zbrojnych na Filipinach podczas wojny filipińsko-amerykańskiej, w Chinach w czasie powstania bokserów, Ameryce Łacińskiej oraz na Karaibach w czasie wojen bananowych, a także we Francji podczas I wojny światowej. W późniejszym okresie Butler dał się poznać jako zdeklarowany krytyk amerykańskich wojen i ich skutków, a w 1933 ujawnił tzw. Spisek Biznesowy (ang. Business Plot), rzekomy plan obalenia rządu USA przez zwolenników faszyzmu[1][2]. Podczas wojen bananowych zasłynął dodawaniem otuchy swoim żołnierzom poprzez marsz środkiem ulicy, będąc zaopatrzonym tylko w długi kij, którym wskazywał snajperów do eliminacji[3]

Do końca służby wojskowej Smedley D. Butler został odznaczony 16 medalami, z czego 5 przyznano mu za bohaterstwo[4]. Jest jednym z 19 osób, które zostały odznaczone Medalem Honoru dwukrotnie, jednym z trzech, które zostały odznaczone Medalem Honoru i Marine Corps Brevet Medal oraz jedynym żołnierzem piechoty morskiej, który został odznaczony Marine Corps Brevet Medal oraz dwoma Medalami Honoru za trzy różne czyny bohaterstwa.

W 1933 Smedley D. Butler został uwikłany w zdarzenia znane później jako Spisek Biznesowy. Zeznał on przed komisją Izby Reprezentantów, że grupa bogatych przemysłowców planowała zbrojny zamach stanu, zmierzający do obalenia prezydenta Franklina D. Roosevelta[5][6]. Spiskowcy zwrócili się do generała Butlera, aby poprowadził marsz weteranów wojennych i obwołał się dyktatorem na wzór faszystowskich reżimów, panujących wówczas w innych krajach. Osoby zaangażowane w spisek zaprzeczyły, aby miały z nim coś wspólnego, a media wyśmiały relację Butlera[7][8]. Jednakże sprawozdanie komisji potwierdziło część zeznań złożonych w tej sprawie przez generała.

Po odejściu w stan spoczynku Smedley D. Butler został aktywnym działaczem antywojennym, który w latach 30. XX w. publikował oraz przemawiał publicznie na wiecach i spotkaniach organizowanych przez środowiska weteranów wojennych, pacyfistów i grup religijnych[9]. W 1935 napisał książkę pt. War is a Racket (pol. Wojna to Szwindel). Skrytykował w niej działania zbrojne Stanów Zjednoczonych na arenie międzynarodowej, w których brał udział, a także amerykańskie korporacje oraz inne siły wspierające imperialistyczną politykę rządu amerykańskiego. Przewidywał także wybuch kolejnej wojny światowej oraz proponował rozwiązania ustrojowe, mające na celu zmniejszenie zagrożenia uwikłania Stanów Zjednoczonych w konflikt zbrojny[10].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Hans Schmidt: Maverick Marine: General Smedley D. Butler and the contradictions of American military history. Lexington (Kentucky): University Press of Kentucky, 1987-07-31. ISBN 978-0-8131-2633-3. OCLC 15107531. (ang.)
  2. Mark Strecker: Smedley D. Butler, USMC: a biography. Jefferson (Karolina Północna): McFarland & Co., 2011-02-28. ISBN 978-0-7864-8477-5. OCLC 716158171. (ang.)
  3. Spieralska, Beata., Tajny spisek przeciw Rooseveltowi, Bellona, 2010, ISBN 978-83-11-11877-5, OCLC 705944298.
  4. Hall of Valor, Smedley D. Butler, Military Times [dostęp 2015-12-13].
  5. Special Committee on Un-American Activities Authorized to Investigate Nazi Propaganda and Certain Other Propaganda Activities (1934-35), National Archives [dostęp 2015-12-13].
  6. McCormack-Dickstein Committee – Wikisource, the free online library, en.wikisource.org [dostęp 2015-12-13].
  7. Credulity Unlimited, „The New York Times”, 20 listopada 1934.
  8. Plot without Plotters, „Time”, 3 grudnia 1934.
  9. Hans Schmidt: Maverick Marine..., s. 231–247.
  10. Smedley Butler: War is a Racket. Nowy Jork: Round Table Press Inc., 1935. OCLC 3015073. (ang.)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]