Sośnicowice

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Sośnicowice
Pałac barokowy w Sośnicowicach
Pałac barokowy w Sośnicowicach
Herb Flaga
Herb Sośnicowic Flaga Sośnicowic
Państwo  Polska
Województwo  śląskie
Powiat gliwicki
Gmina Sośnicowice
gmina miejsko-wiejska
Prawa miejskie 1506-1742, 1853-1945, od 1996
Burmistrz Marcin Stronczek
Powierzchnia 11,67 km²
Wysokość 250 m n.p.m.
Populacja (30.06.2016)
• liczba ludności
• gęstość

1 875[1]
160,7 os./km²
Strefa numeracyjna
(+48) 32
Kod pocztowy 44-153
Tablice rejestracyjne SGL
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
Sośnicowice
Sośnicowice
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Sośnicowice
Sośnicowice
Ziemia50°16′20″N 18°31′47″E/50,272222 18,529722
TERC
(TERYT)
2243305064
Urząd miejski
ul. Rynek 19,
44-153 Sośnicowice
Strona internetowa

Sośnicowice (dodatkowa nazwa w j. niem. Kieferstädtel) – miasto w południowej Polsce, w województwie śląskim, w powiecie gliwickim, siedziba władz gminy miejsko-wiejskiej Sośnicowice.

Według danych z 31 grudnia 2010 r. miasto miało 1715 mieszkańców[2], co czyni je najmniejszym pod względem zaludnienia miastem województwa śląskiego.

Położenie[edytuj]

Sośnicowice są położone w zachodniej części województwa śląskiego i Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego (GOP), na Wyżynie Katowickiej w międzyrzeczu Kłodnicy i Bierawki. Historycznie leżą na Górnym Śląsku.

Według danych z 1 stycznia 2011 r. powierzchnia miasta wynosiła 11,67 km²[3].

W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa katowickiego.

Podział administracyjny[edytuj]

Osiedla[edytuj]

Nazwa[edytuj]

Pierwotna nazwa wywodzi się od polskiego określenia drzewa - sosny[4]. Niemiecki geograf oraz językoznawca Heinrich Adamy zaliczył ją do grupy miejscowości, których nazwy wywodzą się "von sosna = Kiefer (pinus silvestris)". W swoim dziele o nazwach miejscowych na Śląsku wydanym w 1888 r. we Wrocławiu wymienia jako wcześniejszą od niemieckiej nazwę miasta w staropolskiej formie Sosniczowice podając jej znaczenie "Kieferstadtel" - "Miasteczko sosny, sosnowe miasteczko"[4].

Podobny wywód pochodzenia nazwy miejscowości podaje topograficzny opis Górnego Śląska z 1865 r., który notuje "Der Name der Stadt ist in deutscher Sprache Kieferstadtel, in lateinischer Sprache Sosnicowczca und in polnischer Sosnicowicz. Der Name soll daher entstanden sein, das der platz, wo Kieferstadtel gegrundet und erbaut wurde, mit einem Kieferwald bestanden war." czyli w tłumaczeniu na język polski "Nazwa miasta po niemiecku brzmi Kieferstadtel, po łacinie Sosnicowczca i po polsku Sosnicowicz. Nazwa powstała od placu, na którym założono Kieferstadtel gdzie wcześniej stał sosnowy las"[5]. Do nazwy nawiązuje herb miasta przedstawiający sosnę.

Niemcy początkowo zgermanizowali nazwę na Schosnischowitz, a później dosłownie przetłumaczyli ją z języka polskiego na Kieferstädtel[4]. W 1295 r. w kronice łacińskiej Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis (pol. Księga uposażeń biskupstwa wrocławskiego) miejscowość wymienia w zlatynizowanej formie superiori Sossnessowitz[6].

XIX-wieczne niemieckojęzyczne źródła wielokrotnie wymieniają polską nazwę miasta zaraz obok niemieckiej. Opis Prus z 1819 r. notuje dwie nazwy "Kieferstädtel (Sosnizewice)"[7]. Polską nazwę Sośnicowice w książce "Krótki rys jeografii Szląska dla nauki początkowej" wydanej w Głogówku w 1847 r. wymienił śląski pisarz Józef Lompa[8]. Polską nazwę Sośnicowice oraz niemiecką Kieferstädtel wymienia w 1896 r. śląski pisarz Konstanty Damrot w książce o nazewnictwie miejscowym na Śląsku[9].

11 grudnia 2013 r. w miejscowości ustawiono dwujęzyczne tablice z jej nazwą[10].

Historia[edytuj]

Sośnicowice, Rynek, widok od pd-wsch.

Wieś Sośnicowice wzmiankowana w 1305 r., założona prawdopodobnie przez księcia opolskiegoWładysława opolskiego. W 1683 r. ordynat Kozłowski witał tu króla Jana Sobieskiego, zmierzającego na odsiecz Wiednia.

W połowie XIX w. w mieście dominowała ludność polska. Topograficzny opis Górnego Śląska z 1865 r. notuje, że według czeskich źródeł kiedyś ludność używała także języka czeskiego jednak w momencie publikacji książki dominował już język polski, a tylko 1/3 populacji mówiła po niemiecku - "(...) jedoch hat sich die bohmische Sprache nach und nach ganz verloren, an deren Steile jetz die polnische Sprache getreten ist; auch wird jetz schon fast von 1/3 deutsch gesprochen"[11].

W 1919 r. w mieście powstaje komórka Polskiej Organizacji Wojskowej Górnego Śląska. W czasie III powstania śląskiego w maju 1921 r. Sośnicowice zostały zdobyte przez 3 batalion Jana Woźniczka.

Demografia[edytuj]

Piramida wieku mieszkańców Sośnicowic w 2014 r.[1]:
Piramida wieku Sosnicowice.png

Zabytki[edytuj]

  • Kapliczki – zabytkowe kapliczki przydrożne, między innymi św. Jana Nepomucena.
  • Kościół św. Jakuba Starszego – późnogotycki kościół parafialny z 1447 r., przebudowany w stylu barokowym w latach 1786-1795. Wnętrze barokowe – ołtarz, ambona i rzeźby. Obok kościoła średniowieczny kamienny krzyż pokutny.
  • Pałac – późnobarokowy pałac z 1755 r. otoczony parkiem, w miejscu średniowiecznego zamku. Obecnie Dom Pomocy Społecznej dla Dzieci.
  • Pomnik – Obeliskpomnik wzniesiony dla uczczenia pamięci mieszkańców Sośnicowic poległych w walkach o polskość Górnego Śląska w latach 1919-1921.
  • Układ urbanistyczny – zabytkowy układ urbanistyczny z niewielkim rynkiem i domami z XIX w.

Turystyka[edytuj]

Przez miasto przebiega szlak turystyczny:

Edukacja[edytuj]

Przedszkola[edytuj]

  • Miejskie Przedszkole, ul. Szprynek 3

Szkoły podstawowe[edytuj]

  • Szkoła podstawowa im. Juliusza Rogera, ul. Gliwicka 21

Gimnazja[edytuj]

  • Gimnazjum im. Unii Europejskiej, ul. Gimnazjalna 6

Wspólnoty wyznaniowe[edytuj]

W mieście funkcjonuje jedna parafia rzymskokatolicka św. Jakuba.

Komunikacja miejska[edytuj]

Komunikację miejską na terenie miasta organizuje KZK GOP i ZGKiM w Sośnicowicach.

Autobusy[edytuj]

  • Linia komunikacji miejskiej numer 624[12] i 924[13] obsługiwane przez KZK GOP ( połączenie z Gliwicami ).
  • Linia komunikacji miejskiej numer 1 i 2 obsługiwane przez ZGKiM w Sośnicowicach (połączenie z miejscowościami gminy).

Transport[edytuj]

Drogowy[edytuj]

Drogi wojewódzkie:

Autostrady:

  • A4 (w odległości około 10 km od centrum Sośnicowic, węzeł Ostropa)

Współpraca międzynarodowa[edytuj]

Miasta i gminy partnerskie[14]:

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. a b http://www.polskawliczbach.pl/Sosnicowice, w oparciu o dane GUS.
  2. Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2010 r.). Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2011-06-10. ISSN 1734-6118.
  3. Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2011 r. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2011-08-10. ISSN 1505-5507.
  4. a b c Heinrich Adamy: Die Schlesischen Ortsnamen ihre entstechung und bedeutung. Breslau: Verlag von Priebotsch`s Buchhandlung, 1888, s. 53.
  5. Felix Triest 1865 ↓, s. 536.
  6. Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis online.
  7. G. Hassel 1819 ↓, s. 255.
  8. Józef Lompa, „Krótki rys jeografii Śląska dla nauki początkowej”, Głogówek 1847, str.31.
  9. Konstanty Damrot, „Die älteren Ortsnamen Schlesiens, ihre Entstehung und Bedeutung: mit einem Anhange über die schlesisch-polnischen Personennamen: Beiträge zur schlesischen Geschichte und Volkskunde”, Verlag von Felix Kasprzyk, Beuthen 1896.
  10. Tablice dwujęzyczne w Sośnicowicach! (pol. • niem.). vdg.pl, 2013-12-11. [dostęp 2015-02-09].
  11. Felix Triest 1865 ↓, s. 537.
  12. Sośnicowice – wydłużenie linii nr 624.
  13. Autobus zwykły nr 924.
  14. Sośnicowice - Współpraca z zagranicą.

Bibliografia[edytuj]

  1. Felix Triest: Topographisches handbuch von Oberschliesen. Breslau: Verlag von Wilh. Gottl. Korn, 1865.

Linki zewnętrzne[edytuj]