Cerkiew św. Andrzeja w Stawropolu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Cerkiew św. Andrzeja
Храм святого апостола Андрея Первозванного
cerkiew
Ilustracja
Widok ogólny
Państwo  Rosja
Kraj  Stawropolski
Miejscowość Coat of Arms of Stavropol (1994).png Stawropol
Wyznanie prawosławne
Kościół Rosyjski Kościół Prawosławny
Eparchia stawropolska
Sobór od 1963; w 2012 – cofnięty
Wezwanie św. Andrzeja
Wspomnienie liturgiczne 30 listopada/13 grudnia
Przedmioty szczególnego kultu
Relikwie św. Ignacego Brianczaninowa, św. Teofilakta[1]
Położenie na mapie Kraju Stawropolskiego
Mapa lokalizacyjna Kraju Stawropolskiego
Cerkiew św. Andrzeja
Cerkiew św. Andrzeja
Położenie na mapie Rosji
Mapa lokalizacyjna Rosji
Cerkiew św. Andrzeja
Cerkiew św. Andrzeja
Ziemia45°02′39,89″N 41°57′41,47″E/45,044414 41,961519

Cerkiew św. Andrzeja w Stawropoluprawosławna cerkiew w Stawropolu.

Церковь Андрея Первозванного Ставрополь.JPG

Pierwsza cerkiew pod wezwaniem św. Andrzeja powstała w Stawropolu w 1847. Pięćdziesiąt lat później na jej miejscu powstała nowa świątynia, zaprojektowana przez architekta Kuskowa jako dokładna kopia soboru w rosyjskim skicie św. Andrzeja na Athosie. Obok od 1888 znajdowała się dzwonnica z cerkwią św. Włodzimierza[1]. We wnętrzu znajdował się ikonostas z drewna cyprysowego. W tworzeniu dekoracji malarskiej na ścianach wewnętrznych cerkwi uczestniczył poeta osetyjski Kosta Chetagurow[1]. W latach 1860–1883 cerkiew św. Andrzeja służyła jako świątynia seminaryjna[2].

W 1919 od nabożeństwa w cerkwi rozpoczął się sobór biskupów przebywających na ziemiach kontrolowanych przez Białe Siły Zbrojne Południa Rosji, na którym utworzono Tymczasowy wyższy zarząd cerkiewny na południowym wschodzie Rosji[3].

Cerkiew funkcjonowała do lat 30. XX wieku, gdy została odebrana parafii prawosławnej i zaadaptowana na archiwum. Jej wyposażenie uległo wtedy zniszczeniu[1].

W sierpniu 1942 do Stawropola wkroczyły wojska niemieckie i rumuńskie. Rumuni zorganizowani w cerkwi św. Andrzeja polową świątynię, przenosząc do budynku utensylia cerkiewne eksponowane dotąd w miejscowym muzeum ateizmu (dawniej znajdujące się w zlikwidowanych świątyniach prawosławnych w Stawropolu). Z czasem w obiekcie rozpoczęły się także nabożeństwa w języku cerkiewnosłowiańskim, przeznaczone dla mieszkańców miasta, odprawiane przez duchownych rosyjskich[1].

W 1963 cerkiew św. Andrzeja otrzymała status soboru katedralnego eparchii stawropolskiej (dawna katedra, sobór Kazańskiej Ikony Matki Bożej w Stawropolu, została zburzona trzydzieści lat wcześniej)[1]. Status ten posiadała do wyświęcenia odbudowanego soboru Kazańskiej Ikony Matki Bożej w grudniu 2012[4].

W sąsiedztwie cerkwi znajdują się nagrobki trzech biskupów stawropolskich: Antoniego (Romanowskiego), Antoniego (Zawgorodnego) i Gedeona (Dokukina)[5].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]