Sobór Trójcy Świętej w Sumach

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Sobór Trójcy Świętej
Троїцький собор
Distinctive emblem for cultural property.svg 59-101-0185
sobór parafialny
Ilustracja
Fasada soboru
Państwo  Ukraina
Obwód  sumski
Miejscowość Sumy-COA.PNG Sumy
Wyznanie prawosławne
Kościół Ukraiński Kościół Prawosławny Patriarchatu Moskiewskiego
Eparchia sumska
Wezwanie Świętej Trójcy
Wspomnienie liturgiczne Święto Trójcy Świętej
(niedziela Pięćdziesiątnicy)
Położenie na mapie obwodu sumskiego
Mapa lokalizacyjna obwodu sumskiego
Sobór Trójcy Świętej
Sobór Trójcy Świętej
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa lokalizacyjna Ukrainy
Sobór Trójcy Świętej
Sobór Trójcy Świętej
50°55′02″N 34°48′59″E/50,917222 34,816389

Sobór Trójcy Świętejprawosławny sobór w Sumach, w eparchii sumskiej Ukraińskiego Kościoła Prawosławnego Patriarchatu Moskiewskiego.

Троїцький собор, м. Суми.JPG

O istnieniu cerkwi pod tym wezwaniem przed 1735 pisał w swoim opisie eparchii charkowskiej biskup Filaret (Gumilewski). Nową świątynię pod tym samym wezwaniem ufundowali w 1827 Michaił i Pawieł Lintwariewowie, przekazując na cel budowy 17 200 rubli srebrem. W obiekcie znajdowały się trzy ołtarze – główny Trójcy Świętej oraz św. Michała i św. Teodora Czernihowskich[1].

W latach 1901–1914 z inicjatywy Pawła Charitonienki w sąsiedztwie dziewiętnastowiecznej cerkwi wzniesiony został nowy sobór pod tym samym wezwaniem. Fundator przekazał na budowę pół miliona rubli i pragnął, aby nowa świątynia przewyższyła rozmiarami i pięknem wszystkie istniejące dotąd w Sumach prawosławne obiekty sakralne, a inspiracją dla jej wyglądu był sobór św. Izaaka w Petersburgu. Charitonienko zaprosił do wykonania projektu Aleksieja Szczusiewa, jednak ten z powodu wielu zamówień nie przyjął propozycji, lecz przygotował dla soboru jedynie plan mozaicznej dekoracji na posadzce oraz ogrodzenia. Zasadnicze prace nad projektem świątyni wykonał inżynier G. Szolc, architekt pracujący w Sumach[1].

Z powodu kryzysu ekonomicznego w Rosji na pocz. XX wieku P. Charitonienko znalazł się w poważnych kłopotach, przez co prace nad budową świątyni zostały wstrzymane. Ostatecznie do bankructwa fundatora nie doszło i sobór mógł zostać dokończony. Pragnąc, aby fundowana przez niego cerkiew dorównała pięknem soborowi św. Włodzimierza w Kijowie, Charitonienko zaprosił do napisania ikon do ikonostasu Michaiła Niestierowa, który wykonał wizerunki Chrystusa, Matki Bożej, Trójcy Świętej, archaniołów Gabriela i Michała oraz św. Mikołaja[1]. Ikonostas soboru w Sumach nie przetrwał: jego marmurowa konstrukcja nigdy nie dotarła z Włoch, gdzie był wykonywany, do miejsca przeznaczenia[2], zaś ikony Niestierowa zniszczono po rewolucji październikowej[1]. Dzwony dla soboru powstały w pracowni Samginów w Moskwie[1]. Freski we wnętrzu cerkwi wykonał N. Niwinski, malarz z Moskwy, zaś witraż z wyobrażeniem Trójcy Świętej wykonał Kuźma Pietrow-Wodkin z Petersburga[1].

W ZSRR sobór w Sumach został odebrany wiernym i zaadaptowany na salę koncertową z organami[2] oraz na muzeum rzeźby[3]. Po 1991 obiekt zwrócono Ukraińskiemu Kościołowi Prawosławnemu Patriarchatu Moskiewskiego[2].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]