Sobór Uspieński w Moskwie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Sobór Uspieński
Успенский собор (Москва)
sobór
Ilustracja
Sobór Zaśnięcia NMP (Uspieński)
Państwo  Rosja
Miasto wydzielone  Moskwa
Miejscowość Coat of Arms of Moscow.svg Moskwa
Wyznanie prawosławne
Kościół Rosyjski Kościół Prawosławny
Eparchia moskiewska miejska
Wezwanie Zaśnięcia Matki Bożej
Wspomnienie liturgiczne 15/28 sierpnia
Położenie na mapie Moskwy
Mapa lokalizacyjna Moskwy
Sobór Uspieński
Sobór Uspieński
Położenie na mapie Rosji
Mapa lokalizacyjna Rosji
Sobór Uspieński
Sobór Uspieński
Ziemia55°45′03,6″N 37°37′01,8″E/55,751000 37,617167
Strona internetowa

Sobór Uspieński[1] (ros. Успенский Собор, Успенский собор Московского кремля) – sobór prawosławny w obrębie Kremla w Moskwie, na Placu Soborowym. Obiekt został wzniesiony w latach 1475–1479 przez włoskiego architekta Aristotele'a Fioravantiego.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwszy sobór na tym miejscu został wybudowany przez Iwana Kalitę około 1326. W połowie wieku XV obiekt ten był już w tak złym stanie technicznym, że konieczna była jego rozbiórka i budowa nowej cerkwi. W 1472 jej budowę rozpoczęli architekci Krywcow i Myszkin. W dwa lata później, gdy nowy sobór był już niemal gotowy, nieoczekiwanie zawalił się na skutek trzęsienia ziemi. W tej sytuacji Iwan III zaprosił do wykonania nowej budowli bolońskiego architekta Aristotele Fioravantiego. W 1479 prace nad soborem były ukończone; Fioravanti połączył cechy architektury rosyjskiej z elementami renesansu włoskiego. W tym samym czasie wykonano dekorację wnętrza cerkwi.

W 1547 w cerkwi został ukoronowany Iwan IV Groźny. Sobór był tradycyjnym miejscem intronizacji patriarchów Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego oraz ich pochówku, jak i miejscem koronacji carów rosyjskich od XVII w. począwszy. Przetrwał panowanie polsko-litewskie w latach 1610-1612, został splądrowany przez wojska Napoleona Bonapartego w 1812. Obiekt nieprzerwanie pełnił funkcje sakralne do momentu wprowadzenia się na Kreml pierwszej Rady Komisarzy Ludowych z Leninem na czele. Od tamtej pory nabożeństwa w obiekcie odbywały się bardzo sporadycznie, a po II wojnie światowej urządzono w cerkwi muzeum, które do tej pory jest gospodarzem obiektu. Od 1990 r. w soborze ponownie odprawiane są nabożeństwa (w ważniejsze święta)[2].

Architektura[edytuj | edytuj kod]

Cerkiew zbudowana jest z białego wapienia i cegły. Jest przykryta pięcioma złoconymi kopułami. Zewnętrzna dekoracja obiektu, wyjąwszy rzędy płaskorzeźb w kształcie łuków łączonych pilastrami jest skromna. Wnętrze obiektu wspiera sześć filarów. Wnętrze cerkwi jest bogato dekorowane ikonami i freskami wykonanymi równolegle z budową obiektu przez pisarza ikon Dionizego oraz freskami wykonanymi w XVII stuleciu. Wśród nich wyróżnia się monumentalne malowidło przedstawiające Wniebowzięcie. Były one poddawane konserwacji w XIX wieku oraz w latach 60. XX stulecia. W czasach radzieckich część ikon została przeniesiona do moskiewskiej Galerii Tretiakowskiej. Wysoki na szesnaście metrów ikonostas pochodzi z XIX wieku.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • R. Ver Berkmoes, Moskwa, Bielsko-Biała, Pascal, 2001 ​ISBN 83-88355-66-X
  • J. Noble, A. Humphreys, R. Nebesky, N. Selby, J. King, G. Wesely, Rosja, cz.1 Moskwa i europejskie południe, Bielsko-Biała, Pascal, 1996 ​ISBN 83-85412-81-6
  • W. Iwanow, The Moscow Kremlin, Moskwa, Planeta, 1981

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]