Sobór watykański II

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Otwarcie sesji soborowej
Second Vatican Council by Lothar Wolleh 007.jpg

Sobór watykański II – ostatni, jak dotąd, sobór w Kościele katolickim, otwarty 11 października 1962 przez papieża Jana XXIII, zakończony 8 grudnia 1965 przez papieża Pawła VI.

Przygotowanie soboru[edytuj | edytuj kod]

Okres przygotowawczy (1959-1960). Utworzono dziesięć komisji przygotowawczych, trzy sekretariaty oraz powołano Komisję Centralną.

Przebieg soboru[edytuj | edytuj kod]

Sobór został zwołany z inicjatywy Jana XXIII w celu uwspółcześnienia (aggiornamento) Kościoła katolickiego. Odbyły się cztery sesje soborowe – Jan XXIII przewodniczył pierwszej, zaś jego następca papież Paweł VI trzem kolejnym. W obradach soboru uczestniczyło 3058 ojców soborowych oraz grono ekspertów. Przysłuchiwali im się także audytorzy i obserwatorzy delegowani przez chrześcijańskie wspólnoty niekatolickie.

Sobór watykański II zapoczątkował reformę Kościoła katolickiego poprzez otwarcie go na dialog z innymi wyznaniami (dialog ekumeniczny) i ogólne zarysowanie reformy liturgii. Podczas trwania soboru papież Paweł VI nawiązał bliskie stosunki z patriarchą Konstantynopola Atenagorasem. 5 grudnia 1965 zostały odwołane ekskomuniki, którymi w 1054 roku obłożyli się nawzajem dostojnicy Kościoła rzymskiego i Kościoła konstantynopolitańskiego.

Dokumenty soborowe po raz pierwszy w historii Kościoła spisane zostały bez użycia formuły anathema sit („niech będzie wyklęty”).

Komisje soborowe[edytuj | edytuj kod]

  1. Komisja doktrynalna: przewodniczący – kard. Alfredo Ottaviani, sekretarz: o. Tromp SJ
  2. Komisja ds. biskupów i diecezji: przewodniczący – kard. Paolo Marella, sekretarz: Lauro Governatori
  3. Komisja ds. dyscypliny kleru i ludu Bożego: przewodniczący – kard. Pietro Ciriaci, sekretarz: ks. Alvaro del Portillo
  4. Komisja ds. zakonów: przewodniczący – kard. Valerio Valeri, sekretarz: o. J. Rousseau OMI
  5. Komisja ds. dyscypliny sakramentów: przewodniczący – kard. Benedetto Aloisi Masella, sekretarz: Raimundo Bidagor SJ
  6. Komisja ds. świętej liturgii: przewodniczący – kard. Arcadio María Larraona CMF, sekretarz: o. Ferdinando Giuseppe Antonelli OFM
  7. Komisja ds. studiów i seminariów: przewodniczący – kard. Giuseppe Pizzardo, sekretarz: o. Paul Augustin Mayer OSB
  8. Komisja ds. Kościołów wschodnich: przewodniczący – kard. Amleto Giovanni Cicognani, sekretarz: o. A.G. Welykyi
  9. Komisja ds. misji: przewodniczący – kard. Grzegorz Piotr XV Agadżanian, sekretarz: S. Paventi
  10. Komisja ds. apostolstwa świeckich: przewodniczący – kard. Fernando Cento, sekretarze: ks. Glorieaux i ks. Galletto

Sesje soboru[edytuj | edytuj kod]

  • 11 X – 8 XII 1962
  • 29 IX – 4 XII 1963
  • 14 IX – 21 XI 1964
  • 14 IX – 8 XII 1965

Udział Polaków[edytuj | edytuj kod]

W soborze uczestniczyło niewielu biskupów zza żelaznej kurtyny. Ze 150 biskupów z krajów komunistycznych pojawiło się 25. Większość z nich stanowili biskupi polscy, których na sobór pojechało 20. Reszta to dwaj Węgrzy i trzej Czechosłowacy. Nie przyjechał żaden z ZSRR, Rumunii, Bułgarii, Chin[1]. Z Polaków będących na soborze można wymienić kard. Stefana Wyszyńskiego, abp. Karola Wojtyłę, abp. Bolesława Kominka.

Polscy biskupi na soborze wystosowali Orędzie biskupów polskich do biskupów niemieckich. Autorem i inicjatorem listu był arcybiskup wrocławski Bolesław Kominek.

Dokumenty soborowe[edytuj | edytuj kod]

Second Vatican Council by Lothar Wolleh 006.jpg

Konstytucje:

Dekrety:

Deklaracje:

Oceny[edytuj | edytuj kod]

Sobór Watykański II stał się prawdopodobnie najważniejszym wydarzeniem w dziejach chrześcijaństwa XX wieku. Kościół katolicki uległ w jego wyniku tak poważnym przemianom, że zwykło się przeciwstawiać sobie Kościół „przedsoborowy” i „posoborowy”. Trzeba jednak pamiętać, że obecna perspektywa (2013) jest jeszcze zbyt krótka, by zidentyfikować skutki, wykryć związki przyczynowe i ferować jednoznaczne oceny. Tym niemniej już nawet podczas Soboru wielu teologów, myślicieli, publicystów i polityków dawało wyraz swojemu stanowisku na temat koncepcji przyjętych przez Sobór. Kwestia pozostaje żywa do dziś, co świadczy o jej wadze. Oceny Soboru wahają się od entuzjastycznych do niezwykle krytycznych.

Zwolennicy zmian posoborowych podkreślali, że oznaczają one pozbycie się przez Kościół katolicki sztucznej, formalnej bariery, odgradzającej go od współczesnego świata. Zmiany te oceniono jako koniec epoki kontrreformacji – zerwanie z mentalnością oblężonej twierdzy.

Krytyka Soboru następowała z dwóch punktów widzenia, które można umownie określić jako konserwatywny i modernistyczny.

Wspólną cechą krytyki z obu stron jest to, że obarczają Sobór Watykański II odpowiedzialnością za niepowodzenia w misji ewangelizacji w postaci narastającego ateizmu i sekularyzacji społeczeństw, które jeszcze przed soborem były uważane za katolickie.

Krytyka konserwatywna[edytuj | edytuj kod]

Krytycy konserwatywni zarzucają Soborowi nieuzasadnione porzucenie wielu dotychczasowych koncepcji, które ich zdaniem sprawdzały się w życiu Kościoła do tej pory, a które składały się na całokształt jego pozycji w świecie. Dotyczy to wielu aspektów: stosunku do ekumenizmu i wolności religijnej, liturgii, pozycji i organizacji Kościołów partykularnych. W konstytucjach soborowych dopatruje się herezji modernizmu, jak również złamania wielu ustanowionych wcześniej zakazów. Przeprowadzone w latach następujących po soborze zmiany w liturgii określa się jako jej protestantyzację. Generalnie krytyka z tej strony sprowadza się do zarzutu, że zmiany dokonane przez Sobór nie były konieczne, ponieważ należało się trzymać zasad dotychczasowych, ewentualnie że zmiany szły zbyt daleko. Konserwatyści podkreślają także możliwość wpływu masonerii na postanowienia Soboru[2]. Jednym z ośrodków konserwatywnej krytyki jest Bractwo Świętego Piusa X oraz sedewakantyści.

Krytyka modernistyczna[edytuj | edytuj kod]

Krytycy modernistyczni zarzucali Soborowi rzecz dokładnie odwrotną – że zmiany w Kościele były zbyt małe i że nie dotknęły istoty Kościoła jako instytucji. Podnoszono zwłaszcza, że Kościół katolicki pozostał instytucją niedemokratyczną, zbyt mało zależną od wiernych, i że zbyt mało angażuje się w przemiany społeczne po stronie biednych i upośledzonych.

Przypisy

  1. Kard. J. Herranz, En las afueras de Jericó. Rialp 2007.
  2. „Dzieci wdowy” w Watykanie.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]