Sodoma i Gomora

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy motywu biblijnego. Zobacz też: hasła, dotyczące miast Sodoma i Gomora.
Sodoma i Gomora
Ucieczka Lota z rodziną z Sodomy (ilustracja z Kroniki norymberskiej)
Artystyczne wyobrażenie zniszczenia Sodomy na obrazie 'Lot i jego córki' autorstwa Lucasa van Leydena
Zniszczenie Sodomy i Gomory, John Martin, 1832
Lot z córkami ucieka z Sodomy, za nimi odwracająca się jego żona, ilustracja z 1918
Formacja geologiczna nad Morzem Martwym, zwana „Żoną Lota

Sodoma i Gomora (hebr. מהפכת סדום ועמורה) – motyw biblijny, dotyczący zniszczenia przez Boga położonych w dolinie Siddim miast kananejskich Sodomy i Gomory na skutek niegodziwości ich mieszkańców.

Przekaz biblijny[edytuj]

Według Biblii Abraham po powrocie od króla Egiptu rozdzielił ziemię kananejską pomiędzy siebie i Lota, któremu przypadł obszar w pobliżu Sodomy. Miasto wkrótce zostało pokonane przez Asyryjczyków, którzy nałożyli na sodomitów daninę. Po dwunastu latach Sodoma zbuntowała się przeciwko Asyrii. Miasto wsparł Abraham, za co Bóg Jahwe obiecał mu wielką nagrodę.

Gdy Sodoma urosła w siłę, niechętnie przyjmowała przybyszów. Według Biblii mieszkańcy Sodomy i Gomory byli niegodziwi, rozpustni, pogardzali prawem boskim i ludzkim. Bóg Jahwe zamierzał je zniszczyć, ale za namową Abrahama zgodził się, że daruje życie jego mieszkańcom, jeśli wśród nich znajdzie się przynajmniej dziesięciu sprawiedliwych. W tym celu wysłał do Sodomy dwóch swoich aniołów, którzy spędzili noc w domu Lota. Przed nocą mężczyźni z miasta otoczyli dom Lota, by współżyć z jego gośćmi. Lot zaoferował im w zamian swoje dwie córki-dziewice, jednak oni odmówili. Wtedy zaryglował drzwi domu. Mieszkańcy miasta chcieli je wyważyć, więc aniołowie porazili napastników ślepotą. Lotowi nakazali, by wyprowadził z Sodomy najbliższych, bo rankiem miasto zostanie zniszczone. Przyszli zięciowie Lota odmówili pójścia z nim. Z nastaniem świtu aniołowie wyprowadzili Lota, jego żonę i dwie córki za miasto i nakazali uciekać w góry bez oglądania się za siebie. Żona Lota nie wytrzymała tej próby i wbrew woli Boga obejrzała się. Natychmiast też zamieniła się w słup soli.

Lot za pozwoleniem Boga udał się do pobliskiego Soar, który dzięki temu został ocalony. Jahwe zniszczył miasta wraz z mieszkańcami i roślinnością w całym okręgu: Sodomę i Gomorę, Seboim i Admę (Pwt 29:22). Wczesnym rankiem Abraham ujrzał, jak z pobliskich miast unosi się gęsty dym. Wkrótce Lot opuścił Soar i zamieszkał z córkami w jaskini.

Badania archeologiczne[edytuj]

Archeolodzy umiejscawiają Sodomę i Gomorę na dnie Morza Martwego bądź utożsamiają z ruinami miast występującymi na jego wschodnim (jordańskim) wybrzeżu. Najbardziej prawdopodobnymi miejscami położenia Sodomy i Gomory są odpowiednio stanowiska archeologiczne: Bab edh-Dhra[1] oraz Numeira[2]. Możliwe, że obie osady zostały zniszczone przez katastrofy naturalne, których gwałtowność dała początek opowieści biblijnej.

W Izraelu w pobliżu południowej części wybrzeża Morza Martwego znajduje się wzgórze Sodom, które wyróżnia się budową geologiczną – prawie w całości zbudowane jest z halitu (soli kamiennej). Z powodu erozji nastąpiło rozdzielenie masywu. Jeden z oddzielonych filarów nazwany jest potocznie „żona Lota”.

Sodoma i Gomora w kulturze[edytuj]

Niektórzy pisarze (np. Erich von Däniken) popularyzują pseudonaukową koncepcję, jakoby Sodoma i Gomora zostały zniszczone za pomocą bomby atomowej przez obcą cywilizację.

Biblizmy[edytuj]

  • Sodoma i Gomora – gniazdo rozpusty, siedlisko zła moralnego i zepsucia obyczajów; miejsce przeklęte; hałas i bałagan,
  • sodomia – zoofilia, pederastia, rozpusta,
  • sodomita – człowiek oddający się sodomii.

Przypisy

  1. Lost Cities of the Bible (ang.). W: Mysteries of the Bible [on-line]. National Geographic Channel.
  2. Jessica Cecil: The Destruction of Sodom and Gomorrah (ang.). W: Ancient history in-depth [on-line]. BBC History, 2009-11-05.

Linki zewnętrzne[edytuj]