Sokół preriowy

Sokół preriowy
	Falco mexicanus
	Schlegel, 1850
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ptaki
Podgromada	Neornithes
Infragromada	ptaki neognatyczne
Rząd	sokołowe
Rodzina	sokołowate
Podrodzina	sokoły
Plemię	Falconini
Rodzaj	Falco
Gatunek	sokół preriowy
	Kategoria zagrożenia (CKGZ)
	; najmniejszej troski
	Zasięg występowania
	; w sezonie lęgowym występuje przez cały rok zimowiska
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Sokół preriowy^[3] (Falco mexicanus) – gatunek średniej wielkości ptaka drapieżnego z rodziny sokołowatych (Falconidae), zamieszkujący Amerykę Północną.

Systematyka: Gatunek monotypowy (nie wyróżnia się podgatunków)^[4]^[5]. Bywał umieszczany w rodzajach Gennaia lub Hierofalco^[4].

Rozmiary i wygląd: Długość ciała 37–47 cm, rozpiętość skrzydeł 90–113 cm, masa ciała 420–1100 g^[6]. W locie widać charakterystyczny ciemny spód skrzydeł. Dorosłe ptaki z wierzchu ciała piaskowobrązowe, spód ciała płowy do kremowego z brązowymi plamkami na piersi, brzuchu oraz zarośniętych częściowo nogach. Obie płci podobne. Młode ptaki są ciemniejsze z wierzchu i od spodu, mają więcej plamek.

Zasięg, środowisko: Występuje od południowo-zachodniej Kanady przez zachodnie i zachodnio-środkowe USA po północny Meksyk^[4]. Częściowo wędrowny. Zamieszkuje wszelkiego rodzaju tereny otwarte, w tym równiny, łąki, stepy, pustynie i obszary rolnicze, szczególnie tam, gdzie występują klify odpowiednie do gniazdowania i odpoczynku^[7].

Pożywienie: Poluje głównie na małe ssaki, zwłaszcza świstaki, i ptaki średniej wielkości (wojaki, góropatwy, bażanty, przepiórki), rzadziej na jaszczurki i owady^[7]. Poluje z zasiadki lub z niskiego, szybkiego lotu. Ofiarę chwyta tuż nad ziemią lub bezpośrednio na niej.

Status zagrożenia: Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) uznaje sokoła preriowego za gatunek najmniejszej troski (LC – least concern) nieprzerwanie od 1988 roku. W 2024 roku organizacja Partners in Flight szacowała liczebność populacji na 110 tysięcy dorosłych osobników. Trend liczebności populacji uznaje się za lekko wzrostowy^[2].

Przypisy

↑ Falco mexicanus, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
1 2 BirdLife International, Falco mexicanus, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2025, wersja 2025-2 [dostęp 2025-12-12] (ang.).
↑ Systematyka i nazewnictwo polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Plemię: Falconini Leach, 1819 (Wersja: 2024-06-20). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2025-12-12].
1 2 3 Prairie Falcon (Falco mexicanus). IBC: The Internet Bird Collection. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-07)]. (ang.).
↑ F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): Seriemas, falcons. IOC World Bird List (v15.1). [dostęp 2025-12-12]. (ang.).
↑ Prairie Falcon Identification. [w:] All About Birds [on-line]. Cornell Lab of Ornithology. [dostęp 2020-09-07]. (ang.).
1 2 Species account: Prairie Falcon Falco mexicanus. [w:] Global Raptor Information Network [on-line]. The Peregrine Fund. [dostęp 2020-09-07]. [zarchiwizowane z tego adresu (2025-01-26)]. (ang.).

Andrew Gosler: Atlas ptaków świata. Warszawa: MULTICO Oficyna Wydawnicza, 2000. ISBN 83-7073-059-0.

Zdjęcia i nagrania audiowizualne. [w:] eBird [on-line]. Cornell Lab of Ornithology. (ang.).