Sonet 117 (William Szekspir)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Pierwszy przekład sonetu 117 na język polski z 1913 przez ks. Marię Sułkowską[1][2].
Accuse me thus: that I have scanted all,

Wherein I should your great deserts repay,
Forgot upon your dearest love to call,
Whereto all bonds do tie me day by day;
That I have frequent been with unknown minds,
And given to time your own dear-purchas'd right;
That I have hoisted sail to all the winds
Which should transport me farthest from your sight.
Book both my wilfulness and errors down,
And on just proof surmise, accumulate;
Bring me within the level of your frown,
But shoot not at me in your waken'd hate;

Since my appeal says I did strive to prove
The constancy and virtue of your love.
– William Shakespeare[3]
Racz-że mnie łajać za to skąpstwo marne

W tem, com ci winien za twoje przysługi;
Że się do twojej miłości nie garnę,
Z którą mnie łączył dzień jeden i drugi;
Że na łup czerni rzuciła rozrzutna
Dłoń ma twe prawa tak drogo kupione,
Żem na wsze wiatry rozpinał swe płótna,
By w jaknajdalszą przeniosły mnie stronę.
Spisuj me błędy, notuj samowolę,

Syp dowodami choćby

Sonet 117 (incipit ACcuſe me thus,that I haue ſcanted all[a]) – jeden z cyklu 154 sonetów autorstwa Williama Szekspira. Po raz pierwszy został opublikowany w 1609 roku[5].

Sonet 117 powraca do tematyki sonetów 109113[6].

Treść[edytuj | edytuj kod]

W sonecie tym podmiot liryczny, przez niektórych badaczy utożsamiany z autorem[7][8], broni się przed zarzutami zdrady oraz nielojalności wobec młodzieńca[6]. W szerszym kontekście sonetów 3336, poruszających temat opuszczenia i nielojalności, 4042 – zdrady młodzieńca, 6670 – bezwartościowości i wewnętrznej zdrady, 8798 – zalet i wad, porzucenia i separacji i 105 – stałości można uznać, że to podmiot liryczny musi znaleźć wytłumaczenie dla pozornego opuszczenia ukochanego, a nie młodzieniec, który jest usprawiedliwiony i nie musi się tłumaczyć[6].

W warstwie słownej sonet 117 jest skonstruowany jak kalambur sonetu 116, używa tych samych słów, metafor oraz języka celem uzyskania całkowicie odmiennego efektu[9]. Przy użyciu tych samych słów podmiot liryczny scharakteryzowany jest w sonecie 116 jako osoba wielka, szlachetna, niedbająca o szczegóły i której umysł nie poddaje się logice, natomiast w sonecie 177 jako małostkowa, drobiazgowa a której umysł ściśle poddaje się logice[9].

Polskie przekłady[edytuj | edytuj kod]

1913 Oskarż mię o to, żem rozproszył włości, Maria Sułkowska [10]
1922 Racz-że mnie łajać za to skąpstwo marne Jan Kasprowicz [4]
1948 Napiszę w owym oskarżenia akcie, żem zalegał Władysław Tarnawski [11]
1961 Oskarżaj mnie, żem lekko twe zalety cenił, Wiesław Strzałkowski [12]
1968 Wyrzucaj mi, że nie dość wdzięcznie płacę długi Marian Hemar [13]
1979 Tak mnie oskarżaj: że wszystko strwoniłem, Maciej Słomczyński [14]
2011 Oskarż mnie, że wciąż spóźnia się owa danina, Stanisław Barańczak [7]
2015 Skarż mnie tak: otom zaniedbał odpłaty Ryszard Długołęcki [15]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Wiktor Hahn: Shakespeare w Polsce : bibliografia. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1958, s. 36-38.
  2. Wanda Krajewska: Recepcja literatury angielskiej w Polsce w okresie modernizmu (1887-1918): informacje, sạdy, przekłady. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1972, s. 228.
  3. publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Charles Knox Pooler (red.): The Works of Shakespeare: Sonnets. Londyn: Methuen & Company, 1918, seria: The Arden Shakespeare [1st series]. OCLC 4770201.
  4. a b Jan Kasprowicz: William Shakespeare Sonety z angielskiego przełożył Jan Kasprowicz. Warszawa: Instytut Wydawniczy „Bibljoteka Polska“, 1922.
  5. Roman Dyboski: O sonetach i poematach Szekspira.. Warszawa: Gebethner&Wolff, 1914, s. 28, 81.
  6. a b c Shakespeare's Sonnets – Sonnet CXVII (ang.). Oxquarry Books Ltd. [dostęp 2018-08-24].
  7. a b Stanisław Barańczak: William Shakespeare Sonety Przekład, wstęp i opracowanie Stanisław Barańczak. Kraków: Wydawnictwo a5, 2011. ISBN 978-83-61298-50-2.
  8. Henryk Zbierski: William Shakespeare. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1988, s. 552-577. ISBN 83-214-0524-X.
  9. a b Stephen Booth: Shakespeare's sonnets edited with analytic commentary. New Haven and London: Yale University Press, 1977, s. 392-385. ISBN 978-0-300-08506-8.
  10. Maria Sułkowska (MUS): Sonety Shakespeare’a I-CXXXIV i CXXXVII-CLIV. Kraków: G. Gebethner i spółka, 1913.
  11. Fragment spuścizny Władysława Tarnawskiego. Sonety, „Lukrecja”, „Wenus i Adonis”. Autograf, 3 zeszyty. Dar Joanny Tarnawskiej. Dzieła W. Sheakespeare’a w przekładzie W. Tarnawskiego.. Biblioteka Jagiellońska Uniwersytetu Jagiellońskiego.
  12. Wiesław Strzałkowski: William Szekspir. Sonety.. Londyn: Oficyna Poetów i Malarzy, 1961.
  13. Marian Hemar: Sonety Szekspira. Londyn: Polska Fundacja Kulturalna, 1968.
  14. Maciej Słomczyński: Shakespeare William - Dzieła tom. 18 Sonety. Warszawa: Wydawnictwo Literackie, 1979.
  15. Ryszard Długołęcki: William Shakespeare Sonety przekład Ryszard Długołęcki. Bydgoszcz: Arspol, 2015. ISBN 978-83-936744-1-1.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]