Sopot (stacja kolejowa)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Sopot
Budowa nowego dworca
Budowa nowego dworca
Państwo  Polska
Miejscowość Sopot
Zarządca PKP Polskie Linie Kolejowe, PKP Szybka Kolej Miejska w Trójmieście
Data otwarcia 1870[1]
Poprzednie nazwy Zoppot
Dane techniczne
Liczba peronów 2 (1 dla SKM)
Liczba krawędzi
peronowych
4
Kasy T
Przejścia nadziemne N
Przejścia podziemne T
Linie kolejowe
Położenie na mapie Trójmiasta
Mapa lokalizacyjna Trójmiasta
Sopot
Sopot
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Sopot
Sopot
Ziemia 54°26′27″N 18°33′44″E/54,440833 18,562222
Portal Portal Transport szynowy

Sopot – główna stacja kolejowa w Sopocie, w województwie pomorskim, w Polsce.

Charakterystyka[edytuj]

Na stacji znajdują się dwa perony: jeden dalekobieżny i jeden podmiejski.

Peron nr 1 przyjmuje pociągi dalekobieżne i regionalne obsługiwane przez PKP Intercity S.A. oraz Przewozy Regionalne sp. z o.o.; w sezonie letnim również Koleje Mazowieckie.

Peron nr 2 obsługuje pociągi podmiejskie SKM.

Historia[edytuj]

Dworzec w Sopocie - widok w kierunku Gdańska, ok. 1900
Stylowe toalety, jedyny ocalały fragment przedwojennego dworca. Zostały rozebrane latem 2013 r.
Stylowe toalety, jedyny ocalały fragment przedwojennego dworca. Zostały rozebrane latem 2013 r.

Stacja została zbudowana w latach 1868-1870[1]. Kolej dotarła do Sopotu od strony Gdańska (11,7 km) 1 lipca 1870. 1 września tegoż roku również z drugiej strony – ze Słupska (119,5 km).

 Osobny artykuł: Transport kolejowy w Sopocie.

Niezwłocznie na odcinku Gdańsk – Sopot położono drugi tor. Z tego okresu pochodziły pierwsze zabudowania dworca, których pozostałością są jedynie zachowane - pseudogotycki budynek d. bagażowni, pełniącej następnie funkcję ekspedycji kolejowej, oraz podpierające dach na peronie linii SKM żeliwne kolumny korynckie. Identyczne lub podobne dworce pobudowano w Gdańsku-Wrzeszczu (Langfuhr), Gdańsku Oliwie (Oliva), Gdyni Chyloni (Kielau), Redzie (Rheda), Wejherowie (Neustadt) i prawdopodobnie w Lęborku (Lauenburg).

W 1907 wybudowano pierwszy wiadukt w Sopocie na wysokości ul. Podjazd (Unterführung), w 1909 tunel pieszy w ciągu ul. Marynarzy (Kleine Unterführung), około 1912 peron dalekobieżny.

Wraz z rozwojem miasta szybko rósł ruch kolejowy na trasie Gdańsk-Sopot, do 1900 obsługiwany również przez wagony piętrowe. W 1909 Sopot posiadał bezpośrednie połączenia kolejowe z Berlinem, Bydgoszczą, Królewcem, Petersburgiem, Poznaniem, Szczecinem, Toruniem i Warszawą. W okresie międzywojennym (Wolnego Miasta Gdańska) w godzinach szczytu pociągi kursowały nawet co dziesięć minut. Przed wybuchem II wojny światowej kursowało między Sopotem a Gdańskiem na dobę czterdzieści kilka parowych pociągów podmiejskich oraz 10 dalekobieżnych.

Wymowne są też dane statystyczne. W 1884 stacja kolejowa Sopot odprawiła 134.709 pasażerów, zaś już w 1925 jedenastokrotnie więcej – 1.522.672; dla porównania na dworcu Gdańsk Gł. w tym samym roku sprzedano 3.445.006 biletów.

W 1912 rozpoczęto pierwsze prace przy budowie wydzielonej pary torów dla ruchu miejskiego z Gdańska Gł. w kierunku Sopotu. Prace przerwał wybuch I wojny światowej[2]. Kolejny projekt w tym zakresie, m.in. położenia drugiej pary torów, ale i budowy nowego dworca od strony Gdańska (na wysokości obecnego przystanku SKM Sopot Wyścigi ?) powstał w 1925. Po II wojnie światowej, w 1950 podjęto decyzję o kontynuowaniu prac nad wydzieleniem ruchu podmiejskiego. W 1952 późniejsza SKM dotarła z Gdańska do Sopotu, rok później przedłużono ją do Gdyni (jeden tor), w 1954 położono drugi tor.

W 1942 dotychczasową dwutorową linię z Gdańska przedłużono z Sopotu do Gdyni.

W 1945 pierwszy budynek dworca uległ spaleniu. Wojska radzieckie zdobywały miasto od strony Gdyni i posuwały się do stacji wzdłuż torów kolejowych. W rejonie dworca napotkały opór, który zdecydowanie stłumili[3]. Odbudowany w 1947 dworzec w części parterowej służył do wybudowania w 1970, lub według innych źródeł – w 1972 drugiego budynku dworca.

Nieistniejący drugi dworzec, 2011

We wrześniu 2010 zakończył się gruntowny remont i restauracja peronu podmiejskiego. Zamierzeniem było jak najwierniejsze odtworzenie jego pierwotnego wyglądu. Po przeprowadzeniu badań ustalono jak wyglądały kolumny podtrzymujące wiatę, a także udało się odnaleźć dobrze zachowany kawałek pierwszej, oryginalnej nawierzchni peronu[1].

25 czerwca 2011, w ramach projektu firmy Dulux Let's Color, budynek dworca został pomalowany w barwną mozaikę[4].

Od początku XXI wieku prowadzone były prace nad nową koncepcją zagospodarowania terenu dworca i jego okolic. Nowy budynek dworca z centrum handlowo-hotelowym i podziemnymi parkingami miał powstać do końca 2014[5][6]. Termin ten nie został dotrzymany - kolejnymi wyznaczonymi terminami zakończenia inwestycji stały się lipiec, a następnie 23 września 2015[7]. Ostatecznie dworcowa część tzw. Nowego Centrum Sopotu (o docelowej powierzchni wnętrz 23,5 tys. m kw.) została otwarta 18 grudnia 2015. Tego dnia oddano do użytku dwa z czterech planowanych budynków: "A" - o przeznaczeniu handlowo usługowym, oraz "B" z częścią dworcową. Nowy dworzec znajduje się na dwóch kondygnacjach i ma powierzchnię 500 m kw.[8].

Sąsiedztwo[edytuj]

Perony
dalekobieżny
podmiejski
Tunele
do peronu podmiejskiego
do obu peronów

Stacja Sopot sąsiaduje z popularnym deptakiem – ul. Monte Cassino, wiodącym do miejscowych atrakcji turystycznych – plaży, mola, latarni morskiej i Grand Hotelu. W kierunku przeciwnym znajduje się Opera Leśna. W pobliżu dworca na miejscu dawnego hotelu Dworcowy wybudowano Hotel Rezydent.

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. a b c Peron SKM w Sopocie odzyskał XIX-wieczny urok
  2. Nasza historia. skm.pkp.pl.
  3. Sopot w ogniu. Marzec 1945 roku w kurorcie. historia.trojmiasto.pl, 17 marca 2014.
  4. Sopot: Dworzec PKP teraz bardziej kolorowy. sopot.naszemiasto.pl, 26 czerwca 2011. [dostęp 26 czerwca 2011].
  5. Zielone światło dla dworca w Sopocie. trojmiasto.pl, 13 grudnia 2008. [dostęp 13 grudnia 2008].
  6. Sopot znalazł inwestora, nowy dworzec w 2014 r.. trojmiasto.pl, 7 października 2011. [dostęp 7 października 2011].
  7. Ewa Karendys Budowa sopockiego dworca trwa i trwa. Nowy termin - wrzesień
  8. Ewa Stawikowska Nowy dworzec w Sopocie już gotowy. A mieszkańcy na to: "Nie pasuje"

Bibliografia[edytuj]

  • Gach Zbigniew (opr.): Gawędy o dawnym Sopocie. Łodzią, powozem, autem..., [w:] POLSKA Dziennik Bałtycki, wyd. kościerskie z 6 lipca 2003 [1]
  • Krzyżowski Grzegorz: Krótka historia kolejnictwa w Sopocie: Był sobie dworzec, Riviera, nr 1/2 (655/66) luty 2012
  • Golik Mariusz: Trzecie życie Sopotu, [w:] Kurier Kolejowy nr 6/3253 z 24 marca 2013, s. 48-49
  • Krzyżyńska Olga: Kolejowy bilet do sukcesu, [2]

Linki zewnętrzne[edytuj]

Sopot
Linia 202 Gdańsk Główny – Stargard Szczeciński (11,661 km)
BSicon KBHFl.svgBSicon STRq.svgBSicon STRq.svg
Gdańsk Oliwa
odległość: 3,581 km
BSicon BHFq.svg
odległość: 4,285 km
Linia 250 Gdańsk Główny – Rumia (11,680 km)
BSicon KBHFl.svgBSicon STRq.svgBSicon STRq.svg
Sopot Wyścigi
odległość: 1,270 km
BSicon BHFq.svg
odległość: 1,875 km