Sosny z postacią w ogrodzie Szpitala Świętego Pawła

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Sosny z postacią w ogrodzie Szpitala Świętego Pawła
Ilustracja
Autor Vincent van Gogh
Rok wykonania 1889
Technika wykonania olej na płótnie
Rozmiar 58,0 × 45,0 cm
Muzeum Musée d’Orsay

Sosny z postacią w ogrodzie Szpitala Świętego Pawła (hol. Pijnboom voor de ingang van het gesticht, ang. Pine Trees with Figure in the Garden of Saint-Paul Hospital)[1]obraz olejny (nr kat.: F 653, JH 1840) namalowany przez Vincenta van Gogha w listopadzie 1889[a] podczas pobytu w miejscowości Saint-Rémy. Obraz znajduje się w zbiorach Musée d’Orsay w Paryżu.

Okoliczności powstania[edytuj | edytuj kod]

Po nieporozumieniach z Paulem Gauguinem zakończonych gwałtowną sprzeczką i wyjazdem tego ostatniego 23 grudnia 1888 Vincent van Gogh załamał się nerwowo, doznając w styczniu i lutym kilkakrotnych ataków choroby psychicznej, po których każdorazowo był hospitalizowany. Okazało się, iż cierpi na manię prześladowczą[2].

W kwietniu, po ślubie brata Theo, artysta podjął decyzję o poddaniu się leczeniu psychiatrycznemu. 8 maja w towarzystwie swego opiekuna, wielebnego Salles wyjechał do Saint-Rémy, do szpitala Saint-Paul-de Mausole. Kierownikiem był dr. Théophile Peyron, specjalista od chorób psychicznych[3].

W trakcie badań stwierdził on u van Gogha gwałtowną manię, połączoną z halucynacjami wzrokowo-słuchowymi oraz nieregularnymi atakami padaczki[4]. Szpital stal się dla artysty azylem, klasztorem i atelier jednocześnie. Ponieważ poszukiwał on izolacji od świata zewnętrznego, przyjął z zadowoleniem takie rozwiązanie, znajdując upragniony azyl. Mógł sobie pozwolić na umartwianie. Udając pacjenta szukał sposobu na artystyczne wzmocnienie. Klasztory fascynowały ówczesnych artystów jako środek na wyzwolenie artystycznej kreatywności[5]. Podczas pobytu w szpitalu van Gogh miał kilkakrotnie ataki choroby. Po jednym z nich, w lipcu, kiedy połknął farby, otrzymał od dr. Peyrona zakaz malowania na pewien czas. Doktor stwierdził, iż powodem tych ataków była obsesja van Gogha związana z malowaniem. Minęły tygodnie zanim artysta mógł on znowu opuszczać mury szpitala[6].

W początkach listopada 1889 napisał do brata:

Namalowałem też płótno dla p. Peyron, widok domu z wielką sosną[7].

Opis[edytuj | edytuj kod]

Obraz przedstawia szpital z zewnątrz. Jest to typowy dla Prowansji wiejski budynek z malowniczym portalem, balkonem i zielonymi okiennicami. Za jego piękną fasadą kryje się tragiczne wnętrze z salami pełnymi wynędzniałych pacjentów, wśród których Vincent van Gogh zdecydował się spędzić rok po załamaniu w Arles[4].

Historia obrazu[edytuj | edytuj kod]

Po śmierci artysty obraz znalazł się w rękach doktora Peyron i jego rodziny, po czym był w posiadaniu kolejnych kolekcjonerów prywatnych (Bernheim-Jeune, Paul Cassirer, F. Kallmann, E. Bignou, Witzinger). Ostatnimi z nich byli Max i Rosy Kaganovitch, którzy w 1973 przekazali obraz w darze państwu francuskiemu. Płótno znalazło się w zbiorach paryskiego muzeum Jeu de Paume. W 1986 zostało przeniesione do nowo otwartego Musée d’Orsay[8]

Historia szpitala[edytuj | edytuj kod]

Szpital Saint-Paul-de Mausole dzisiaj

Szpital Saint-Paul-de Mausole[b] położony jest 1,5 km od centrum miasta Saint-Rémy. Mieści się w murach byłego klasztoru franciszkańskiego, założonego w XII w. W XIX w. klasztor przekształcony został w szpital dla umysłowo chorych, funkcjonujący do dziś. W pokojach zajmowanych przez Vincenta van Gogha (sypialnia i łazienka), urządzono poświęconą mu izbę pamięci, która jest udostępniona do zwiedzania[9].

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Według Musée d’Orsay w październiku 1889.
  2. Dosłownie: Święty Paweł przy Mauzoleum. Chodzi tu grobowiec-mauzoleum Juliuszów, znajdujący się wśród ruin rzymskiego miasta Glanum

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. David Brooks (Vincent Van Gogh Gallery: The Paintings: Pine Trees with Figure in the Garden of Saint-Paul Hospital (ang.). [dostęp 2012-11-01].
  2. Ingo F. Walther, Rainer Metzger: Van Gogh: The Complete Paintings. Vol. I & II. s. 463, 476.
  3. D. M. Field: Van Gogh. s. 316.
  4. a b Janice Anderson: Vincent van Gogh. s. 59.
  5. Ingo F. Walther, Rainer Metzger: Van Gogh: The Complete Paintings. Vol. I & II. s. 503.
  6. D. M. Field: Van Gogh. s. 345.
  7. Van Gogh Museum, Amsterdam: 816: To Theo van Gogh. Saint-Rémy-de-Provence, on or about Sunday, 3 November 1889. (fr.). [dostęp 2012-11-01]. Cytat: J’ai aussi fait une toile pour m. Peyron, une vue de la maison avec un grand pin.
  8. Musée d’Orsay: Vincent Van Gogh: Hôpital Saint-Paul à Saint-Rémy-de-Provence (fr.). [dostęp 2012-11-01].
  9. Provence-Hideways: St.Rémy de Provence (ang.). [dostęp 2012-11-01].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]