SparkyLinux

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
SparkyLinux
Rodzina systemów operacyjnych Linux
Logo
Ilustracja
Interfejs użytkownika
Producent

Linuxiarze.pl

Architektura

x86, x86-64, ARM

Aktualna wersja

6.1 "Po Tolo"
(11 listopada 2021; ponad 6 miesięcy temu)

Jądro

monolityczne

Środowisko pracy

KDE, LXQt, MATE, Openbox, Xfce

Licencja

GPL

Typ pakietów

DEB

Wersja Live

T dostępna

SparkyLinux w serwisie distrowatch.com
Strona internetowa

SparkyLinux – polska dystrybucja Linuxa typu Live zbudowana na Debianie GNU/Linux z możliwością instalacji na dysku. Domyślnymi pulpitami systemu są LXQt oraz Xfce. Dystrybucja przeznaczona jest do zastosowań domowych.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Projekt powstał w październiku 2011 roku. Początkowo rozwijany był jako remiks bazujący na Ubuntu (konkretnie na Xubuntu 11.04), z którego został usunięty standardowy pulpit Xfce i zastąpiony przez e17. System nosił wtedy roboczą nazwę ue17r (Ubuntu Enlightenment17 Remix). W styczniu 2012 roku system bazowy został zmieniony z Ubuntu na Debiana z gałęzi stabilnej Squeeze oraz częściowo z gałęzi testowej Wheezy. Od tego czasu system zmienił również nazwę na SparkyLinux.

Od sierpnia 2012 systemem bazowym SparkyLinux został Debian z gałęzi testowej "Wheezy". Finalna wersja systemu z linii 2.0 o nazwie kodowej Eris została wydana jako LiveDVD z dwoma pulpitami Enlightenment oraz LXDE. Zawiera wybrany zestaw programów, wtyczek i kodeków, które umożliwiają swobodną pracę na komputerze osobom bez większej znajomości konfiguracji systemu z rodziny Linux.

W grudniu 2012 roku została wydana specjalna Świąteczno/Noworoczna wersja systemu skierowana do miłośników gier 2.0.1 o nazwie kodowej "GameOver". System został wyposażony w pulpit LXDE, kilka niezbędnych programów, dużą liczbę gier, klienta Desura i Steam oraz Wine i PlayOnLinux.

W styczniu 2013 roku została wydana wersja "Ultra Edition" przeznaczona dla starszych maszyn wyposażona w pulpity Openbox oraz JWM. W marcu 2013 roku do rodziny SparkyLinux dołączyła wersja MATE Edition wyposażona w pulpit MATE - fork GNOME 2. Kolejne wersje systemu, które weszły w skład dystrybucji to Razor-Qt oraz CLI działający z linii poleceń.

We wrześniu 2015 roku, do grupy SparkyLinux dołączyła nowa, specjalistyczna edycja przeznaczona do naprawy uszkodzonego systemu, odzyskiwania danych, etc., o nazwie SparkyLinux Rescue Edition.

Wraz z wersją 4.2 została udostępniona kolejna, specjalistyczna edycja SparkyLinux "Multimedia Edition", która wyposażona jest w szeroki zestaw narzędzi służących do tworzenia i edycji grafiki, audio, wideo i stron HTML.

Sparky 4.3 zmienił nazwy dla edycji "CLI" oraz "Base Openbox" na "MinimalCLI" oraz "MinimalGUI". Obydwie edycje "Minimal" wyposażone są w Sparky Advanced Installer, który umożliwia zainstalowanie systemu live wraz z jednym z około 20 pulpitów do wyboru.

Począwszy od wersji 4.6, Sparky dostępny jest również w wersji zbudowanej na pakietach Debiana z gałęzi stabilnej.

Cechy[edytuj | edytuj kod]

Wersja główna SparkyLinux dostępna jest z pulpitami LXQt oraz Xfce (dawniej LXDE) – ultra lekkie i bardzo szybkie, zapewniające swobodną pracę również na starszych komputerach. Sparky wyposażony jest w zestaw aplikacji codziennego użytku, który umożliwia przeglądanie zasobów, internetu, komunikację drogą elektroniczną, słuchanie muzyki i oglądanie filmów i słuchanie muzyki z dysku lokalnego lub sieciowego (Media strumieniowe), tworzenie i edycję plików tekstowych, etc.

Aplikacje[edytuj | edytuj kod]

Niektóre aplikacje wchodzące w skład obrazów iso SparkyLinux:

  • Sieć: Firefox, Thunderbird, gFTP, multikomunikator Pidgin, Liferea, Transmission;
  • Multimedia: Xfburn, VLC, odtwarzacz muzyki Audacious, SMPlayer YouTube Browser, Pavucontrol;
  • Biuro: LibreOffice, przeglądarka dokumentów Evince/Atril, edytory tekstu Leafpad i nano;
  • Grafika: Simple Scan, GPicView;
  • Inne: Wine, GParted.

Oprócz standardowych (podstawowych) repozytoriów Debiana testowego, Sparky używa własne repozytorium, które oferuje dostęp do wielu autorskich rozwiązań. W skład zestawu własnych aplikacji, wchodzą m.in.:

  • Custom ISO Builder - narzędzie do przebudowy obrazów iso SparkyLinux oraz niektórych obrazów Live bazujących na Debianie
  • Deb Package Builder - narzędzie do budowania pakietów DEB
  • LightScribe On-Line Installer
  • Skype On-Line Installer
  • Sparky APTus - zestaw skryptów do zarządzania pakietami
  • Sparky APTus Extra - aplikacja, dzięki której w prosty sposób można zainstalować 'popularne' od zewnętrznych twórców
  • Sparky APTus Gamer - aplikacja służąca do instalacji różnego rodzaju emulatorów (starych) systemów i maszyn
  • Sparky APTus Upgrade - skrypt, który wykona pełną aktualizację całego systemu
  • Sparky Backup Sys - aplikacja służąca do utworzenia kopii zapasowej instalacji SparkyLinux, w postaci obrazu ISO, dzięki któremu możliwe jest zainstalowanie kopii na uszkodzonym systemie lub innym komputerze
  • Sparky Center - centrum sterowania/konfiguracji systemem, dla edycji z pulpitem LXDE
  • Sparky Chrooter - narzędzie służące do automatycznego chrootowania (zmiany głównego systemu plików)
  • Sparky Codecs - narzędzie do instalacji popularnych kodeków i wtyczek multimedialnych
  • Sparky Compton - konfigurator ustawień menadżera kompozycji Compton
  • Sparky Conky - konfigurator ustawień monitora systemu Conky
  • Sparky Desktop - dodatek do Sparky APTus umożliwiający zainstalowanie wielu dodatkowych pulpitów
  • Sparky Eraser - graficzny interfejs dla dwóch konsolowych aplikacji, służących do permanentnego usuwania plików i folderów
  • Sparky Live USB Creator - graficzny interfejs dla polecenia konsolowego 'dd', służący do wykonania bootowalnego dysku Live USB
  • Sparky Office - aplikacja, która umożliwia zainstalowanie wybranego pakietu biurowego
  • Sparky Screenshot - graficzny interfejs dla konsolowego programu 'scrot', służący do zapisu obrazu pulpitu
  • Sparky USB Formatter - graficzne narzędzie do formatowania dysku Flash USB
  • Sparky Users - narzędzie do zarządzania użytkownikami systemu
  • Sparky Web Browser Installer - aplikacja służąca do instalacji około 20 różnych przeglądarkek stron www
  • Sparky Xdf - graficzny interfejs dla konsolowego polecenie 'df', służący do sprawdzanie wolnej przestrzeni dyskowej
  • VMware Player On-Line Installer

Repozytoria SparkyLinux zawierają również popularne aplikacje z zewnętrznych źródeł, które można zainstalować za pomocą menadżera pakietów, Synaptic, APT lub Sparky APTus Extra, np:

Instalacja[edytuj | edytuj kod]

Wybrany (hybrydowy) obraz ISO SparkyLinux, po pobraniu z oficjalnej strony projektu, można nagrać na czystą płytę DVD lub skopiować na pamięć Flash USB. Uruchomiony z tak przygotowanego nośnika system może być używany w trybie Live bez instalacji, lub zainstalowany na wybranej partycji dysku twardego lub innego urządzenia Flash USB.

W systemie Live dostępne są dwa instalatory:
1. Calamares - domyślny instalator systemu działający z trybie graficznym, który pozwala na instalację systemu na maszynach wyposażonych w BIOS oraz UEFI (32/64 bit).
2. SparkyLinux Advanced Installer - dodatkowy instalator używany w starszych wersjach SparkyLinux, który działa zarówno w trybie graficznym oraz tekstowym. Cechuje się obsługą maszyn wyposażonych w BIOS oraz UEFI i jest rekomendowany dla starszych komputerów.

Począwszy od SparkyLinux 3.4, Live Installer posiada wsparcie dla instalacji na 64 bitowych maszyn wyposażonych w UEFI. SparkyLinux 4.0 umożliwia również instalację na 32 bitowych maszynach z UEFI.

Wydania[edytuj | edytuj kod]

Data Wydanie
11.11.2021 SparkyLinux 6.1 "Po Tolo"[1]
19.08.2021 SparkyLinux 6.0 "Po Tolo"[2]
03.05.2021 SparkyLinux 5.15 "Nibiru"[3]
04.02.2021 SparkyLinux 5.14 "Nibiru"[4]
05.11.2020 SparkyLinux 5.13 "Nibiru"[5]
07.10.2019 SparkyLinux 5.9 "Nibiru"[6]
07.01.2019 SparkyLinux 5.6.2 "Nibiru"[7]
10.03.2018 SparkyLinux 5.3 "Nibiru"[8]
20.12.2017 SparkyLinux 5.2 "Nibiru"[9]
27.09.2017 SparkyLinux 5.1 "Nibiru"[10]
16.07.2017 SparkyLinux 5.0 "Nibiru"[11]
03.12.2016 SparkyLinux 4.5 "Tyche"[12]
20.08.2016 SparkyLinux 4.4 "Tyche"[13]
29.04.2016 SparkyLinux 4.3 "Tyche"[14]
21.12.2015 SparkyLinux 4.2 "Tyche"[15]
02.10.2015 SparkyLinux 4.1 "Tyche"[16]
26.06.2015 SparkyLinux 4.0 "Tyche"[17]
08.12.2014 SparkyLinux 3.6 "Annagerman"[18]
06.09.2014 SparkyLinux 3.5 "Annagerman"[19]
04.06.2014 SparkyLinux 3.4 "Annagerman"[20]
07.03.2014 SparkyLinux 3.3 "Annagerman"[21]
10.12.2013 SparkyLinux 3.2 "Annagerman"[22]
30.09.2013 SparkyLinux 3.1 "Annagerman"[23]
07.08.2013 SparkyLinux 3.0 "GameOver"[24]
27.07.2013 SparkyLinux 3.0 "Annagerman"[25]
27.03.2013 SparkyLinux 2.1 "GameOver"[26]
19.03.2013 SparkyLinux 2.1 "Eris"[27]
29.01.2013 SparkyLinux 2.1 "Eris" Ultra Edition[28]
18.12.2012 SparkyLinux 2.0.1 "GameOver"[29]
12.10.2012 SparkyLinux 2.0 "Eris"[30]
19.05.2012 SparkyLinux 1.0 "Venus" FullDVD[31]
05.05.2012 SparkyLinux 1.0 "Venus" LiteCD[32]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. SparkyLinux 6.1
  2. SparkyLinux 6.0
  3. SparkyLinux 5.15
  4. SparkyLinux 5.14
  5. SparkyLinux 5.13
  6. SparkyLinux 5.9
  7. SparkyLinux 5.6.2
  8. SparkyLinux 5.3
  9. SparkyLinux 5.2
  10. SparkyLinux 5.1
  11. SparkyLinux 5.0
  12. SparkyLinux 4.5
  13. SparkyLinux 4.4. [dostęp 2016-08-20]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-08-21)].
  14. SparkyLinux 4.3. [dostęp 2016-05-07]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-05-05)].
  15. SparkyLinux 4.2
  16. SparkyLinux 4.1. [dostęp 2015-10-02]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-10-03)].
  17. SparkyLinux 4.0
  18. SparkyLinux 3.6 "Annagerman" LXDE, MATE, Razor-Qt i Xfce. [dostęp 2014-12-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-12)].
  19. SparkyLinux 3.5 "Annagerman" LXDE, Razor-Qt, CLI, e18 i e19-dev
  20. SparkyLinux 3.4 "Annagerman" LXDE, e18 i Razor-Qt. [dostęp 2016-04-16]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-04-25)].
  21. SparkyLinux 3.3 "Annagerman" LXDE, e17 i Razor-Qt
  22. SparkyLinux 3.2 "Annagerman" LXDE, Ultra i Razor-Qt
  23. SparkyLinux 3.1 "Annagerman" LXDE, Ultra i CLI
  24. SparkyLinux 3.0 "GameOver". [dostęp 2014-12-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-03-15)].
  25. SparkyLinux 3.0 "Annagerman"
  26. SparkyLinux "GameOver" 2.1. [dostęp 2013-03-28]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-04-03)].
  27. SparkyLinux "Eris" 2.1 e17/LXDE, 2.1 MATE oraz 2.1.1 Ultra
  28. SparkyLinux 2.1 "Eris" Ultra Edition
  29. SparkyLinux 2.0.1 "GameOver"
  30. SparkyLinux 2.0 "Eris". [dostęp 2012-12-22]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-01-03)].
  31. SparkyLinux 1.0 "Venus" FullDVD. [dostęp 2012-06-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-11-01)].
  32. SparkyLinux 1.0 "Venus" LiteCD. [dostęp 2012-05-05]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-05-19)].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]