Średniowiecze: Różnice pomiędzy wersjami

Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Usunięte 4 bajty ,  2 lata temu
jęz.
m (Redukuję wywołanie Szablon:Przypisy i dodaję nagłówek)
(jęz.)
W zachodniej Europie część rzymskich rodzin arystokratycznych wymarła, natomiast inne stały się bardziej związane ze sprawami [[Kościół katolicki|Kościoła]] niż ze sprawowaniem władzy świeckiej. Znacznie zmniejszyło się znaczenie klasycznego wykształcenia oraz znajomość nauki i literatury klasycznej, która praktycznie zanikła. Umiejętność czytania i pisania nadal była ceniona, stała się ona jednak bardziej umiejętnością praktyczną niż oznaką statusu społecznego. W IV wieku [[Hieronim ze Strydonu|św. Hieronim]] (zm. 420) miał sen, w którym Bóg upominał go, że poświęca więcej czasu na studiowanie [[Cyceron]]a niż [[Biblia|Biblii]]. W VI wieku [[Grzegorz z Tours]] (zm. 594) miał podobny sen, ale był upominany nie za czytanie Cycerona, lecz za naukę [[Stenografia|stenografii]]{{odn|Brown|1989|s=174–175}}. Pod koniec VI wieku głównymi środkami oddziaływania Kościóła na wiernych stały się muzyka i sztuka, a nie książki{{odn|Brown|1989|s=181}}. Większość ówczesnych utworów literackich naśladowała wzorce klasyczne, jednak powstawały również [[Literatura wczesnego średniowiecza|dzieła oryginalne]] wraz z niezachowanymi do dnia dzisiejszego utworami przekazywanymi w formie ustnej. Pisma [[Sydoniusz Apolinary|Sydoniusza Apolinarego]] (zm. 489), [[Kasjodor]]a (zm. ok. 585) i [[Anicius Manlius Severinus Boethius|Boecjusza]] (zm. ok. 525) były typowe dla tego okresu{{odn|Brown|1998|s=45–49}}.
 
Kultura arystokratyczna wyrażała się bardziej poprzez wystawne uczty na dworach niż przez twórczość literacką. Arystokracja podkreślała swój status nosząc ozdoby ze złota i klejnotów. Królowie i władcy utrzymywali drużyny wojowników, którzy tworzyli podstawową siłę zbrojną tego okresu. Składały się one z młodych mężczyzn, którzy mieli być wierni swojemu władcy. Jeżeli ich władca poległ w walce, oni również powinni byli walczyć do końca{{odn|Geary|1988|s=56–57}}. Wśród arystokracji duże znaczenie przywiązywanoprzypisywano dowięziom więzi rodzinnychrodzinnym, jak również do lojalności, odwagi i honoru. Prowadziło to do powszechnego występowania waśni rodowych wśród arystokracji. Ich przykłady w Galii [[Merowingowie|Merowingów]] opisywał Grzegorz z Tours. Większość waśni kończyła się jednak wypłatą [[Główszczyzna|odszkodowania]]{{odn|Wickham|2009|s=189–193}}. Wśród arystokracji kobiety pełniły przede wszystkim rolę żon i matek, przy czym rola matek władców była szczególnie widoczna w Galii Merowingów. Ze względu na mniejszą liczbę niepełnoletnich władców w społeczeństwie [[Anglosasi|anglosaskim]] mniejsza była rola królowych matek, lecz było to kompensowane rolą kobiet jako [[opat]]ek klasztorów. Wydaje się, że tylko w Italii kobiety zawsze pozostawały pod ochroną i kontrolą męskiego członka rodu{{odn|Wickham|2009|s=195–199}}.
 
O życiu [[chłopi|chłopów]] przetrwało znacznie mniej informacji niż o życiu arystokracji. Większość informacji dostarcza [[archeologia]] (pozostało niewiele dokumentów opisujących życie chłopów, pochodzących sprzed IX wieku). Większość pisemnych informacji pochodzi z kodeksów lub od pisarzy z klas wyższych{{odn|Wickham|2009|s=204}}. Struktura własności ziemskiej różniła się na poszczególnych obszarach; na niektórych obszarach dominował rozproszony układ pól, z kolei na innych przeważał system otwartego pola. Różnice te przyczyniały się do różnorodności chłopskich społeczeństw. Jedne były zdominowane przez właścicieli ziemskich, inne posiadały znaczny zakres autonomii{{odn|Wickham|2009|s=205–210}}. Struktura osadnictwa również była zróżnicowana. Niektórzy chłopi mieszkali w dużych osadach liczących nawet 700 mieszkańców, inni w małych osadach grupujących po kilka rodzin, jeszcze inni w pojedynczych gospodarstwach. Na niektórych obszarach współistniały obok siebie różne systemy{{odn|Wickham|2009|s=211–212}}. Pod względem prawnym różnice między wolnymi chłopami a arystokracją były mniejsze niż u schyłku panowania rzymskiego. Zdarzało się, że potomkowie rodziny wolnych chłopów w ciągu kilku pokoleń stawali się rodem arystokratycznym, przede wszystkim dzięki zasługom wojskowym{{odn|Wickham|2009|s=215}}.

Menu nawigacyjne

Narzędzia osobiste

Przestrzenie nazw

Warianty