Nowa Huta (Kraków): Różnice pomiędzy wersjami

Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Dodane 12 bajtów ,  1 rok temu
m
Poprawiam linki wewnętrzne i wykonuję drobne zmiany typograficzne i techniczne.
m (Andrzei111 przeniósł stronę Nowa Huta (część Krakowa) do Nowa Huta (Kraków): zgodnie ze standardem)
m (Poprawiam linki wewnętrzne i wykonuję drobne zmiany typograficzne i techniczne.)
{{inne znaczenia|części Krakowa|[[Dzielnica XVIII Nowa Huta]], [[Nowa Huta]]}}
{{Dopracować|więcej przypisów=2017-05}}
{{Budynek infobox
|nazwa = Układ urbanistyczny dzielnicy<br />Nowa Huta
|nazwa oryginalna =
|zabytek = A-1132, 30.12.2004 r.
|zdjęcie = Nowa Huta jako idealne socjalistyczne miasto.jpg
|opis zdjęcia = Plac Centralny
Budowa nowego miasta spowodowała osiedlanie się w nim w dużej mierze mieszkańców wsi (w tym również biedoty i patologii), którzy przyjechali tu w nadziei na wyższe zarobki. W Nowej Hucie przymusowo osiedlono również rodziny [[Romowie|Cyganów]], głównie na osiedlach Willowym i Wandy, i przymuszano ich do pracy. Nieprzystosowani do takiego typu życia Romowie niekiedy rozpalali w mieszkaniach ogniska. Do pracy na placu budowy przymusowo ściągano kryminalistów. Związki robotników ze starym miastem były początkowo słabe (dodatkowo utrudnione przez złą komunikację), przez co ograniczały się jedynie do niedzielnych wyjazdów na mszę i spacery, połączone często ze zwiedzaniem Wawelu. Kobiety jeździły na zakupy do Krakowa, chociaż Nowa Huta była znacznie lepiej zaopatrzona. Istniało paradoksalne przeświadczenie, że w starym grodzie można kupić więcej{{fakt|data=2017-05}}.
 
Ujawnił się również konflikt mieszkańców z władzami na tle religijnym. W pierwotnym założeniu Nowa Huta miała być ateistycznym miastem bez Boga i żaden z oficjalnych projektów urbanistycznych nie uwzględniał w nim miejsca na świątynię. Kościół swoją monumentalnością mógłby zwieńczyć jedną z osi widokowych i stać się punktem orientacyjnym tworząc wraz z niedoszłym ratuszem i innymi wysokimi obiektami bogatą panoramę. W Nowej Hucie, w początkach jej budowy, istniały cztery kościoły, ale żaden nie znajdował się wewnątrz wznoszonego od podstaw miasta. Dwa znajdowały się w Mogile [[Opactwo Cystersów w Mogile|Kościół Matki Boskiej Wniebowziętej i św. Wacława]] i [[Kościół Narodzenia Pańskiego i św. Bartłomieja Apostoła w Krakowie (Mogiła)|Kościół św. Bartłomieja]], w Czyżynach [[Kościół św. Judy Tadeusza w Krakowie|Kościół św. Judy Tadeusza]] oraz w Pleszowie [[Kościół św. Wincentego i Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Krakowie|Kościół św. Wincentego i Narodzenia Najświętszej Maryi Panny]]. W późniejszym czasie po naciskach ludności zaplanowano budowę [[Kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa w Krakowie (ul. Ludźmierska)|nowego kościoła]] na dzisiejszym [[Osiedle Teatralne|osiedlu Teatralnym]]. W 1957 roku postawiono [[Krzyż Nowohucki|krzyż]] na placu gdzie miała stanąć świątynia. Nastąpiło jednak zaostrzenie polityki władz wobec kościoła i zamiast świątyni komuniści postanowili wybudować w tym miejscu szkołę. Niespełnienie obietnic odnośnie świątyni doprowadziło do wybuchu [[Wypadki nowohuckie 1960|masowych zamieszek]] 27 kwietnia 1960 roku. Rozruchy stłumiła milicja, ale upór mieszkańców przyniósł ostatecznie efekt – w 1967 rozpoczęto budowę szóstego (a pierwszego nowego) nowohuckiego kościoła, dzisiejszej [[Kościół Matki Bożej Królowej Polski w Krakowie (Arka Pana)|Arki Pana]]. Kościół po ukończeniu budowy zawiązał największą (do czasu budowy kolejnych kościołów, których budowę oraz podział „giganta” zapowiedział ks. Kardynał Wojtyła<ref>{{Cytuj| url=http://arkapana.pl/o-kosciele | tytuł=Arka Pana - Parafia Rzymsko-Katolicka pw. Matki Bożej Królowej Polski, Kraków Bieńczyce<!-- Tytuł wygenerowany przez bota --> | opublikowany=arkapana.pl | język=en | data dostępu=2017-11-15}}</ref> ) w tamtym okresie parafię w Polsce. Natomiast świątynia, która znajduje się dziś obok wspomnianego wyżej krzyża, tuż przy miejscu planowanego niegdyś kościoła stanęła dopiero w 2001 roku.
 
Wzmożona [[industrializacja]] związana z [[Plan sześcioletni|planem sześcioletnim]] przebiegała mając w tle stalinowski terror oraz [[ascetyzm]] materialny narzucony obywatelom. Zaowocowała eksplozją przestępczości na gruncie chaosu i zerwania więzi społecznych, jakie niosła wymuszona „barakowa” urbanizacja wczesnego okresu. Były to zjawiska powszechne w całej Polsce, ale początkowe lata budowy pierwszego pomnika socjalizmu jakim była Nowa Huta stały się symbolem dewiacji i patologii całego tamtego okresu. Z raportów wynikało, że w pierwszych latach budowy Nowej Huty panowała ciasnota, panoszyli się dzicy lokatorzy, postępowała dewastacja mienia, dochodziło do zaniedbań w służbie zdrowia, kwitła prostytucja i pijaństwo, korupcja i kradzieże towarzyszyły nowym inwestycjom, a ludzie nie stawiali się do pracy.
 
=== Mit najniebezpieczniejszej dzielnicy ===
Nowa Huta w świadomości mieszkańców Krakowa przedstawia się jako najbardziej niebezpieczna spośród wszystkich dzielnic. Analizy<ref>Przestępczość w przestrzeni Krakowa w wyobrażeniu jego mieszkańców http://www.geo.uj.edu.pl/zaklady/zrr/publikacje/pdf/rguzikLodz.pdf.</ref><ref>Przestrzenny obraz przestępczości w prasie krakowskiej http://www.pg.geo.uj.edu.pl/documents/3189230/4676052/2000_106_197-216.pdf/3821e19a-f40a-4f8b-a9a1-4b3c5ec34af2</ref><ref>[http://mak.bn.org.pl/cgi-bin/makwww.exe?IY=21&TY=NIER%D3WNO%8CCI+SPO%A3ECZNE+A+WZROST+GOSPODARCZY&IY=29&TY=2003&SY=szukaj&OY=I&BM=25 Obszary deprywacji w Krakowie.]</ref> oraz zawarte w nich statystyki policyjne wyraźnie wykazują, iż te przeświadczenia krakowian są [[stereotyp]]em. Jak zauważa autor jednego z opracowań zamieszczonego w przypisach: „z dużym prawdopodobieństwem można stwierdzić, że wyobrażenia i wiedza ludzi o przestępczości jest taka, jak ją kreują media”. Najniebezpieczniejszą dzielnicą pozostaje Stare Miasto w Krakowie notujące największą liczbę rozbojów. Nowa Huta okazuje się dzielnicą najbardziej bezpieczną<ref>{{Cytuj| url=http://www.gazetakrakowska.pl/artykul/3328261,oto-mapa-strachu-krakowa-najbezpieczniejsza-jest-nowa-huta-interaktywna-mapa,id,t.html | tytuł=Oto mapa strachu Krakowa. Najbezpieczniejsza jest... Nowa Huta [INTERAKTYWNA MAPA&#93; - Gazetakrakowska.pl<!-- Tytuł wygenerowany przez bota --> | opublikowany=www.gazetakrakowska.pl | język=pl | data dostępu=2017-11-15}}</ref><ref>&#91;https://www.google.com/maps/d/viewer?mid=1xchtYT98RmBwQbd2s4vkHDRdgFg Przestępczość w Krakowie w 2013 roku] Mapy Google</ref>.
 
== Historia pozostałych obszarów Nowej Huty ==
* [[Kościół św. Józefa Oblubieńca Najświętszej Maryi Panny w Krakowie|Kościół św. Józefa na os. Kalinowym]]
* [[Kościół św. Brata Alberta w Krakowie (os. Dywizjonu 303)|Kościół św. Brata Alberta]] na [[Osiedle Dywizjonu 303|os. Dywizjonu 303]]
* [[Kościół Miłosierdzia Bożego w Krakowie (osiedleos. Na Wzgórzach)|Kościół Miłosierdzia Bożego]] na [[Osiedle Na Wzgórzach|os. Na Wzgórzach]] 1a
* [[Kościół Matki Bożej Nieustającej Pomocy w Krakowie (os. Bohaterów Września)|kościół Matki Bożej Nieustającej Pomocy]] na [[Osiedle Bohaterów Września|os. Bohaterów Września]] 33
* [[Kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa w Krakowie (Lubocza)|Kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa]] przy ul. Niewielkiej 1a, w [[Lubocza|Luboczy]]
312 117

edycji

Menu nawigacyjne