Językoznawstwo diachroniczne: Różnice pomiędzy wersjami

Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
m
WP:SK, drobne redakcyjne
(LiveRC: Anulowanie modyfikacji użytkownika 86.136.102.72; cofnięcie do wersji autora Random ; kopiuj wklej)
m (WP:SK, drobne redakcyjne)
'''Językoznawstwo diachroniczne''' (od gr. ''día'' 'przez', ''chrónos'' 'czas', '''językoznawstwo historyczne''') to dział [[językoznawstwo|językoznawstwa]] zajmujący się badaniem relacji jakie występują między elementami [[język (mowa)|języka]] w różnych epokach jego rozwoju. Językoznawstwo diachroniczne bada więc zmiany, jakie zachodzą w języku z upływem czasu. Głównym zadaniem językoznawstwa diachronicznego jest opisanie tych zmian i sformułowanie na tej podstawie możliwie ogólnych zasad obowiązujących w ewolucji języków.
 
Jedną z pierwszych, najsławniejszych zasad tego typu było sformułowane w [[1822]] roku przez [[Jacob Grimm|Jakuba Grimma]] (w oparciu o pewne ustalenia [[Rasmus Kristian Rask|Rasmusa Kristiana Raska]]) ''[[prawo Grimma]]'', ustalające przebieg tzw. pierwszej i drugiej [[przesuwka spółgłoskowa|przesuwki spółgłoskowej]] w niektórych [[język germański|językach germańskich]]. Jednak większość obserwacji i zasad formułowanych przez diachronistów ma znacznie węższe "ramy" i dotyczy zmian językowych o stosunkowo niewielkim zasięgu - najczęściej chodzi o jeden tylko język i zmianę, która w nim zachodzi na granicy dwóch epok.
 
Ostre przeciwstawienie językoznawstwa diachronicznego [[językoznawstwo synchroniczne|synchronicznemu]] wprowadził [[Ferdinand de Saussure|Ferdynand de Saussure]]. Współcześnie niektórzy językoznawcy skłaniają się do tezy, iż różnica między językoznawstwem diachronicznym a [[językoznawstwo synchroniczne|synchronicznym]] jest nie tyle natury jakościowej, co ilościowej. Językoznawstwo diachroniczne zajmowałoby się więc nie tyle "przekrojami podłużnymi" języka (w przeciwieństwie do "przekrojów poprzecznych" [[językoznawstwo synchroniczne|językoznawstwa synchronicznego]]), co sumą kilku (minimum dwóch) "przekrojów" synchronicznych ("poprzecznych") i relacjami (zmianami) między tymi przekrojami.
 
Natomiast zbliżone jest [[językoznawstwo historyczno-porównawcze]].
'''Zobacz też:''' [[metoda porównawcza (językoznawstwo)|metoda porównawcza]], [[językoznawstwo synchroniczne]], [[językoznawstwo]], [[strukturalizm]], [[język]], [[językoznawstwo]], [[językoznawstwo generatywne]], '''[[językoznawstwo historyczno-porównawcze]]''', [[językoznawstwo matematyczne]], [[językoznawstwo stosowane]], [[językoznawstwo strukturalne]], [[językoznawstwo wewnętrzne]], [[językoznawstwo zewnętrzne]]
 
== Zobacz też ==
* [[metoda porównawcza (językoznawstwo)|metoda porównawcza]]
* [[strukturalizm]]
* [[kategoria:językoznawstwo synchroniczne]]
* [[językoznawstwo generatywne]]
* [[językoznawstwo matematyczne]]
* [[językoznawstwo stosowane]]
* [[językoznawstwo strukturalne]]
* [[językoznawstwo wewnętrzne]]
* [[językoznawstwo zewnętrzne]]
 
[[Kategoria:Językoznawstwo]]
[[kategoria:językoznawstwo]]
 
[[ast:Llingüística hestórica]]
16 600

edycji

Menu nawigacyjne