Johann Eck: Różnice pomiędzy wersjami

Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Usunięte 26 bajtów ,  10 lat temu
WP:SK, int.
(→‎Dysputa lipska: unikamy linkowania w tytułach sekcji)
(WP:SK, int.)
[[Plik:JohannesEck.jpg|rightthumb|200px|thumb|Jan Eck]]
'''Jan Mayer von Eck''' (ur. [[13 listopada]] [[1486]] w [[Egg an der Günz]], zm. [[13 lutego]] [[1543]] w [[Ingolstadt]]) – teolog, obrońca tradycyjnego [[katolicyzm]]u podczas [[reformacja|reformacji]], zaciekły przeciwnik [[Marcin Luter|Marcina Lutra]].
 
O edukację Jana zadbał jego wuj, Marcin Mayer, duchowny parafii w [[Rottenburg am Neckar|Rottenburgu]]. W wieku 12 lat posłał go na [[Uniwersytet w Heidelbergu]], a następnie w [[Uniwersytet Eberharda Karola w Tybindze|Tybindze]]. Jan studiował tam nauki teologiczne i ekonomiczne, w [[1501]] wyjechał jednak z powodu plagi i osiadł we [[Fryburg Bryzgowijski|Fryburgu]], najpierw jako student teologii i prawa, później jako wykładowca. W [[1508]] wszedł do stanu duchownego w [[Strasburg]]u i po dwóch latach później otrzymał [[doktorat]] z teologii.
 
W [[1506]] roku opublikował swoją pierwszą pracę, dał się też poznać jako mówca i orator. W późniejszych latach wydawał liczne publikacje (szczególnie broniąc tradycyjnej katolickiej wizji [[predestynacja|predestynacji]]), jak również komentarze [[Biblia|Biblii]].
 
== Dysputa lipska ==
W [[1519]] roku odbyła się słynna [[Dysputa lipska|dysputa lipska]] pomiędzy Eckiem, a [[Marcin Luter|Lutrem]], podczas której ten pierwszy był zobowiązany ośmieszać luterańskie tezy. Z tego też okresu pochodzi opis postaci i charakteru Ecka, napisany przez bezstronnego, naocznego świadka Piotra Moselanusa:
 
<blockquote>
 
Dyskusja w Lipsku wykazała niemożliwość pogodzenia stanowiska Lutra z tradycyjnym nauczaniem Kościoła rzymskiego przede wszystkim odnośnie władzy papieskiej. Eck w przeciwieństwie do Lutra uważał, że tylko władza papieska jest gwarantem jedności Kościoła, dlatego posunął się do zaatakowania Lutra podejrzeniem o powtarzanie niektórych poglądów [[Jan Hus|Husa]]. Luter przyznał, że niektóre artykuły Husa potępione na [[Sobór w Konstancji|Soborze w Konstancji]] są "całkowicie chrześcijańskie", co Eck łatwo wykorzystał do ośmieszenia Lutra jako heretyka powtarzającego nauki potępione na Soborze w Konstancji w [[1415]] r.
 
Debata została przerwana 27 lipca przez księcia Jerzego, który pilnie potrzebował wykorzystać salę zamkową do innych celów. Eck ogłosił się samozwańczo jej zwycięzcą i odbierał prezenty i honory z rąk władz Uniwersytetu w Lipsku oraz przełożonych i możnych. Jednak rok później, kiedy przyjechał do Lipska z bullą [[Exsurge Domine]] spotkał się tam z tak stanowczym oporem studentów Uniwersytetu (w liczbie ok. 150), że w obawie o swe życie musiał ratować się ucieczką do pobliskiego klasztoru.
 
== Potępienie Lutra i jego zwolenników ==
W Rzymie, w przeciwieństwie do Niemiec, bardzo ceniono Ecka jako "niezmordowanego szermierza prawdziwej wiary". W styczniu [[1520]] roku [[Leon X]] zaprosił go do Rzymu, gdzie Eck wręczył papieżowi swoje najnowsze dzieło broniące władzy papieskiej przeciwko twierdzeniom Lutra '''De primate Petri adversus Ludderum''' (Ingolstadt, 1520). W nagrodę za to dzieło otrzymał urząd papieskiego protonotariusza.
 
Jednocześnie Eck starał się, przez jakiś czas bezskutecznie, doprowadzić do potępienia Lutra i jego zwolenników. Efektem jego energicznych zabiegów, do których włączyli się kardynałowie: [[Hieronim Aleander]], [[Kajetan (kardynał)|de Vio]], [[Sylwester de Prierio]] oraz [[Campeggio]], były cztery posiedzenia konsystorza, na których opracowano bullę [[Exsurge Domine]]. Eck otrzymał godność nuncjusza papieskiego i był jedną z trzech osób, którym powierzono promulgację i wykonanie tej bulli.
 
Promulgacja i wykonanie [[Exsurge Domine]] przebiegała w Europie Zachodniej bez przeszkód, jednak w Wiedniu i w północnych Niemczech Eck napotkał na silny opór - m.in. uniwersytetów w Lipsku, Erfurcie, Wittenbergii. W Saksonii miał powody obawiać się o swoje życie i chronił się w klasztorach.
 
18 lutego 1521 roku wystosował list do [[Karol V Habsburg|Karola V]] ''Epistola ad Carolum V'', w którym wzywał cesarza do podjęcia działań przeciwko Lutrowi.
 
Eck był już w tym czasie osobą bardzo niepopularną w Niemczech i historycy katoliccy zgodnie przyznają, że wybranie Ecka do tej roli znacznie przyczyniło się do rozwoju [[Reformacja|Reformacji]].
 
== Dalsza działalność Ecka ==
W latach 1521-1522 Eck przebywał ponownie w Rzymie, gdzie zdawał relację z rezultatów swojej nuncjatury.
 
Po powrocie z Rzymu przystąpił z wielką energia do działań przeciwko luteranom. Dzięki jego wpływom (książę Bawarii był początkowo przeciwny takim działaniom), w [[1522]] roku wdrożono w Bawarii edykt religijny, na mocy którego senat Uniwersytetu w Ingolstadt otrzymał uprawnienia trybunały Inkwizycji, zapoczątkowując tym samym okres wieloletnich prześladowań religijnych.
 
W 1523 roku Eck wyjechał do Rzymu po raz trzeci, gdzie w uznaniu za wdrożenie polityki represji w Bawarii uzyskał dla księcia Bawarii cenne koncesje kościelne.
 
Eck kontynuował działalność polemiczną przeciwko reformatorom. Oprócz obowiązków związanych z działalnością inkwizycji, co roku wydawał co najmniej jedno dzieło polemiczne, w którym bronił m.in. katolicką naukę o Mszy św., czyśćcu, odpustach, kulcie obrazów, spowiedzi usznej. W 1525 roku wydał w Landshut swoje słynne dzieło przeciwko Melanchtonowi i [[Huldrych Zwingli|Zwingliemu]], zatytułowane ''Enchiridion locorum communium adversus Lutherum et alios hostes ecclesiae'', które do 1576 roku ukazało się w 46 wydaniach.
W okresie od 21 maja do 18 czerwca 1526 roku brał udział w publicznej debacie na temat nauki o transsubstancjacji przeciwko szwajcarskiemu reformatorowi [[Oecolampadius|Oekolampadiusowi]]. Dysputa ta zakończyła się zdecydowanym zwycięstwem Ecka, który po tym nakłonił władze do wszczęcia prześladowań przeciwko [[Huldrych Zwingli|Zwingliemu]] i jego zwolennikom.
 
W styczniu 1528 roku odbyła się w [[Berno|Bernie]] kolejna dysputa teologiczna, gdzie pod nieobecność Ecka wygrali zdecydowanie reformatorzy.
 
W 1530 roku brał udział w Sejmie w Augsburgu, gdzie był najważniejszym teologiem katolickim. Zasiadał w komisji, której powierzono przygotowanie odpowiedzi na [[Konfesja Augsburska|Konfesję Augsburską]] luteran. Odpowiedź ta znana jako [[Konfutacja Konfesji Augsburskiej]], została przygotowana 13 lipca [[1530]], jednak cesarz [[Karol V Habsburg|Karol V]] nie przyjął jej ze względu na jej zbyt dużą objętość oraz zjadliwy język i zalecił rewizję refutacji. Po pięciu poprawkach [[13 sierpnia]] Refutacja została ostatecznie odczytana przed Sejmem w tej samej kaplicy, w której odczytano Konfesję Augsburską.
 
W tym samym miesiącu Eck brał udział w obradach komisji teologicznej, wyznaczonej przez cesarza do omówienia i pogodzenia różnic pomiędzy luteranami a katolikami. Działania te okazały się jednak bezowocne.
 
W [[1540]] roku brał udział w [[kolokwium w Wormacji]], gdzie zaczął okazywać pewne oznaki skłonności do kompromisu w kwestii nauki o usprawiedliwieniu. W styczniu 1541 roku udało mu się wywrzeć pozytywne wrażenie na Melanchtonie swoim podejściem do doktryny o usprawiedliwieniu przez wiarę; jednak po kilku miesiącach na Sejmie w Regensburgu zmienił swoje stanowisko na całkowicie przeciwne.
 
== Poglądy Ecka ==
Eck w swoich wypowiedziach wygłaszał czasami tezy niezgodne z nauką Kościoła rzymskiego - szczególnie w kwestiach dotyczących wolności woli i usprawiedliwienia, w których bronił semipelagianizmu (jest to wyraźnie widoczne w jego dziele Chrysopassus z 1514 roku).
 
Eck - wbrew opozycji biskupa Eichstadtu - bronił pożyczania pieniędzy na procent.
 
Niektóre jego poglądy zostały potępione na [[Sobór trydencki|Soborze Trydenckim]] (dekret o Usprawiedliwieniu), bez wymieniania go jako ich autora.
 
== Biblia Ecka ==
 
{{DEFAULTSORT:Mayer von Eck, Jan}}
[[Kategoria:niemieccyNiemieccy teolodzy katoliccy]]
[[Kategoria:niemieccyNiemieccy duchowni katoliccy]]
[[Kategoria:Tłumacze Biblii]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1486]]

Menu nawigacyjne