Urząd do Spraw Wyznań: Różnice pomiędzy wersjami

Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
m
poprawa linków do przek. -linki do lat, WP:SK, drobne redakcyjne, drobne techniczne
m (poprawa linków do przek. -linki do lat, WP:SK, drobne redakcyjne, drobne techniczne)
|quote =
}}
'''Urząd do Spraw Wyznań'''<ref group="uwaga">W czasie istnienia [[Polska Rzeczpospolita Ludowa|PRL]] nazwę urzędu zapisywano – Urząd do Spraw Wyznań (skrót UdSW) lub czasami stosowano nieprawidłowy zapis – Urząd Spraw Wyznań (USW). W myśl obecnie obowiązujących zasad ortografii należałoby stosować zapis – Urząd do spraw Wyznań lub krócej – Urząd ds. Wyznań (UdsW).</ref> – jednostka administracji państwowej [[Polska Rzeczpospolita Ludowa|Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej]] powołana ustawą z dnia [[19 kwietnia]] [[1950]] (o zmianie organizacji naczelnych władz państwowych w zakresie gospodarki komunalnej i administracji publicznej<ref>{{Dziennik Ustaw|rok=1950|numer=19|pozycja=156}})</ref>, po podpisaniu porozumienia z [[14 kwietnia]] między rządem a [[EpiskopatKonferencja episkopatu|Episkopatem]]em Polski. ZlikwidowanyUrząd został zlikwidowany przez Sejm [[z dnia 23 listopada]] [[1989]] (ustawą zmieniającą ustawę o zmianach w organizacji oraz zakresie działania niektórych naczelnych i centralnych organów administracji państwowej<ref>{{Dziennik Ustaw|rok=1989|numer=64|pozycja=387}})</ref>.
 
== Struktura ==
Samodzielne referaty:
* nadzoru stowarzyszeń wyznaniowych
* nadzoru [[Fundusz Kościelny|Funduszu Kościelnego]] (powołanego [[20 marca]] [[1950]], włączonego w struktury Urzędu).
 
Urząd miał swoje komórki na szczeblu wojewódzkim, a do [[1957]] także powiatowym i miejskim.
 
== Zadania ==
Urząd był częścią aparatu kontroli i represji państwa wobec kościołów i związków wyznaniowych. Współpracował w tym celu z niemal wszystkimi ministerstwami, w tym: z Ministerstwem Oświaty (nauczanie religii, szkół wyznaniowych, seminariów duchownych), Ministerstwem Finansów (polityka podatkowa), Ministerstwo Budownictwa (budownictwo sakralne). Ściśle współpracował także z [[Służba Bezpieczeństwa Ministerstwa Spraw Wewnętrznych(PRL)|Służbą Bezpieczeństwa]].
 
== Szefowie Urzędu ==
* [[Antoni Bida]] – dyrektor 1950-19541950–1954
* [[Jan Izydorczyk]] – dyrektor 1954-19551954–1955
* [[Marian Zygmanowski]] – dyrektor 1955-19561955–1956<ref>Tadeusz Mołdawa, ''Ludzie władzy 1944-1991. Władze państwowe i polityczne Polski według stanu na dzień 28 II 1991'', Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1991 ISBN 83-01-10386-8 s. 239.</ref>
* [[Jerzy Sztachelski]] – minister-kierownik 1956-19611956–1961
* [[Tadeusz Żabiński]] – dyrektor 1961-19651961–1965
* [[Aleksander Skarżyński]] – dyrektor 1967-19711967–1971
* [[Kazimierz Kąkol]] – minister-kierownik 1974-19801974–1980
* [[Jerzy Kuberski]] – minister-kierownik 1980-19821980–1982
* [[Adam Łopatka]] – minister-kierownik 1982-19871982–1987
* [[Władysław Loranc]] – minister-kierownik 1987-19891987–1989
 
== Inni czołowi funkcjonariusze Urzędu ==
* [[Serafin Kiryłowicz]] – naczelnik Wydziału Wyznań Nierzymskokatolickich (1950-19591950–1959 i 1965-19711965–1971), naczelnik Wydziału Ogólnego (1959-19621959–1962), naczelnik Wydziału Zakonów (1962-19651962–1965)
* [[Jan Lech (urzędnik)|Jan Lech]] - zastępca dyrektora do 1962 r.<ref>Tomasz Gajowniczek, ''Urząd do Spraw Wyznań wobec kościelnych prób pojednania polsko-niemieckiego w latach 1965-19661965–1966'', [w:] ''Oblicze olsztyńskiej politologii'', t. IV, red. Janusz Filipkowski i 3 in., Olsztyn 2011, ISBN 978-83-89559-14-2, s. 48. [http://www.depot.ceon.pl/handle/123456789/4196 pdf]</ref>
* [[Edward Kotowski]] - dyrektor Wydziału Wyznania Rzymskokatolickiego od 1984 r.<ref>D. Rosiak, ''Wielka odmowa. Agent, filozof, antykomunista'', Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2014 ISBN 978-83-7536-765-2 s.155, 204-206. Por. B. Górowska, G. Rydlewski, ''Regulacje prawne stosunków wyznaniowych w Polsce. Zbiór przepisów i dokumentów'', Warszawa 1992 ISBN 83-900780-1-5 s. 209.</ref>
* [[Aleksander Merker]] – zastępca dyrektora (1972-19831972–1983), dyrektor generalny (1983-19891983–1989)
 
{{Uwagi}}
== Pisownia ==
W PRL Urząd pisano jak w tytule, tzn. Urząd do Spraw Wyznań (skrót UdSW). Czasami stosowano nieprawidłowy zapis Urząd Spraw Wyznań (USW). W myśl obecnie obowiązujących zasad ortografii należałoby stosować zapis Urząd do spraw Wyznań lub – krócej – Urząd ds. Wyznań (UdsW).
 
{{Przypisy}}

Menu nawigacyjne