Transmisyjny mikroskop elektronowy: Różnice pomiędzy wersjami

Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
WP:SK, lit.
m (Dodaję nagłówek przed Szablon:Przypisy)
(WP:SK, lit.)
'''Transmisyjny mikroskop elektronowy''' ('''TEM''', z ang. ''transmission electron microscope'') – rejestrowane są [[elektron]]y przechodzące przez próbkę. Próbką w takim mikroskopie musi być cienka płytka o grubości rzędu setek [[nanometr]]ów<ref name="Kelsall">{{Cytuj książkę | autor = R.W. Kelsall, I.W. Hamley, M. Geoghegan | tytuł = Nanotechnologie | wydawca = PWN | miejsce = Warszawa | data = 2008, 2012 | strony = 79 | isbn = 978-83-01-17233-6}}</ref>. Przygotowanie takiej próbki jest trudne i znacznie ogranicza zastosowania mikroskopu.
 
== Zasada działania ==
Gdy rozpędzona wiązka elektronów pada na preparat, zachodzi szereg efektów, które są wykorzystywane w różnych urządzeniach badawczych. W przypadku dostatecznie cienkich preparatów część elektronów przechodzi przez preparat (7) i jest wykorzystywana w transmisyjnych mikroskopach elektronowych.
 
Elektrony mogą być odbite od preparatu lub mogą wybijać z preparatu elektrony zwane wtórnymi. Te dwa rodzaje elektronów wykorzystuje się w mikroskopach odbiciowych. Elektrony padające na preparat mogą ponadto wzbudzać elektrony atomów badanej próbki, które następnie emitują rentgenowskie promieniowanie charakterystyczne dla atomów próbki. Wiele mikroskopów elektronowych, zarówno transmisyjnych, jak i skaningowych, wyposażonych jest w jeden lub kikakilka spektrometrów EDS (z ang. ''energy dispersive X-ray spectroscopy'') lub WDS (z ang. ''wavelength dispersive X-ray spectrometry''), pozwalających na wykonanie analizy składu chemicznego próbki.
 
Wiązka elektronowa po przejściu przez preparat może być kształtowana podobnie jak promienie świetlne, z wykorzystaniem układu [[obiektyw]] (8) – [[okular]] (9). W przypadku elektronów zamiast szklanych elementów optycznych wykorzystywane są cewki zmieniające bieg naładowanych cząstek. Mikroskop może pracować w trybie obrazu wówczas wiązka tworzy obraz preparatu na detektorze (10). Mikroskop pracujący w trybie dyfrakcji może nie mieć cewek obiektywu i okularu, obraz tworzą elektrony w wyniku zjawiska dyfrakcji na strukturze próbki. W pierwszych konstrukcjach detektor był ekranem [[Katodoluminescencja|elektronoluminescencyjnym]] (obecnie też stosowane), w obecnych konstrukcjach detektor w postaci matrycy [[matryca CCD|CCD]], pobudzanej elektronami, umożliwia odczytanie obrazu jako sygnałów elektrycznych, a odpowiednia aparatura pomiarowa pozwala na zapisywanie informacji i tworzenie obrazu próbki.
 
== Przypisy ==
{{Przypisy}}
 
[[Kategoria:Mikroskopy]]

Menu nawigacyjne