Kultura helladzka: Różnice pomiędzy wersjami

Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Dodane 8 bajtów ,  3 lata temu
Wace - nie Wallace, interpunkcja, inne redakcyjne
[wersja przejrzana][wersja przejrzana]
m (Dodaję nagłówek przed Szablon:Przypisy)
(Wace - nie Wallace, interpunkcja, inne redakcyjne)
 
== Periodyzacja i chronologia ==
Periodyzacja i chronologia kultury helladzkiej jest rozszerzeniem systemu stworzonego przez [[Arthur Evans|Arthura Evansa]] dla [[kultura minojska|kultury minojskiej]] występującej na Krecie. Rozszerzenia tego dokonali [[Carl Blegen]] i [[Alan WallaceWace]], dzieląc okres istnienia kultury helladzkiej na trzy okresy: wczesny, średni, późny (od angielskich nazw oznaczane skrótowo: EH, MH, LH), z których każdy dzieli się na trzy podokresy (oznaczane I, II, III), a te jeszcze na jeszcze mniejsze jednostki, zależnie od potrzeb{{odn|Ziółkowski|2009|s=180-181}}. Obok tego podziału wyróżnia się także kultury archeologiczne nazwane od ich cech charakterystycznych, lub miejsca odkrycia.
 
=== Tabela chronologiczna ===
Tabela przedstawiającaPrzedstawia periodyzację [[Kultura egejska|kultur egejskich]], w tym helladzkiej (Grecja), według chronologii niskiej (wysoka w nawiasie), z dodatkową kolumną dla warstw [[Troja|Troi]] (wszystkie daty p.n.e., margines błędu do ok. 1350 r. p.n.e. to ok. 100 lat, później ok. 30 lat):{{odn|Ziółkowski|2009|s=182}}
{| class="wikitable"
|-
| '''EM IIA''' 2650-2400|| '''EH IIA''' 2650-2400/2150 || '''EC IIA''' 2650-2400 || '''II''' 2600-2250
|-
| '''EM IIB''' 2400-2150 || '''EH IIB''' 2400-2150<ref>Na wielu stanowiskach kontynentalnych faza ta nie występuje.</ref> || '''EC IIB''' 2425-2150 || '''III''' 2250-2100
|-
| '''EM III''' 2150-2000 || '''EH III''' 2150-2000 || '''EC III''' 2150-2000 || '''IV''' 2100-2000
| '''MM IB''' 1925-1850/1675 || || ||
|-
| '''MM II''' 1850-1675<ref>śladyŚlady ceramiczne fazy MM II występują przede wszystkim w pałacach i sanktuariach, na innych stanowiskach jest jej brak.</ref>|| '''MH II''' 1900-1700 || '''MC II''' || '''VIa-c''' 1900-1600
|-
| '''MM IIIA''' 1675-1630 || '''MH III''' 1700-1600 || '''MC III''' ||
 
== Wczesna epoka brązu (ok. 3100-2000 p.n.e.) ==
Liczniejsze ślady archeologiczne pojawiają się w Grecji kontynentalnej dopiero w okresie EHIIA, kiedy to tzw. [[kultura Korakou]] rozwinęła się głównie w [[Argolida|Argolidzie]], [[Attyka (kraina historyczna)|Attyce]], [[Beocja|Beocji]] i na [[Eubea|Eubei]]. Są to ślady budowli, pochówków i używania metali (pochodzących głównie z góry Laureion w Attyce) oraz kontaktów z Kretą i wyspami Morza Egejskiego. Osadnictwo było gęste, lecz osady niewielkie{{odn|Ziółkowski|2009|s=185}}.
 
W II połowie okresu EHIIB w Grecji pojawiła się [[kultura Lefkandi I]], przyniesiona przez przybyszy z Azji Mniejszej. Jej cechami charakterystycznymi była toczona na kole [[ceramika]] i nowy typ budowli - [[megaron]]. JejWyraźne wyraźnejej ślady odnajdujemy na Eubei i w Beocji, w innych miejscach jej produktywytwory pojawiają się jako przedmiot handluwymiany handlowej{{odn|Ziółkowski|2009|s=185}}.
 
Okres EHIII to, (podobnie jak na całym Bliskim Wschodzie,) czas kryzysu. Większość Grecji zajęłaobjęła wtedy [[kultura Tirynsu]], bardziej prymitywnaprymitywniejsza i ubogauboższa niż Korakou-Lefkandi I. Nastąpił spadek zaludnienia i liczby osad{{odn|Ziółkowski|2009|s=186}}{{odn|Ziółkowski|2009|s=260}}.
 
== Średnia epoka brązu (ok. 2000-1600 p.n.e.)==
W okresach MHI i MHII utrzymywała się sytuacja niskiego zaludnienia i ubogiej kultury. Wyjątek stanowiła osada kultury Korakou - Kolonna na [[Egina (wyspa)|Eginie]], która nie popadła w kryzys, zbudowała mocne fortyfikacje i utrzymywała szerokie kontakty handlowe z kontynentem i wyspami. Być może to Egina była źródłem wzorów kulturowych dla nowej fazy rozwoju w Grecji, rozpoznawanej przez pojawienie się bogatych i okazałych [[Grobowiec szybowy|grobów szybowych]], w których znaleziono liczną broń. ByłWyznacza toona początek cywilizacji mykeńskiej{{odn|Ziółkowski|2009|s=260-262}}.
 
== Cywilizacja mykeńska ==
{{Osobny artykuł|CywilizacjaKultura mykeńska}}
 
== Przypisy ==
 
== Bibliografia ==
* {{cytuj książkę | odn = tak| nazwisko = Ziółkowski| imię = Adam| autor link = Adam Ziółkowski| tytuł = Historia powszechna. Starożytność| wydawca = [[Wydawnictwo Naukowe PWN]]| miejsce = Warszawa| rok = 2009| strony = 181-182| isbn = 978-83-01-15810-1}}
 
[[Kategoria:Starożytna Grecja]]

Menu nawigacyjne