Wybory parlamentarne w Polsce w 1935 roku: Różnice pomiędzy wersjami

Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
m
Bot poprawia linkowanie wewnętrzne i wykonuje inne drobne zmiany.
[wersja przejrzana][wersja przejrzana]
(drobne redakcyjne)
m (Bot poprawia linkowanie wewnętrzne i wykonuje inne drobne zmiany.)
{{Polityka II RP}}
'''Wybory parlamentarne w Polsce w 1935 roku''' – pierwsze wybory parlamentarne po wejściu w życie [[konstytucja kwietniowa|konstytucji kwietniowej]] przeprowadzone 8 i 15 września 1935 roku.
 
Funkcję generalnego komisarza wyborczego pełnił [[Stanisław Giżycki (sędzia)|Stanisław Giżycki]]<ref>{{Cytuj pismo | tytuł = Wiadomości z kraju i ze świata. Generalny komisarz wyborczy i jego zastępca | czasopismo = [[Gazeta Szamotulska]] | strony = 2 | data = Nr 84 z 18 lipca 1935 | url = http://www.wbc.poznan.pl/dlibra/plain-content?id=247723}}</ref>.
 
Wybory odbyły się na mocy nowej ordynacji z [[8 lipca]] [[1935]] roku. Zmieniała ona całkowicie metodę wyborów : zamiast systemu proporcjonalnego wprowadzono większościowy (w każdym okręgu wybierano po 2 posłów z co najmniej 4 kandydatów), a możliwość zgłaszania kandydatów ograniczono jedynie do specjalnych zgromadzeń złożonych z osób nominowanych przez lokalne warstwy rządzące, przedsiębiorców i związki zawodowe.
 
Liczbę posłów zmniejszono do 208, senatorów zaś do 96, z czego 1/3 miała być wyznaczana przez prezydenta.
 
Głosowanie zostało zbojkotowane przez partie nastawione opozycyjnie wobec rządzącej sanacji (centrolewicę, komunistów, Stronnictwo Narodowe i chadecję), w wyniku czego frekwencja wyniosła 46,6% i była najniższa w historii [[II Rzeczpospolita|II Rzeczypospolitej]]. Najmniej osób głosowało w woj. krakowskim i Warszawie (29.4%), najwięcej - tradycyjnie - na Śląsku i Kresach Południowo-Wschodnich (Tarnopol). Na terenach Polski centralnej wiele głosów, które przypuszczalnie padły na opozycję, zostało unieważnionych.
Oficjalne dane o frekwencji podał w wątpliwość „[[Warszawski Dziennik Narodowy]]”, który po wyliczeniu liczby osób biorących w wyborach (we wszystkich okręgach oddano łącznie 11 347 105, zaś jako że każdy wyborca oddawał dwa głosy, oznaczało to, że w wyborach wzięło udział 5 673 552 osób) stwierdził, że frekwencja wyniosła 35%<ref>{{Cytuj pismo | tytuł = Jakie są dane urzędowe o frekwencji? | czasopismo = [[Warszawski Dziennik Narodowy]] | wolumin = Nr 106B | strony = 3 | data = 10 września 1935 | url = http://ebuw.uw.edu.pl/publication/104867}}</ref>.
 
Wybory zakończyły się zwycięstwem obozu [[sanacja|sanacji]], która zdobyła 180 mandatów w sejmie, uzyskując tym samym większość konstytucyjną. Z drugiej strony warto zaznaczyć, że wśród reprezentantów [[Bezpartyjny Blok Współpracy z Rządem|BBWR]] znaleźli się najczęściej ci, dla których pierwotnie nie przewidziano mandatu (ok. 130 posłów). 74 kandydatów uznawanych za „pewnych” do sejmu się nie dostało.
 
Oprócz polityków [[Bezpartyjny Blok Współpracy z Rządem|BBWR]] do parlamentu weszły mniejszości narodowe (poza ich lewicowymi odłamami, które wraz z polską opozycją głosowanie zbojkotowały) oraz pojedynczy posłowie niezwiązani z żadną partią.
 
Mandaty uzyskali m.in. [[Walery Sławek]], [[Stanisław Car]], [[Adam Koc]], [[Bogusław Miedziński]], [[Felicjan Sławoj Składkowski|Felicjan Składkowski]] i [[Marian Zyndram-Kościałkowski]], a także przemysłowcy [[Andrzej Wierzbicki (polityk)|Andrzej Wierzbicki]] i [[Jan Hołyński]] oraz działacze konserwatywni [[Leon Aleksander Sapieha|Leon Sapieha]] i [[Artur Tarnowski]].
 
Wśród posłów ukraińskich znaleźli się [[Wasyl Mudry]], [[Wołodymyr Cełewycz]] ([[Ukraińskie Zjednoczenie Narodowo-Demokratyczne|UNDO]]) i [[Piotr Pewny]] z Wołyńskiego Zjednoczenia Ukraińskiego.
 
W przekroju narodowym wybrano 181 Polaków, 19 Ukraińców, 3 Żydów i po jednym Rosjaninie i Białorusinie. Niemcy w sejmie IV kadencji w ogóle nie byli reprezentowani.
 
== Wybory do Senatu ==
Odbyły się w dwóch etapach: [[25 sierpnia]] [[1935]] roku, kiedy wybrano 2577 delegatów do wojewódzkich kolegiów wyborczych (frekwencja ponad 62%, liczba uprawnionych: 267 tys.) i [[15 września]], gdy zebrały się wojewódzkie kolegia wyborcze. Do Senatu wybrano [[Józef Beck|Józefa Becka]], [[Wacław Makowski (polityk)|Wacława Makowskiego]], [[Janusz Jędrzejewicz|Janusza Jędrzejewicza]], [[Leon Kozłowski|Leona Kozłowskiego]], [[Aleksander Prystor|Aleksandra Prystora]].
 
Do izby wyższej dostali się również przedstawiciele środowisk konserwatywnych ([[Janusz Franciszek Radziwiłł|Janusz Radziwiłł]]), jak również secesjoniści z ugrupowań centrolewicowych ([[Michał Róg]] ze [[Stronnictwo Ludowe|Stronnictwa Ludowego]] czy [[Marian Malinowski (polityk)|Marian Malinowski]] z [[Polska Partia Socjalistyczna|Polskiej Partii Socjalistycznej]]).
 
Prezydent nominował do Senatu 32 przedstawicieli, m.in. b. kontrkandydata w wyborach z [[1926]] roku [[Adolf Bniński|Adolfa Bnińskiego]], a także [[Maksymilian Malinowski|Maksymiliana Malinowskiego]] z SL, regenta [[Zdzisław Lubomirski|Zdzisława Lubomirskiego]] czy [[Kazimierz Świtalski|Kazimierza Świtalskiego]].
 
Fotele w Senacie otrzymali też przedstawiciele mniejszości: [[Rudolf Wiesner]] z ''Jungdeutsche Partei'' i [[Erwin Hasbach]], czy prof. [[Mojżesz Schorr]] reprezentujący warszawskie środowisko konserwatystów żydowskich.
335 110

edycji

Menu nawigacyjne