Fundacja: Różnice pomiędzy wersjami

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
[wersja nieprzejrzana][wersja przejrzana]
Usunięta treść Dodana treść
→‎Rodzaje fundacji: Projektowane założenia ustrojowe fundacji rodzinnych
→‎Rodzaje fundacji: Przebieg prac legislacyjnych
Linia 26: Linia 26:
'''Ze względu na obszar działalności''' wyróżnia się fundacje: międzynarodowe, krajowe i lokalne. '''Fundacje międzynarodowe''' działają na terenie różnych państw. '''Fundacje krajowe''' działają na terenie danego państwa. '''Fundacje lokalne''' działają na terenie społeczności lokalnej<ref>Piotr Frączak, Ewa Kulik-Bielińska: ''Instytucja fundacji w Polsce'' [w:] "Rola i modele fundacji w Polsce i w Europie". Warszawa: Forum Darczyńców w Polsce, 2009, s. 20. {{ISBN|9788392984306}}.</ref>.
'''Ze względu na obszar działalności''' wyróżnia się fundacje: międzynarodowe, krajowe i lokalne. '''Fundacje międzynarodowe''' działają na terenie różnych państw. '''Fundacje krajowe''' działają na terenie danego państwa. '''Fundacje lokalne''' działają na terenie społeczności lokalnej<ref>Piotr Frączak, Ewa Kulik-Bielińska: ''Instytucja fundacji w Polsce'' [w:] "Rola i modele fundacji w Polsce i w Europie". Warszawa: Forum Darczyńców w Polsce, 2009, s. 20. {{ISBN|9788392984306}}.</ref>.


'''Ze względu na rozwiązania sukcesji rodzinnych firm -''' '''fundacja rodzinna''' (projektowana od 2022 r.<ref>{{Cytuj |autor = Krzysztof Rożko Małgorzata Perzyna-Bednarek |tytuł = Sukcesja: przedsiębiorcy czekają na przepisy o fundacjach rodzinnych, https://www.rp.pl/Firma/301069997-Sukcesja-przedsiebiorcy-czekaja-na-przepisy-o-fundacjach-rodzinnych.html?smclient=535d6157-8ca3-4d95-816532553c689670&utm_source=salesmanago&utm_medium=mailing&utm_campaign=NL_RP_TYGODNIKI_PRAWNE_KADRY_PLACE, dostęp: 7 stycznia 2021. |data = }}</ref> nowa instytucja w prawie polskim, wzorowana na ustawodawstwach państwach europejskich, w tym Austrii), do której wkłady mają być nieopodatkowane, a więc jej tworzenie będzie korzystniejsze podatkowo niż założenie spółki holdingowej, ograniczone zostanie jednak prawo do zachowku.<ref>{{Cytuj |autor = Ela Glapiak |tytuł = W Polsce można będzie założyć fundację rodzinną. To nowy pomysł na przekazanie majątku, https://businessinsider.com.pl/firmy/fundacja-rodzinna-to-nowy-pomysl-na-przekazanie-majatku-w-rodzinie/2gm26fj |data = 25 listopada 2020}}</ref> Wniesienie firmowych aktywów do fundacji rodzinnej nie będzie opodatkowane - zgodnie z projektem resortów rozwoju i finansów -  fundacja rodzinna nie będzie mogła prowadzić działalności gospodarczej, będzie pomnażać majątek rodzinny poprzez inwestowanie w akcje i udziały innych firm (dywidendy) oraz w inne papiery wartościowe.<ref>{{Cytuj |autor = Jarosław Królak |tytuł = PULS BIZNESU – „Fiskus nie złupi firm rodzinnych”, 23.03.2021, https://www.pb.pl/autor/jaroslaw-krolak/}}</ref>
'''Ze względu na rozwiązania sukcesji rodzinnych firm -''' '''fundacja rodzinna''' (projektowana od 2022 r.<ref>{{Cytuj |autor = Krzysztof Rożko Małgorzata Perzyna-Bednarek |tytuł = Sukcesja: przedsiębiorcy czekają na przepisy o fundacjach rodzinnych, https://www.rp.pl/Firma/301069997-Sukcesja-przedsiebiorcy-czekaja-na-przepisy-o-fundacjach-rodzinnych.html?smclient=535d6157-8ca3-4d95-816532553c689670&utm_source=salesmanago&utm_medium=mailing&utm_campaign=NL_RP_TYGODNIKI_PRAWNE_KADRY_PLACE, dostęp: 7 stycznia 2021. |data = }}</ref> - z opublikowanym 22 marca 2021 r. przez Ministerstwo Rozwoju, Pracy i Technologii w Biuletynie Informacji Publicznej Rządowego Centrum Legislacji projektem ustawy o fundacji rodzinnej, z planowanym terminem przyjęcia projektu przez Radę Ministrów w II kwartale 2021 r. i wejściem ustawy w życie – 1 stycznia 2022 r.,<ref>{{Cytuj |autor = Agnieszka Krysik |tytuł = Sukcesja: fundacja rodzinna coraz bliżej, https://www.rp.pl/Firma/303259983-Sukcesja-fundacja-rodzinna-coraz-blizej.html?smclient=535d6157-8ca3-4d95-8165-32553c689670&utm_source=salesmanago&utm_medium=mailing&utm_campaign=NL_RP_TYGODNIKI_PRAWNE_BIZNES}}</ref> nowa instytucja w prawie polskim, wzorowana na ustawodawstwach państwach europejskich, w tym Austrii), do której wkłady mają być nieopodatkowane, a więc jej tworzenie będzie korzystniejsze podatkowo niż założenie spółki holdingowej, ograniczone zostanie jednak prawo do zachowku.<ref>{{Cytuj |autor = Ela Glapiak |tytuł = W Polsce można będzie założyć fundację rodzinną. To nowy pomysł na przekazanie majątku, https://businessinsider.com.pl/firmy/fundacja-rodzinna-to-nowy-pomysl-na-przekazanie-majatku-w-rodzinie/2gm26fj |data = 25 listopada 2020}}</ref> Wniesienie firmowych aktywów do fundacji rodzinnej nie będzie opodatkowane - zgodnie z projektem resortów rozwoju i finansów -  fundacja rodzinna nie będzie mogła prowadzić działalności gospodarczej, będzie pomnażać majątek rodzinny poprzez inwestowanie w akcje i udziały innych firm (dywidendy) oraz w inne papiery wartościowe.<ref>{{Cytuj |autor = Jarosław Królak |tytuł = PULS BIZNESU – „Fiskus nie złupi firm rodzinnych”, 23.03.2021, https://www.pb.pl/autor/jaroslaw-krolak/}}</ref>


== Przypisy ==
== Przypisy ==

Wersja z 10:26, 26 mar 2021

Fundacja (łac. fundatio 'założenie; fundament' od fundare 'umocnić; założyć fundament, utwierdzić' z fundus 'grunt, posiadłość, majątek')[1] – forma prawna organizacji pozarządowej, której istotnym substratem jest kapitał przeznaczony na określony cel oraz statut zawierający reguły dysponowania tym kapitałem. Fundacje są po stowarzyszeniach drugą co do popularności formą prawną wśród organizacji pozarządowych.

Fundacja jest zakładem (osobą prawną typu zakładowego), a więc – w odróżnieniu od np. stowarzyszeń, związków zawodowych, partii, samorządów zawodowych i innych korporacji – nie ma członków (jest bezosobowa). Jest przez to bardziej niezależna niż korporacja od osób fizycznych – o celu, majątku, zasadach działania decyduje jej twórca.

Fundacje w Polsce

W Polsce podstawowym aktem prawnym regulującym problematykę fundacji, ich zakładania i funkcjonowania jest ustawa z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach (Dz.U. z 2020 r. poz. 2167), zgodnie z którą konstytutywnymi przesłankami powstania fundacji są: akt fundacyjny (zawierający oświadczenie woli o ustanowieniu fundacji - w formie aktu notarialnego lub w testamencie) i rejestracja przez sąd[2].

Zgodnie z dotychczasowym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego – nie zaliczano fundacji do organizacji społecznych, co uzasadniano właśnie tym, że fundacja nie jest korporacją obywateli, ale wyodrębnioną masą majątkową[3]. W związku z tym odmawiano fundacjom np. prawa uczestnictwa w postępowaniach administracyjnych na prawach strony (które to uprawnienie organizacjom społecznym przyznaje art. 31 Kodeksu postępowania administracyjnego), czy też prawa do składania skarg do sądów administracyjnych w sprawach dotyczących innych osób (uprawnienie przyznane organizacjom społecznym na podstawie art. 50 ust. 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Ostatnio jednak pogląd ten został przełamany przez uchwałę siedmiu sędziów NSA, w której stwierdzono, iż także fundacjom przysługuje status organizacji społecznych (Uchwała 7 sędziów NSA z 12 grudnia 2005 r.)[4].

1 października 2010 w rejestrze REGON zarejestrowanych było 12 tys. fundacji[5].

Rodzaje fundacji

Ze względu na fundatora wyróżnia się fundacje: prywatne, korporacyjne i publiczne. Fundacje prywatne prowadzą osoby fizyczne. Fundacje korporacyjne prowadzą prywatne przedsiębiorstwa. Fundacje państwowe prowadzi administracja publiczna.

Ze względu na cel wyróżnia się fundacje: pożytku publicznego, pożytku własnego i pożytku mieszanego. Fundacje pożytku publicznego są powołane do realizacji celów społecznych. Fundacje pożytku własnego są powołane do realizacji celów prywatnych lub grupowych. Fundacje pożytku mieszanego mają podwójne zamiary, realizują zarówno cele społeczne, jak i działania PR.

Ze względu na formę podejmowanych działań wyróżnia się fundacje: grantodawcze i operacyjne. Fundacje grantodawcze finansują działalność innych organizacji. Fundacje operacyjne finansują własne działania. Wśród nich można wyróżnić fundacje instytucjonalne, prowadzące instytucje i fundacje projektowe, realizujące konkretne projekty.

Ze względu na pochodzenie majątku wyróżnia się fundacje: kapitałowe i żebracze. Fundacje kapitałowe mają majątek na realizację celów. Fundacje żebracze pozyskują fundusze na realizację celów.

Ze względu na sposób działania, jaki przyjmują w momencie powołania wyróżnia się fundacje: filantropijne, rzecznicze i świadczące usługi. Fundacje filantropijne chcą pomagać innym. Fundacje rzecznicze wprowadzają zmiany systemowe. Fundacje świadczące usługi specjalizują się w dostarczaniu usług.

Ze względu na odbiorcę wyróżnia się fundacje: służebne, obywatelskie i interesu grupowego. Fundacje służebne działają na rzecz potrzebującego. Fundacje obywatelskie działają na rzecz wspólnego dobra społecznego. Fundacje interesu grupowego działają na rzecz konkretnej grupy.

Ze względu na obszar działalności wyróżnia się fundacje: międzynarodowe, krajowe i lokalne. Fundacje międzynarodowe działają na terenie różnych państw. Fundacje krajowe działają na terenie danego państwa. Fundacje lokalne działają na terenie społeczności lokalnej[6].

Ze względu na rozwiązania sukcesji rodzinnych firm - fundacja rodzinna (projektowana od 2022 r.[7] - z opublikowanym 22 marca 2021 r. przez Ministerstwo Rozwoju, Pracy i Technologii w Biuletynie Informacji Publicznej Rządowego Centrum Legislacji projektem ustawy o fundacji rodzinnej, z planowanym terminem przyjęcia projektu przez Radę Ministrów w II kwartale 2021 r. i wejściem ustawy w życie – 1 stycznia 2022 r.,[8] nowa instytucja w prawie polskim, wzorowana na ustawodawstwach państwach europejskich, w tym Austrii), do której wkłady mają być nieopodatkowane, a więc jej tworzenie będzie korzystniejsze podatkowo niż założenie spółki holdingowej, ograniczone zostanie jednak prawo do zachowku.[9] Wniesienie firmowych aktywów do fundacji rodzinnej nie będzie opodatkowane - zgodnie z projektem resortów rozwoju i finansów -  fundacja rodzinna nie będzie mogła prowadzić działalności gospodarczej, będzie pomnażać majątek rodzinny poprzez inwestowanie w akcje i udziały innych firm (dywidendy) oraz w inne papiery wartościowe.[10]

Przypisy

  1. Słownik Wyrazów Obcych
  2. Leonard Drożdżewicz, Powstanie fundacji, cz. I, FUNDACJE, PRAWO, ORGANIZACJA, FINANSE, nr 2 z 2003 r., s. 3 – 8; Powstanie fundacji, cz. II, FUNDACJE , PRAWO, ORGANIZACJA, FINANSE, nr 3-4 z 2003 r. s. 17 – 21; Powstanie fundacji, NOWY PRZEGLĄD NOTARIALNY, nr 2 z 2004 r., s. 24-44; Pojęcie „instytut" w nazwie fundacji, REJENT nr 12 z 2009 r., s. 9-16.
  3. Postanowienie NSA w Warszawie z dnia 12 stycznia 1993 r.; I SA 1762/92, ONSA 1993/3/75
  4. II OPS 4/05
  5. Polskie organizacje pozarządowe 2010. Najważniejsze pytania, podstawowe fakty.
  6. Piotr Frączak, Ewa Kulik-Bielińska: Instytucja fundacji w Polsce [w:] "Rola i modele fundacji w Polsce i w Europie". Warszawa: Forum Darczyńców w Polsce, 2009, s. 20. ISBN 978-83-929843-0-6.
  7. Krzysztof Rożko Małgorzata Perzyna-Bednarek, Sukcesja: przedsiębiorcy czekają na przepisy o fundacjach rodzinnych, https://www.rp.pl/Firma/301069997-Sukcesja-przedsiebiorcy-czekaja-na-przepisy-o-fundacjach-rodzinnych.html?smclient=535d6157-8ca3-4d95-816532553c689670&utm_source=salesmanago&utm_medium=mailing&utm_campaign=NL_RP_TYGODNIKI_PRAWNE_KADRY_PLACE, dostęp: 7 stycznia 2021.
  8. Agnieszka Krysik, Sukcesja: fundacja rodzinna coraz bliżej, https://www.rp.pl/Firma/303259983-Sukcesja-fundacja-rodzinna-coraz-blizej.html?smclient=535d6157-8ca3-4d95-8165-32553c689670&utm_source=salesmanago&utm_medium=mailing&utm_campaign=NL_RP_TYGODNIKI_PRAWNE_BIZNES.
  9. Ela Glapiak, W Polsce można będzie założyć fundację rodzinną. To nowy pomysł na przekazanie majątku, https://businessinsider.com.pl/firmy/fundacja-rodzinna-to-nowy-pomysl-na-przekazanie-majatku-w-rodzinie/2gm26fj, 25 listopada 2020.
  10. Jarosław Królak, PULS BIZNESU – „Fiskus nie złupi firm rodzinnych”, 23.03.2021, https://www.pb.pl/autor/jaroslaw-krolak/.

Linki zewnętrzne