Wikipedysta:Nikosiowe/brudnopis: Różnice pomiędzy wersjami

Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Dodane 6685 bajtów ,  10 miesięcy temu
brak opisu edycji
Nie podano opisu zmian
Nie podano opisu zmian
|wikicytaty =
}}
'''Józef Wacław I Liechtenstein''', właśc. '''Josef Wenzel I Lorenz von Liechtenstein''' (ur. [[9 sierpnia]] [[1696]] w [[Praga|Pradze]], zm. [[10 lutego]] [[1772]] w [[Wiedeń|Wiedniu]]) – [[Lista książąt Liechtensteinu|książę Liechtensteinu]] w latach 1712-1718 i ponownie 1748-1772, tytularny książę [[Księstwo karniowskie|karniowski]] i [[Księstwo opawskie|opawski]], hrabia Rietbergu, [[regent]] [[Liechtenstein|Liechtensteinu]] w imieniu [[Jan Nepomucen Karol Liechtenstein|Jana Nepomucena Karola]] w latach 1732-1745, [[marszałek polny]] armii [[Monarchia Habsburgów|austriackiej]], [[dyplomata]] i [[Strategia wojskowa|strateg]].
 
== Życiorys ==
Józef Wacław Laurenty przyszedł na świat [[9 sierpnia]] [[1696]] w [[Praga|Pradze]], jako pierwszy syn [[Filip Erazm Liechtenstein|Filipa Erazma Liechtensteina]] i jego żony hrabiny [[Löwenstein-Wertheim]] Krystyny Teresy<ref name=":0">{{Cytuj |tytuł = Liechtenstein, Josef Wenzel Lorenz von – Historisches Lexikon |data dostępu = 2021-08-28 |opublikowany = historisches-lexikon.li |url = https://historisches-lexikon.li/Liechtenstein,_Josef_Wenzel_Lorenz_von |język = de}}</ref>. Jego ojciec był młodszym bratem księcia [[Antoni Florian Liechtenstein|Antoniego Floriana Liechtensteina]] i kuzynem księcia [[Jan Adam I Liechtenstein|Jana Adama I]].
 
[[16 czerwca]] [[1712]] roku po śmierci [[Jan Adam I Liechtenstein|Jana Adama I]] otrzymał w spadku sporą część majątku, w tym posiadłości [[Hrabstwo Schellenberg|Schellenberg]] i [[Hrabstwo Vaduz|Vaduz]], które nadawały mu godność [[Książę|książęcą]]. Spowodowało to konflikt w rodzinie z wujem [[Antoni Florian Liechtenstein|Antonim Florianem]], który udało się rozwiązać w 1718 roku przez wymianę terytoriów i abdykację na jego rzecz [[12 marca]] [[1718]] roku<ref name=":0" />. Dodatkowo zwieńczeniem tej rodzinnej kłótni było [[małżeństwo]] z córką [[Antoni Florian Liechtenstein|Antoniego Floriana]] – [[Maria Anna Liechtenstein|Marią Anną Liechtenstein]]<ref name=":0" /><ref>{{Cytuj |tytuł = Josef Wenzel von Liechtenstein |data dostępu = 2021-08-28 |opublikowany = geneee.org |url = https://geneee.org/josef+wenzel/von+liechtenstein?lang=pl}}</ref>. Ślub odbył się [[1 maja]] [[1718]] roku a para doczekała się pięciorga dzieci, w tym jednego syna, ale niestety wszystkie zmarły w wieku [[Niemowlęctwo|niemowlęcym]]<ref name=":0" />.
 
[[Filip Erazm Liechtenstein|Filip Erazm]] był austriackim generałem i zginął w walce pod [[Castelnuovo Bocca d’Adda|Castelnuovo]] w [[Lombardia|Lombardii]] w 1704 roku<ref name=":0" />. Ośmioletni Józef trafił pod opiekę księcia Waltera von [[Dietrichstein]] oraz hrabiego Maksymiliana Ulricha von [[Kaunitz]] i spędził dzieciństwo w [[Praga|Pradze]]<ref name=":0" />. Po osiągnięciu [[Pełnoletniość|pełnoletniości]] Józef Wacław poszedł za ojcem, wybierając karierę wojskową. Jego arystokratyczne pochodzenie, silny charakter oraz wsparcie przyjaciela ojca księcia [[Eugeniusz Sabaudzki|Eugeniusza Sabaudzkiego]], pozwoliła na szybki rozwój młodego wojskowego<ref name=":1">{{Cytuj |tytuł = Century: 18. Jahrhundert |data dostępu = 2021-08-28 |url = https://fuerstenhaus.li/die-biographien-aller-fuersten/18-jahrhundert/ |język = de-DE}}</ref>. W 1716 rozpoczął swoją drogę jako porucznik (niem. ''Leutnant'') w pułku [[Dragoni|dragonów]]<ref name=":0" />. W 1717 jako kapitan (niem. ''Hauptmann'') uczestniczył w [[Bitwa pod Petrovaradinem|bitwie pod Petrovaradinem]] w ramach kampanii [[Eugeniusz Sabaudzki|Eugeniusza Sabaudzkiego]] przeciwko [[Imperium Osmańskie|Turkom]]<ref name=":0" />. W 1718 awansował na podpułkownika (niem. ''Oberstleutnant''), w 1730 na pułkownika (niem. ''Oberst'') i ostatecznie w 1734 został [[Generalmajor|generałem majorem]]<ref name=":0" />. W następnych latach zajmował się głównie [[Dyplomacja|dyplomacją]]. Jako specjalny wysłannik cesarza [[Karol VI Habsburg|Karola VI]] w 1736 udał się na dwór [[Fryderyk Wilhelm I Pruski|Fryderyka Wilhelma I]]<ref name=":0" /><ref name=":1" />. W latach 1737-1741 pracował jako [[ambasador]] cesarski w [[Wersal|Wersalu]]<ref name=":1" />. Jednak w 1741 znów powrócił do [[Wojsko|wojska]] i uczestniczył w [[Wojna o sukcesję austriacką|wojnie o sukcesję austriacką]], po stronie [[Maria Teresa Habsburg|Marii Teresy]], która obdarzała go dużym zaufaniem<ref name=":0" /><ref name=":1" />. Został dowódcą armii na [[Morawy|Morawach]] i przywódcą całej austriackiej [[Artyleria|artylerii]] w 1744 roku<ref name=":1" />. W 1745 roku został mianowany [[Marszałek polny|marszałkiem polnym]] oraz [[Generalissimus|generalissimusem]] armii cesarskiej we [[Włochy|Włoszech]]. W tym charakterze dowodził m.in. w zwycięskiej [[Bitwa pod Piacenzą (1746)|bitwie pod Piacenzą]]<ref name=":0" />. W 1753 roku został dowódcą armii na [[Węgry|Węgrzech]]. Następnie poprowadził wojska w [[Bitwa pod Kolinem|bitwie pod Kolinem]] w ramach [[Wojna siedmioletnia|wojny siedmioletniej]]<ref name=":0" />.
 
Cieszył się dużym zaufaniem [[Habsburgowie|rodziny cesarskiej]] i na prośbę [[Maria Teresa Habsburg|Marii Teresy]] udał się w 1760 wraz ze swoim bratankiem [[Franciszek Józef I Liechtenstein|Franciszkiem Józefem]] do [[Parma|Parmy]] po księżniczkę [[Izabela Maria Burbon-Parmeńska|Izabelę Parmeńską]], wybrankę arcyksięcia [[Józef II Habsburg|Józefa II]]<ref name=":0" />. W 1764 roku uczestniczył w delegacji cesarskiej w [[Frankfurt nad Menem|Frankfurcie nad Menem]], której celem były przygotowania do wyboru [[Józef II Habsburg|Józefa II]] na [[Święty cesarz rzymski|świętego cesarza rzymskiego]]<ref name=":1" />. W uznaniu jego zasług został odznaczony [[Order Świętego Stefana|Krzyżem Wielkim Orderu Św. Szczepana]] przez [[Maria Teresa Habsburg|Marię Teresę]]<ref name=":0" />.
 
[[17 grudnia]] [[1732]] roku zmarł syn [[Antoni Florian Liechtenstein|Antoniego Floriana]], panujący książę [[Józef I Jan Liechtenstein|Józef Jan]], a władzę po nim przejął jego nieletni syn [[Jan Nepomucen Karol Liechtenstein|Jan Nepomucen Karol]]. Do osiągnięcia [[Pełnoletniość|pełnoletniości]], co miało miejsce [[6 lipca]] [[1745]] roku władzę [[Regencja|regencyjną]] nad majątkiem i [[Księstwo Liechtenstein|Księstwem]] w imieniu [[Jan Nepomucen Karol Liechtenstein|Jana Nepomucena]] sprawował Józef Wacław I. Po niespełna trzech latach samodzielnej władzy [[Jan Nepomucen Karol Liechtenstein|Jan Nepomucen Karol]] zmarł [[22 grudnia]] [[1748]] roku i pełnia władzy trafiła ponownie do Józefa Wacława I<ref name=":0" />.
 
Zmarł w
 
== Przypisy ==
<references />

Menu nawigacyjne