Wikipedysta:Kinhyou/brudnopis: Różnice pomiędzy wersjami

Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Dodane 3276 bajtów ,  7 miesięcy temu
brak opisu edycji
Nie podano opisu zmian
Nie podano opisu zmian
Znaczniki: VisualEditor Link do ujednoznacznienia
 
Bai Juyi - chiński poeta i urzędnik rządowy dynastii [[Dynastia Tang|Tang]]. Wiele jego wierszy dotyczy kariery lub obserwacji z życia codziennego, m.in jako gubernatora trzech różnych prowincji.
 
== Życie ==
== Narodziny i dzieciństwo ==
 
=== Narodziny i dzieciństwo ===
Bai Juyi urodził się w 772r. w Hrabstwie [[Xincheng|Xinsheng]] (新鄭) w pobliżu współczesnej stolicy prowincji [[Henan]] (河南), [[Zhengzhou]] (鄭州). Jego rodzina była biedna, ale wykształcona. Dlatego dopilnowali, aby Bai także mógł się uczyć. Zaczął tworzyć poezję w wieku pięciu lat. W wieku dziesięciu lat został odesłany od rodziny, aby uniknąć wojny, która wybuchła na północy Chin i zamieszkał z krewnymi w okolicy znanej jako [[Changan|Chang'an]] (长安). Z powodu śmierci ojca w 794r. i trudnej sytuacji rodzinnej, Bai nie zdał oficjalnych egzaminów na biurokratę do późnego wieku 28 lat.
 
=== Kariera ===
Oficjalna kariera Baia była początkowo udana. Zdał stopień ''[[Egzaminy urzędnicze w Chinach|jinshi]]'' w 800 roku z bardzo dobrym wynikiem, dzięki czemu otrzymał niewielkie stanowisko w bibliotece pałacowej. Niedługo po tym nawiązał długą przyjaźń z uczonym [[Yuan Zhen|Yuan Zhenem]]. Dzielili wspólne poglądy na temat potrzeby reformy zarówno literackiej, jak i politycznej.<ref>{{Cytuj |autor = Britannica |tytuł = Bai Juyi |data = 01.01.2021 |url = https://www.britannica.com/biography/Bai-Juyi}}</ref>
 
W 829 został burmistrzem [[Luoyang]], wschodniej stolicy, ale w 833 zrezygnował z tego stanowiska z powodu choroby.
 
=== Wygnanie ===
W odpowiedzi na to, co uważał za niepotrzebny konflikt, napisał wiersz zatytułowany "Zakończyć wojnę", w którym skrytykował urzędników wyższej rangi niż on. Stworzył też serię wierszy, w których wyśmiewał działania chciwych urzędników i podkreślał cierpienia pospolitego ludu.<ref>{{Cytuj |autor = Arthur Waley |tytuł = Translations From The Chinese |data = 1941 |s = 130}}</ref>
 
Po morderstwie premiera [[Wu Yuanheng|Wu Yuanhenga]] w 815r., Bai napisał wiersz wychwalający go, nie czekając, aż ludzie na wyższych stanowiskach pierwsi wyrażą swoje uczucia. To naruszenie protokołu sprawiło, iż pojawiło się więcej wrogów, którzy wykorzystali pierwszą lepszą szansę na wygnanie go. Nie był to jedyny zarzut, jaki zastosowali przeciw niemu jego przeciwnicy. Po śmierci matki, która wpadła do studni, prawdopodobnie patrząc na kwiaty, opublikował dwa wiersze: "Pochwała kwiatów" i "Nowa studnia". Zostały one użyte przeciwko niemu jako znak braku pobożności synowskiej – jednego z ideałów [[Konfucjanizm|konfucjańskich]]. Rezultatem było zdegradowanie, a następnie wygnanie do Xun Yang nad rzeką [[Jangcy]]. W 819 został odwołany z powrotem do stolicy, kończąc wygnanie.<ref>{{Cytuj |autor = Arthur Waley |tytuł = Translations From The Chinese |data = 1941 |s = 130-131}}</ref>
 
=== Emerytura i śmierć ===
Bai Juyi bardzo sobie cenił przyrodę i nalegał by jego posiadłość składała się głównie z ogrodów. Uczony Charles Benn pisze: "Dzielnice mieszkalne zajmowały zaledwie 18% prawie dwóch i pół akrów posiadłości. Pozostałą część traktu stanowił ogród z jeziorem (29% powierzchni) i ogromny zagajnik bambusowy (53% powierzchni)."<ref>{{Cytuj |autor = Charles Benn |tytuł = China's Golden Age: Everyday Life in the Tang Dynasty |data = 1 października 2004 |s = 92 |url = https://books.google.pl/books?id=ile3jSveb4sC&pg=PA92&lpg=PA92&dq=The+residential+quarters+sat+on+only+18+percent+of+the+property%27s+nearly+two+and+a+half+acres.+The+remainder+of+the+tract+was+a+garden+with+a+lake+(29+percent+of+the+land)+and+an+enormous+bamboo+grove+(53+percent+of+the+land)...After+retiring+from+office,+he+set+about+the+business+of+renovating+his+garden&source=bl&ots=E6IxX9osIH&sig=ACfU3U0jFKqpaPe8vrOjHcgukcw7rRJeRg&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwjgkLG_5o7zAhWNlYsKHXP6AsAQ6AF6BAgCEAM#v=onepage&q=The%20residential%20quarters%20sat%20on%20only%2018%20percent%20of%20the%20property's%20nearly%20two%20and%20a%20half%20acres.%20The%20remainder%20of%20the%20tract%20was%20a%20garden%20with%20a%20lake%20(29%20percent%20of%20the%20land)%20and%20an%20enormous%20bamboo%20grove%20(53%20percent%20of%20the%20land)...After%20retiring%20from%20office%2C%20he%20set%20about%20the%20business%20of%20renovating%20his%20garden&f=false}}</ref> W ostatnich latach życia Bai zabawiał przyjaciół i pisał wiersze. Kazał je kopiować i rozpowszechniać w całym regionie. W 839 r. doznał ataku paraliżu, w wyniku którego stracił kontrolę nad lewą nogą i na kilka miesięcy stał się przykutym do łóżka inwalidą.<ref>{{Cytuj |autor = Arthur Waley |tytuł = Translations From The Chinese |data = 1941 |s = 132-133}}</ref>
 
Zmarł w 846 roku n.e. w wieku 75 lat. Poprosił o prosty grób w pobliżu jednego z pobliskich klasztorów, bez nadawania mu tytułu pośmiertnego. Został pochowany w pobliżu jaskini Longmen, słynnej [[Groty Tysiąca Buddów|Grocie Tysiąca Buddów]], gdzie znajduje się jego pomnik o wysokości 2,80 metra z napisem "Bai Juyi".
 
== Twórczość ==
Bai Juyi jest znany ze swojego prostego, bezpośredniego i łatwego do zrozumienia stylu pisania, a także z krytyki społecznej i politycznej. Oprócz zachowanych wierszy zachowało się również kilka listów i esejów. Napisał ponad 2800 wierszy, które skopiował i rozpowszechnił, by zapewnić im przetrwanie.
 
=== Słynne wiersze ===
Pośród jego najpopularniejszych prac znajdziemy długie wiersze narracyjne “[[Changhen ge|Chang hen ge]]” z tłumaczenia: “Pieśń wiecznego smutku” opowiadające historię Yang Guifei (jednej z czterech piękności starożytnych Chin), oraz “Ballada o lutni”. Pisał również bardzo romantyczne wiersze do kolegów urzędników, z którymi studiował i podróżował. Mówiły o piciu wina, wspólnym spaniu i oglądaniu księżyca i gór.
 
Jego prace były również bardzo znane, a wiele jego wierszy zostało zacytowanych w japońskim klasyku "[[Genji monogatari]]" autorstwa [[Murasaki Shikibu]].<ref>{{Cytuj |autor = Britannica |tytuł = Bai Juyi |url = https://www.britannica.com/biography/Bai-Juyi}}</ref>
48

edycji

Menu nawigacyjne