Zdzisław Lubomirski: Różnice pomiędzy wersjami

Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Dodane 60 bajtów ,  2 miesiące temu
m
| polityk = Zdzisław Lubomirski
| grafika = Zdzislaw Lubomirski.jpg
| opis grafiki =
| data urodzenia = 4 kwietnia 1865
| miejsce urodzenia = [[Niżny Nowogród]], [[gubernia niżnonowogrodzka]], [[Imperium Rosyjskie]]
| data śmierci = 31 lipca 1943
| miejsce śmierci = [[Mała Wieś (powiat grójecki)|Mała Wieś]], [[II Rzeczpospolita|Polska]] pod [[okupacja wojenna|okupacją]] [[III Rzesza|III Rzeszy]]
| funkcja = [[PrezydenciPrezydent miasta stołecznego Warszawy|Prezydent Warszawy]]
| partia =
| od = 5 sierpnia 1916
| do = 6 października 1917
| poprzednik = [[Aleksander Miller]]
| następca = [[Piotr Drzewiecki (prezydent Warszawy)|Piotr Drzewiecki]]
| 2 funkcja = [[Rada Regencyjna|Członek Rady Regencyjnej Królestwa Polskiego]]
| 2 partia =
| 2 od = 27 października 1917
| 2 do = 14 listopada 1918
| 2 poprzednik =
| 2 następca = [[Józef Piłsudski]]<ref>[[Naczelnik Państwa|Tymczasowy Naczelnik Państwa]]</ref>
| odznaczenia =
| commons = Category:Zdzisław Lubomirski
| quote =
| podpis = Zdzisław Lubomirski - signature.png
}}
W listopadzie 1914 roku książę Lubomirski wszedł w skład [[Komitet Narodowy Polski (1914–1917)|Komitetu Narodowego Polskiego]] i podpisał jego odezwę. Najważniejszym celem organizacji było „zjednoczenie Polski i założenie podwalin swobodnego rozwoju narodu”. Jednocześnie prowadził rozmowy z okupantami, aby uzyskać możliwość jak najszerszej rozbudowy samorządu Warszawy i uzyskania autonomii dla całego narodu. Jednocześnie dążył do demokratyzacji życia politycznego w kraju. 16 lipca 1916 roku, za zgodą władz okupacyjnych, zorganizował wybory do samorządu Warszawy, sam został prezydentem miasta.
 
13 grudnia 1916 roku spotkał się z [[Józef Piłsudski|Józefem Piłsudskim]], który zaproponował mu udział we władzy w przyszłym państwie polskim. Książę nie podjął żadnych konkretnych decyzji, ale panowie nawiązali długoletnią znajomość, a może nawet przyjaźń. Natomiast Lubomirski zdecydowanie krytycznie odniósł się do wizyty [[Janusz Franciszek Radziwiłł|Franciszka Radziwiłła]] w [[Berlin]]ie, gdzie przedkładał on [[Theobald von Bethmann Hollweg|kanclerzowi]] „życzenia Polaków”. Książę Lubomirski rozpoczął w 1917 roku współpracę z [[Tymczasowa Rada Stanu|Tymczasową Radą Stanu]]. Pracował w [[Komisja Sejmowo-Konstytucyjna|Komisji Sejmowo-Konstytucyjnej]]. Jednocześnie wstąpił do [[Międzypartyjne Koło Polityczne|Międzypartyjnego Koła Politycznego]] – forum współpracy między różnymi obozami politycznymi na polskiej scenie. Jego kandydatura była wysuwana na stanowisko regenta lub szefa rządu. Był członkiem [[Szwajcarski Komitet Generalny Pomocy Ofiarom Wojny w Polsce|Szwajcarskiego Komitetu Generalnego Pomocy Ofiarom Wojny]].<ref>Jerzy Holzer, Jan Molenda, ''Polska w pierwszej wojnie światowej,'' Warszawa 1967, s. 355</ref>.
 
== W Radzie Regencyjnej ==
W 1893 roku ożenił się z hrabianką [[Maria Lubomirska|Marią]] z [[Braniccy herbu Korczak|Branickich]] (córka [[Władysław Michał Pius Branicki|Władysława]]). Wówczas przeniósł się do Królestwa Polskiego. Mieszkał w [[Biały Pałacyk na Frascati|pałacu na Frascati]] (wówczas podmiejskiej rezydencji) i w swoich dobrach w [[Pałac w Małej Wsi|Małej Wsi]] koło [[Grójec|Grójca]]. Lubomirski spędzał tu wolne chwile oraz czas z rodziną. Był ojcem trójki dzieci – Julii, Jerzego i Doroty. Udał się tu również na polityczne wakacje w latach 1919–1925, kiedy ustąpił ze stanowiska [[regent]]a. Zdecydował się nie ingerować w zarządzanie demokratycznym państwem, dla którego stworzył podwaliny prawne i organizacyjne.
 
Z żoną miał troje dzieci: Julię Marię, Jerzego Aleksandra i Dorotę. Jego wnukami byli [[Kazimierz Morawski (1929–2012)|Kazimierz Morawski]] i [[Zdzisław Morawski (dziennikarz)|Zdzisław Morawski]].
 
== Zamach majowy ==
Podczas przewrotu Zdzisław Lubomirski zdecydował się na szybki powrót do życia politycznego. 13 maja 1926 roku odbył rozmowę z Piłsudskim na [[Warszawa Wschodnia|Dworcu Wschodnim]] w Warszawie. Następnie znalazł się na liście pośród czterech kandydatów na prezydenta wysuniętych przez marszałka. Nie chcąc zaostrzać konfliktu na scenie politycznej, odmówił próby objęcia stanowiska po ustąpieniu [[Stanisław Wojciechowski|Stanisława Wojciechowskiego]].
 
Podczas [[Przewrót majowy|zamachu]] pełnił rolę [[MediacjeMediacja|mediatora]], prowadząc rozmowy z obydwiema stronami konfliktu. Jego celem było uniknięcie [[wojna domowa|wojny domowej]], której groźba była realna w 1926 roku. Tym bardziej odmówił więc objęcia funkcji pomajowego prezydenta, ponieważ [[Maciej Rataj]], [[Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej|Marszałek Sejmu]] dążył do wyboru [[Ignacy Mościcki|Ignacego Mościckiego]]. Warto tu zauważyć, że wyboru prezydenta dokonywało wówczas [[Zgromadzenie Narodowe (Polska)|Zgromadzenie Narodowe]] ([[Sejm Rzeczypospolitej Polskiej|Sejm]] i [[Senat Rzeczypospolitej Polskiej|Senat]] połączone). Nie były to wybory powszechne<ref>[[Andrzej Garlicki]]: Zamach majowy. Warszawa: Czytelnik, 1979, pass.</ref>.
 
== W roli senatora ==
 
== Praca w organizacjach ziemiańskich ==
 
Był obywatelem ziemskim [[gubernia warszawska|guberni warszawskiej]] w [[1909]] roku<ref>Spis alfabetyczny obywateli ziemskich Królestwa Polskiego ze wskazaniem ostatniej stacji pocztowej, 1909, s. 67.</ref>. Książę był wiceprezesem [[Polska Organizacja Zachowawcza Pracy Państwowej|Polskiej Organizacji Zachowawczej Pracy Państwowej]], a latach 1931 – 1935 – prezesem [[Naczelna Rada Organizacji Ziemiańskich|Naczelnej Rady Organizacji Ziemiańskich]]. Starał się reprezentować interesy swojej warstwy społecznej, która znalazła się po światowym kryzysie gospodarczym z 1929 roku w trudnej sytuacji<ref>''W obliczu wywłaszczenia. Kwestia reformy rolnej w publicystyce ziemiańskiej 1918 – 1939'', Wydawnictwo UMCS, Lublin 2001</ref>.
 
 
== Linki zewnętrzne ==
 
* Publikacje Z. Lubomirskiego w zbiorach Biblioteki Narodowej - [https://polona.pl/search/?filters=creator:%22Lubomirski,_Zdzis%C5%82aw_(1865--1943)%22,category:books,public:0,hasTextContent:0 wersja cyfrowa na Polona.pl]
{{Rada Regencyjna}}
184 278

edycji

Menu nawigacyjne