Spichlerz w Olsztynie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Spichlerz w Olsztynie
Symbol zabytku nr rej. 252/60 z 4.03.1960
Ilustracja
Wejście do spichlerza od strony północnej
Państwo  Polska
Miejscowość Olsztyn
Adres ul. Kazimierza Wielkiego 2, 42-256 Olsztyn
Inwestor Franciszek Paciorkowski
Kondygnacje 2
Ukończenie budowy 1783
Odbudowano 2007
Pierwszy właściciel Franciszek Paciorkowski
Kolejni właściciele

Krzysztof Stacherczak

Obecny właściciel Elżbieta i Grzegorz Sitakowie
Położenie na mapie Olsztyna
Mapa konturowa Olsztyna, po prawej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Spichlerz w Olsztynie”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum na dole znajduje się punkt z opisem „Spichlerz w Olsztynie”
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa konturowa województwa śląskiego, u góry nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „Spichlerz w Olsztynie”
Położenie na mapie powiatu częstochowskiego
Mapa konturowa powiatu częstochowskiego, blisko centrum na dole znajduje się punkt z opisem „Spichlerz w Olsztynie”
Położenie na mapie gminy Olsztyn
Mapa konturowa gminy Olsztyn, blisko centrum u góry znajduje się punkt z opisem „Spichlerz w Olsztynie”
Ziemia50°45′06,1″N 19°16′38,9″E/50,751694 19,277472
Strona internetowa

Spichlerz zbożowy w Olsztynie – zabytkowy drewniany spichlerz zbożowy znajdujący się w Olsztynie w powiecie częstochowskim. Pochodzi z 1783 roku, został przeniesiony ze wsi Borowno i zrekonstruowany w 2007 roku. Jest przykładem staropolskiej, drewnianej architektury ludowej. 4 marca 1960 roku został wpisany do rejestru zabytków.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Dwukondygnacyjny modrzewiowy spichlerz zbudowano w 1783 roku na zlecenie Franciszka Paciorkowskiego. Znajdował się w zespole folwarcznym w Borownie, w sąsiedztwie innych budynków gospodarczych, zniszczonych po II wojnie światowej. Spichlerz był użytkowany jako magazyn Gminnej Spółdzielni Rolniczej w Mykanowie, później został zaniedbany[1]. W 1996 roku obiekt odkupił Krzysztof Stacherczak, po czym został on rozebrany. W 2001 roku w związku z dotacją na odbudowę i przeniesienie spichlerza, pod zarzutem korupcji, do aresztu trafili generalny konserwator zabytków Aleksander Broda oraz jego właściciel. W 2007 roku został przeniesiony do Olsztyna, ponownie złożony i zrekonstruowany w oryginalnym charakterze, u podnóża Zamku Olsztyńskiego. Obecnie znajduje się w nim restauracja[2][3][4]. W 2008 roku spichlerz został laureatem w konkursie Generalnego Konserwatora Zabytków „Zabytek Zadbany A.D.2008.”

Architektura[edytuj | edytuj kod]

Data powstania obiektu wycięta jest na futrynie drzwi przejścia z sieni do pomieszczenia po lewej stronie (zwanej teraz Salą Zieloną), natomiast imię i nazwisko fundatora widnieje na zewnętrznej części futryny drzwi wejściowych od strony zachodniej (od ówczesnej części tarasowej). Budynek składa się z bardzo rzadko występującej w architekturze, konstrukcji zrębowej o dwóch kondygnacjach. Jest to budowla masywna, a wzdłuż jej dłuższych boków ciągną się również dwukondygnacyjne podcienia (galerie) arkadowe oparte na profilowanych słupach. Górne galerie są nakryte okapem wspartym na „rysiach”.

Budynek posiadał dwuspadowy dach kryty dachówką wykonany najprawdopodobniej w 1945 roku. Dolna cześć spichlerza obejmowała trzy pomieszczenia, w rozłożeniu takim jak teraźniejsze. Część górna- bez podziałów. Okna rozmieszczone były w dwóch strefach, w kształcie leżących prostokątów, w szerokich obramieniach.

Budowla posiada jedną z najdłuższych belek w Polsce, a najdłuższą jaką kiedykolwiek wykorzystano w budownictwie drewnianym, ręcznie ciosanych z jednego kawałka pnia o długości 19,60, wspierająca cały obiekt na drugiej kondygnacji.

Widok na spichlerz od południowego zachodu, od strony zamku olsztyńskiego

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. IT-JURA.PL - Jura Krakowsko-Częstochowska i Wyżyna Wieluńska - dworki i pałace, www.it-jura.pl [dostęp 2016-01-30] [zarchiwizowane z adresu 2016-01-05].
  2. Super User, Restauracja Spichlerz w Olsztynie k/Częstochowy - Historia Spichlerza, www.spichlerz.net [dostęp 2016-01-30].
  3. National Geographic, www.national-geographic.pl [dostęp 2016-01-30].
  4. Historia Brody w starym spichlerzu, pwp.pb.pl [dostęp 2016-01-30] [zarchiwizowane z adresu 2016-01-30].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]