Społeczny Fundusz Odbudowy Stolicy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Tablica upamiętniająca wybudowanie budynku w Bełchatowie przy wsparciu kredytów SFOS–u
Tablica upamiętniająca odbudowanie Królikarni w Warszawie ze składek na SFOKiS w latach 1963–1965

Społeczny Fundusz Odbudowy Stolicy (skrót: SFOS) – stowarzyszenie wyższej użyteczności utworzone w 1948 roku w celu wsparcia odbudowy wojennych zniszczeń i rozbudowy Warszawy.

Opis[edytuj | edytuj kod]

Fundusz był ogólnokrajowy, pieniądze były pozyskiwane z opodatkowania wszystkich pracujących. Podatek wynosił 0,5% bieżących zarobków. Dodatkowo opodatkowano niektóre produkty np. wódkę, pobierano dochody z imprez kulturalno–artystycznych i dobrowolnych zbiórek ludności. Dzięki Funduszowi Warszawa wzbogaciła się o dziesiątki nowych obiektów użyteczności publicznej. Około połowa ogólnokrajowych środków finansowych i materiałowych jakimi dysponowała Polska Ludowa, przez kilka powojennych lat była przeznaczona na odbudowę stolicy. Było to możliwe dzięki scentralizowaniu władzy w Polsce.

Społeczny Fundusz Odbudowy Stolicy został powołany w trakcie obrad pierwszego krajowego zjazdu delegatów SFOS–u w dniu 17 czerwca 1948 roku. Pracami SFOS–u kierował inżynier architekt Marian Spychalski. Przewodniczącym Rady Głównej SFOS był inżynier architekt Jerzy Grabowski[1][2].

Dzięki funduszom SFOS–u odbudowane zostały całkowicie lub odrestaurowane cenne obiekty naszej kultury narodowej. W Warszawie były to m.in. obiekty takie jak Pałac w Wilanowie, Pałac Na Wyspie w Łazienkach Królewskich, Pałac Staszica wraz z ulicą Nowy Świat, Pałac Kazimierzowski, Królikarnia przeznaczona na muzeum rzeźby Xawerego Dunikowskiego, Kościół Świętej Trójcy na placu Małachowskiego, Teatr Wielki i cały szereg pomników w tym m.in. pomnik Kopernika, Mickiewicza, Chopina, Poniatowskiego, Kolumna Zygmunta[3].

Popularny zespół Filipinki włączył się w akcję SFOS–u nagrywając piosenkę Wspomnieniami wrócimy do szkoły[4].

W 1958 roku przeznaczenie środków gromadzonych przez Fundusz rozszerzono na odbudowę innych obiektów w kraju, nie tylko sportowych, na przykład mauzoleum i muzeum na Radogoszczu w Łodzi, Stare Miasto w Gdańsku, Ratusz i Starówka w Poznaniu, częściowo Wawel w Krakowie, zabytki Szczecina, Sandomierza, Kazimierza Dolnego i Lublina[5] zmieniając w związku z tym także nazwę funduszu na Społeczny Fundusz Odbudowy Kraju i Stolicy (SFOKiS).

W 1966 roku SFOKiS przekształcono w Społeczny Fundusz Budowy Szkół i Internatów[6].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Walne Zgromadzenie członków Towarzystwa Przyjaciół Warszawy w Muzeum Narodowym w Warszawie. [dostęp 2015-04-29].
  2. Jacek Cydzik. Ludzie odbudowy Starego Miasta w Warszawie. „Kronika Warszawy”, s. 69, Nr 5 (115) z 2000. ISSN 0137-3099. 
  3. Marek Katolik: „Marian Spychalski działacz polityczny i społeczny” praca doktorska. Marian Spychalski wspomnienia „Warszawa Społeczna”.
  4. Marcin Szczygielski: ''Filipinki – to my! Ilustrowana historia pierwszego polskiego girlsbandu. Warszawa: Instytut Wydawniczy Latarnik, Agora SA, Oficyna Wydawnicza AS, 2013, s. 107. ISBN 978-83-2681277-4.
  5. Marek Katolik: „Marian Spychalski działacz polityczny i społeczny” praca doktorska. Marian Spychalski wspomnienia „Warszawa Społeczna”.
  6. Encyklopedia Internautica: Społeczny Fundusz Odbudowy Kraju i Stolicy.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]