Spodek (hala widowiskowa)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Spodek
Spodek
Państwo  Polska
Miejscowość Katowice
Adres Aleja Korfantego 35
40-005 Katowice
Lata budowy 1964–1971
Otwarta 9 maja 1971
Architekt Maciej Gintowt
Maciej Krasiński
Jerzy Hryniewiecki
Właściciel Miasto Katowice
Operator Przedsiębiorstwo Widowiskowo-Sportowe Spodek Sp. z o.o.
Użytkownicy Przedsiębiorstwo Widowiskowo-Sportowe Spodek
MOSiR Katowice
Liczba miejsc
Stałych 7 776
Wysuwanych 1 560
Dostawnych 1 700
Siedzących (w sumie) 11 036
Całkowita 11 500
Położenie na mapie Katowic
Mapa lokalizacyjna Katowic
Spodek
Spodek
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Spodek
Spodek
Ziemia 50°15′58″N 19°01′31″E/50,266111 19,025278
Spodek nocą
Spodek podczas LŚ 2007
Spodek nowa iluminacja
Spodek widziany z lotu ptaka

Spodekhala widowiskowo-sportowa, zlokalizowana w Katowicach przy Alei Wojciecha Korfantego 35, stanowiąca własność miasta Katowice, a zarządzana przez Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji w Katowicach. Została wybudowana pod nazwą Wojewódzka Hala Widowiskowo-Sportowa w Katowicach, pod którą jest znana w literaturze architektonicznej i pod którą funkcjonowała do 1997.

Historia[edytuj]

Idea utworzenia hali widowiskowo-sportowej na terenie Katowic (ówcześnie Stalinogrodu) pojawiła się już w 1955. Początkowo obiekt miał znajdować się na obrzeżach miasta, na terenie Wojewódzkiego Parku Kultury i Wypoczynku.

W 1959 Stowarzyszenie Architektów Polskich ogłosiło konkurs na wykonanie projektu wspomnianej hali. Zwycięzcą konkursu został zespół projektantów z Biura Studiów i Projektów Typowych Budownictwa Przemysłowego z Warszawy, reprezentowany przez architektów Macieja Gintowta i Macieja Krasińskiego. Wykonawcą konstrukcji był Andrzej Żórawski, według projektu podobnie zawieszonego dachu warszawskiego Supersamu projektu Wacława Zalewskiego zrealizowanego w 1962.

Po prezentacji projektu, decyzją ówczesnego wojewody, za wstawiennictwem Jerzego Ziętka została wyznaczona nowa lokalizacja w pobliżu ścisłego centrum, na miejscu dawnej hałdy hutniczej, na terenach klasyfikowanych ze względu na szkody górnicze w kategorii A2.

Pierwsze prace budowlane rozpoczęły się w 1964, jednak przerwano je na 18 miesięcy z powodu podejrzeń o błędy konstrukcyjne, które nie potwierdziły się w rzeczywistości. W 1969 oddany do użytkowania został pierwszy budynek kompleksu – przylegająca do Spodka hala lodowa. Całość obiektu ukończono wiosną 1971, a oficjalnie oddano do użytku 9 maja 1971. Na inwestycję przeznaczono 200 mln zł, jednak ostateczny koszt wyniósł ok. 800 mln zł.

W 2008 zamontowany został system klimatyzacyjny.

W 2009 powiększono widownię – nowością były siedzenia wysuwane na płytę boiska oraz loże VIP. Zamontowano również nowoczesne oświetlenie, umożliwiające przeprowadzanie transmisji telewizyjnych w technologii HD oraz ogromny ekran diodowy w kształcie walca. Całość kosztowała 70 mln zł[1]. Z końcem marca 2011 rozpoczął się remont elewacji obiektu[2].

Konstrukcja[edytuj]

Jest to jeden z pierwszych w skali światowej obiektów z dachem zrealizowanych w koncepcji tensegrity. Ważąca 300 ton stalowa konstrukcja kopuły połączona jest z zewnętrznym stalowym pierścieniem za pomocą 120 lin nośnych w formie prętowo-cięgnowych kratownic, na których osadzone jest pokrycie dachowe.

Hala główna z zewnątrz kształtem przypomina nieco latający spodek (tzw. UFO), co wynikło z połączenia dwóch podstawowych funkcji planowanych dla tego obiektu: hali sportowej i hali widowiskowej. Schematy widowni w obu przypadkach znacznie się od siebie różnią: pierwszy preferuje układ centralny areny, drugi układ kierunkowy.

Bezpośrednio do hali przylega lodowisko, sala gimnastyczna i hotel, które są połączone w jedną całość tzw. antresolą. W Spodku są organizowane mecze siatkówki, koszykówki, hokeja na lodzie, koncerty muzyczne, imprezy okolicznościowe, konferencje naukowe, przedstawienia cyrkowe, rewie na lodzie, rewie cyrkowe i imprezy targowe.

  • Kubatura całego obiektu – 338 732 m³;
  • Powierzchnia użytkowa obiektu – 29 473 m².

Hala główna[edytuj]

  • kubatura – 246 624 m³;
  • całkowita powierzchnia użytkowa – 15 386 m²;
  • wysokość maksymalna – 32 m;
  • wymiary płyty głównej – 45 × 60 m;
  • maksymalna odległość od środka boiska – 72 m.
Wyposażenie dodatkowe
  • rozbieralna scena o wymiarach 21 m × 15 m × 1,2 m;
  • montowany parkiet;
  • montowane lodowisko o wymiarach 30 m × 60 m;
  • internet bezprzewodowy;
  • sprzęt do symultanicznych tłumaczeń językowych;
  • sprzęt do nagłośnienia;
  • zabudowa targowa wraz z wyposażeniem stoisk;
  • plenerowy zestaw estradowy (scena wymiarach 10 m × 10 m × 1 m do 1,3 m, podesty pod nagłośnienie, zadaszenie sceny, wieża dla realizatorów światła i dźwięku).
Widownia
  • 35 sektorów, w tym specjalny sektor VIP;
  • liczba stałych miejsc siedzących – 7 776;
  • liczba miejsc siedzących na sektorach wysuwanych – 1 560;
  • liczba miejsc siedzących dostawnych – 1 700;
  • łączna liczba miejsc siedzących – 11 036;
  • maksymalna pojemność trybun – 11 500;
  • bezpieczna (zalecana) liczba widzów – 9 336.

Korytarze[edytuj]

  • powierzchnia holu głównego, poziom górny – 4 200 m²;
  • powierzchnia holu szatni, poziom dolny – 1 370 m²;

Lodowisko[edytuj]

  • wysokość – 11 m;
  • wymiary tafli – 30 m × 60 m;
  • pojemność trybun – 1 500 miejsc.

Sala gimnastyczna[edytuj]

  • kubatura – 11 631 m³;
  • powierzchnia użytkowa – 1 490 m²;
  • wysokość maksymalna – 12 m;
  • wymiary płyty – 30 × 30 m;
  • pojemność trybun – 3 620.

Wydarzenia[edytuj]

Ze względu na rozmiary i warunki techniczne w hali organizowane są największe imprezy kulturalne, sportowe i muzyczne.

Muzyczne[edytuj]

  • 10 lutego 1987 – pierwszy koncert zespołu Metallica w Polsce
  • 20 czerwca 1992 – grupa Dżem zagrała koncert zarejestrowany na dwóch płytach Wehikuł czasu - Spodek '92
  • 1993 – odbył się musical Metro autorstwa Józefowicza i Stokłosy z udziałem wokalistki Edyty Górniak, która wykonała większość utworów. Próby i przedstawienie zarejestrowano i nie pokazano publicznie
  • 1994 – grupa Perfect reaktywowała się po kilkuletniej przerwie, rozpoczynając od koncertu w Spodku, wydanego później na płycie Katowice Spodek Live '94
  • 1994 – grupa Hey nagrała album Live!, dając pierwszy w historii polski koncert z udziałem MTV; koncert został uznany za wydarzenie roku 1994
  • 1996 – grupa Deep Purple nagrała DVD koncertowe Live Encounters
  • 15 listopada 1996 – pierwszy polski koncert zespołu The Cure
  • 21 czerwca 1997 – pierwszy koncert francuskiego kompozytora muzyki elektronicznej Jeana Michela Jarre’a w Polsce (został zarejestrowany przez TVP), później występował w Spodku trzykrotnie: 1 marca 2010 i 13 listopada 2011, kolejny planowany na 6 listopad 2016
  • 31 stycznia 1998 – pierwszy polski koncert brytyjskiej grupy Genesis[3][4]
  • 26 kwietnia 1998 – koncert brytyjskiej grupy The Prodigy
  • 30 sierpnia 1998 – koncert niemieckiego duetu Modern Talking
  • 25 lipca 1999 – pierwszy i jak dotąd jedyny koncert brytyjskiego muzyka Mike’a Oldfielda
  • 1999 – koncert Budki Suflera
  • 15, 16 czerwca 2000 – grupa Pearl Jam zarejestrowała dwa albumy koncertowe
  • 21 marca 2003 – pożegnalny koncert zespołu hip-hopowego Paktofonika – w 2004 roku koncert został wydany na płycie DVD
  • 7 listopada 2003 – koncert Davida Gahana
  • 15 listopada 2003 – pierwszy koncert zespołu Def Leppard w Polsce
  • 22 luty 2005 – koncert Rammstein
  • 7 czerwca 2005 – koncert Green Day
  • 14 marca 2006 – koncert Depeche Mode
  • 7 czerwca 2006 – pierwszy koncert zespołu Alice in Chains w Polsce
  • 19 lutego 2008 – koncert The Cure
  • 3 października 2009 – grupa Dżem zagrała koncert zarejestrowany na 3 płytach DVD i 4 CD 30 urodziny
  • 27 listopada 2009 – koncert Rammstein
  • 13 marca 2010 – „Odlotowy Koncert” z okazji 30-lecia istnienia zespołu Perfect
  • 4 października 2010 – koncert Leonarda Cohena
  • Eska Music Awards 2011
  • 11 lutego 2012 – koncert Thomasa Andersa
  • 30 marca 2012 – koncert z okazji 30-lecia istnienia zespołu Lady Pank
  • 14 kwietnia 2012 – koncert brytyjskiej grupy Judas Priest
  • 13 lutego 2013 – koncert Slash feat. Myles Kennedy and The Conspirators
  • 15 lutego 2014 – koncert zespołu Deep Purple
  • 17 maja 2014 – pierwszy koncert amerykańskiego zespołu Manowar w Polsce
  • 19 października 2014 – koncert Budki Suflera
  • 13 lutego 2015 – koncert walentynkowy Sandry i Thomasa Andersa

Sportowe[edytuj]

Cykliczne[edytuj]

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. sport.onet.pl Fotogaleria ze zmodernizowanego wnętrza Spodka.
  2. Rozpoczął się remont elewacji Spodka katowice.gazeta.pl Gazeta Wyborcza Katowice [dostęp 28 marca 2011].
  3. GENESIS - Live In Poland (2DVD) - prezentuje sklep Rock-Serwis (ang.). rockserwis.pl. [dostęp 2015-07-23].
  4. Genesis - Biografia - Muzyka - WP.PL. muzyka.wp.pl. [dostęp 2015-07-23].

Bibliografia[edytuj]

  • Sztuka Górnego Śląska od średniowiecza do końca XX wieku, red. Ewa Chojecka, wydawca: Muzeum Śląskie, Katowice 2004, s. 453, 454, ISBN 83-87455-77-6.
  • Katowice – Informator, red. S. Adamczyk, wyd. Urząd Miasta w Katowicach, Katowice 1993, s. 26.
  • Katowice 1865–1945. Zarys rozwoju miasta. Red. J. Szaflarski, Śląski Instytut Naukowy w Katowicach, Wydawnictwo „Śląsk”, Katowice 1978, s. 25.
  • Jerzy Moskal: … Bogucice, Załęże et nova villa Katowice – Rozwój w czasie i przestrzeni. Katowice: Wydawnictwo Śląsk, 1993, s. 58. ISBN 83-85831-35-5.

Linki zewnętrzne[edytuj]

Widok na halę Spodek.
Widok na halę Spodek.