Spodek (hala widowiskowa)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Spodek
Spodek
Państwo  Polska
Miejscowość Katowice
Adres Aleja Korfantego 35
40-005 Katowice
Lata budowy 1964–1971
Otwarta 9 maja 1971
Architekt Maciej Gintowt
Maciej Krasiński
Jerzy Hryniewiecki
Właściciel Miasto Katowice
Operator PTWP EVENT CENTER Sp. z o.o.
Użytkownicy PTWP EVENT CENTER Sp. z o.o.
Liczba miejsc
Stałych 7 776
Wysuwanych 1 560
Dostawnych 1 700
Siedzących (w sumie) 11 036
Całkowita 11 500
Położenie na mapie Katowic
Mapa lokalizacyjna Katowic
Spodek
Spodek
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
Spodek
Spodek
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Spodek
Spodek
Ziemia 50°15′58″N 19°01′31″E/50,266111 19,025278
Spodek nocą
Spodek podczas LŚ 2007
Spodek nowa iluminacja
Spodek widziany z lotu ptaka

Spodekhala widowiskowo-sportowa, zlokalizowana w Katowicach przy Alei Wojciecha Korfantego 35, stanowiąca własność miasta Katowice, a zarządzana przez PTWP EVENT CENTER Sp. z o.o.. Została wybudowana pod nazwą Wojewódzka Hala Widowiskowo-Sportowa w Katowicach, pod którą jest znana w literaturze architektonicznej i pod którą funkcjonowała do 1997.

Historia[edytuj]

Idea utworzenia hali widowiskowo-sportowej na terenie Katowic (ówcześnie Stalinogrodu) pojawiła się już w 1955. Początkowo obiekt miał znajdować się na obrzeżach miasta, na terenie Wojewódzkiego Parku Kultury i Wypoczynku.

W 1959 Stowarzyszenie Architektów Polskich ogłosiło konkurs na wykonanie projektu wspomnianej hali. Zwycięzcą konkursu został zespół projektantów z Biura Studiów i Projektów Typowych Budownictwa Przemysłowego z Warszawy, reprezentowany przez architektów Macieja Gintowta i Macieja Krasińskiego. Wykonawcą konstrukcji był Andrzej Żórawski, według projektu podobnie zawieszonego dachu warszawskiego Supersamu projektu Wacława Zalewskiego zrealizowanego w 1962.

Po prezentacji projektu, decyzją ówczesnego wojewody, za wstawiennictwem Jerzego Ziętka została wyznaczona nowa lokalizacja w pobliżu ścisłego centrum, na miejscu dawnej hałdy hutniczej, na terenach klasyfikowanych ze względu na szkody górnicze w kategorii A2.

Pierwsze prace budowlane rozpoczęły się w 1964, jednak przerwano je na 18 miesięcy z powodu podejrzeń o błędy konstrukcyjne, które nie potwierdziły się w rzeczywistości. W 1969 oddany do użytkowania został pierwszy budynek kompleksu – przylegająca do Spodka hala lodowa. Całość obiektu ukończono wiosną 1971, a oficjalnie oddano do użytku 9 maja 1971. Na inwestycję przeznaczono 200 mln zł, jednak ostateczny koszt wyniósł ok. 800 mln zł.

W 2008 zamontowany został system klimatyzacyjny.

W 2009 powiększono widownię – nowością były siedzenia wysuwane na płytę boiska oraz loże VIP. Zamontowano również nowoczesne oświetlenie, umożliwiające przeprowadzanie transmisji telewizyjnych w technologii HD oraz ogromny ekran diodowy w kształcie walca. Całość kosztowała 70 mln zł[1]. Z końcem marca 2011 rozpoczął się remont elewacji obiektu[2].

2 maja br. zarządzanie obiektem przejęła firma PTWP Event Center sp. z o.o. z grupy PTWP SA[3].

Konstrukcja[edytuj]

Jest to jeden z pierwszych w skali światowej obiektów z dachem zrealizowanych w koncepcji tensegrity. Ważąca 300 ton stalowa konstrukcja kopuły połączona jest z zewnętrznym stalowym pierścieniem za pomocą 120 lin nośnych w formie prętowo-cięgnowych kratownic, na których osadzone jest pokrycie dachowe.

Hala główna z zewnątrz kształtem przypomina nieco latający spodek (tzw. UFO), co wynikło z połączenia dwóch podstawowych funkcji planowanych dla tego obiektu: hali sportowej i hali widowiskowej. Schematy widowni w obu przypadkach znacznie się od siebie różnią: pierwszy preferuje układ centralny areny, drugi układ kierunkowy.

Bezpośrednio do hali przylega lodowisko, sala gimnastyczna i hotel, które są połączone w jedną całość tzw. antresolą. W Spodku są organizowane mecze siatkówki, koszykówki, hokeja na lodzie, koncerty muzyczne, imprezy okolicznościowe, konferencje naukowe, kongresy i zgromadzenia Świadków Jehowy, przedstawienia cyrkowe, rewie na lodzie, rewie cyrkowe i imprezy targowe.

  • Kubatura całego obiektu – 338 732 m³;
  • Powierzchnia użytkowa obiektu – 29 473 m².

Hala główna[edytuj]

  • kubatura – 246 624 m³;
  • całkowita powierzchnia użytkowa – 15 386 m²;
  • wysokość maksymalna – 32 m;
  • wymiary płyty głównej – 45 × 60 m;
  • maksymalna odległość od środka boiska – 72 m.
Wyposażenie dodatkowe
  • rozbieralna scena o wymiarach 21 m × 15 m × 1,2 m;
  • montowany parkiet;
  • montowane lodowisko o wymiarach 30 m × 60 m;
  • internet bezprzewodowy;
  • sprzęt do symultanicznych tłumaczeń językowych;
  • sprzęt do nagłośnienia;
  • zabudowa targowa wraz z wyposażeniem stoisk;
  • plenerowy zestaw estradowy (scena wymiarach 10 m × 10 m × 1 m do 1,3 m, podesty pod nagłośnienie, zadaszenie sceny, wieża dla realizatorów światła i dźwięku).
Widownia
  • 35 sektorów, w tym specjalny sektor VIP;
  • liczba stałych miejsc siedzących – 7 776;
  • liczba miejsc siedzących na sektorach wysuwanych – 1 560;
  • liczba miejsc siedzących dostawnych – 1 700;
  • łączna liczba miejsc siedzących – 11 036;
  • maksymalna pojemność trybun – 11 500;
  • bezpieczna (zalecana) liczba widzów – 9 336.

Korytarze[edytuj]

  • powierzchnia holu głównego, poziom górny – 4 200 m²;
  • powierzchnia holu szatni, poziom dolny – 1 370 m²;

Lodowisko[edytuj]

  • wysokość – 11 m;
  • wymiary tafli – 30 m × 60 m;
  • pojemność trybun – 1 500 miejsc.

Sala gimnastyczna[edytuj]

  • kubatura – 11 631 m³;
  • powierzchnia użytkowa – 1 490 m²;
  • wysokość maksymalna – 12 m;
  • wymiary płyty – 30 × 30 m;
  • pojemność trybun – 3 620.

Wydarzenia[edytuj]

Ze względu na rozmiary i warunki techniczne w hali organizowane są największe imprezy kulturalne, sportowe i muzyczne.

Muzyczne[edytuj]

  • 10 lutego 1987 – pierwszy koncert zespołu Metallica w Polsce
  • 20 czerwca 1992 – grupa Dżem zagrała koncert zarejestrowany na dwóch płytach Wehikuł czasu - Spodek '92
  • 1993 – odbył się musical Metro autorstwa Józefowicza i Stokłosy z udziałem wokalistki Edyty Górniak, która wykonała większość utworów. Próby i przedstawienie zarejestrowano i nie pokazano publicznie
  • 1994 – grupa Perfect reaktywowała się po kilkuletniej przerwie, rozpoczynając od koncertu w Spodku, wydanego później na płycie Katowice Spodek Live '94
  • 1994 – grupa Hey nagrała album Live!, dając pierwszy w historii polski koncert z udziałem MTV; koncert został uznany za wydarzenie roku 1994
  • 1996 – grupa Deep Purple nagrała DVD koncertowe Live Encounters
  • 15 listopada 1996 – pierwszy polski koncert zespołu The Cure
  • 21 czerwca 1997 – pierwszy koncert francuskiego kompozytora muzyki elektronicznej Jeana Michela Jarre’a w Polsce (został zarejestrowany przez TVP), później występował w Spodku trzykrotnie: 1 marca 2010 i 13 listopada 2011, kolejny planowany na 6 listopad 2016
  • 31 stycznia 1998 – pierwszy polski koncert brytyjskiej grupy Genesis[4][5]
  • 26 kwietnia 1998 – koncert brytyjskiej grupy The Prodigy
  • 30 sierpnia 1998 – koncert niemieckiego duetu Modern Talking
  • 25 lipca 1999 – pierwszy i jak dotąd jedyny koncert brytyjskiego muzyka Mike’a Oldfielda
  • 1999 – koncert Budki Suflera
  • 15, 16 czerwca 2000 – grupa Pearl Jam zarejestrowała dwa albumy koncertowe
  • 21 marca 2003 – pożegnalny koncert zespołu hip-hopowego Paktofonika – w 2004 roku koncert został wydany na płycie DVD
  • 7 listopada 2003 – koncert Davida Gahana
  • 15 listopada 2003 – pierwszy koncert zespołu Def Leppard w Polsce
  • 22 luty 2005 – koncert Rammstein
  • 7 czerwca 2005 – koncert Green Day
  • 14 marca 2006 – koncert Depeche Mode
  • 7 czerwca 2006 – pierwszy koncert zespołu Alice in Chains w Polsce
  • 19 lutego 2008 – koncert The Cure
  • 3 października 2009 – grupa Dżem zagrała koncert zarejestrowany na 3 płytach DVD i 4 CD 30 urodziny
  • 27 listopada 2009 – koncert Rammstein
  • 13 marca 2010 – „Odlotowy Koncert” z okazji 30-lecia istnienia zespołu Perfect
  • 4 października 2010 – koncert Leonarda Cohena
  • Eska Music Awards 2011
  • 11 lutego 2012 – koncert Thomasa Andersa
  • 30 marca 2012 – koncert z okazji 30-lecia istnienia zespołu Lady Pank
  • 14 kwietnia 2012 – koncert brytyjskiej grupy Judas Priest
  • 13 lutego 2013 – koncert Slash feat. Myles Kennedy and The Conspirators
  • 15 lutego 2014 – koncert zespołu Deep Purple
  • 17 maja 2014 – pierwszy koncert amerykańskiego zespołu Manowar w Polsce
  • 19 października 2014 – koncert Budki Suflera
  • 13 lutego 2015 – koncert walentynkowy Sandry i Thomasa Andersa

Sportowe[edytuj]

Cykliczne[edytuj]

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. sport.onet.pl Fotogaleria ze zmodernizowanego wnętrza Spodka.
  2. Rozpoczął się remont elewacji Spodka katowice.gazeta.pl Gazeta Wyborcza Katowice [dostęp 28 marca 2011].
  3. PTWP Event Center, nowy zarządca Spodka i MCK, wybrał firmę do pilnowania i sprzątania obu hal, katowice.naszemiasto.pl, 4 maja 2016 [dostęp 2016-06-10].
  4. GENESIS – Live In Poland (2DVD) - prezentuje sklep Rock-Serwis (ang.). rockserwis.pl. [dostęp 2015-07-23].
  5. Genesis - Biografia - Muzyka - WP.PL. muzyka.wp.pl. [dostęp 2015-07-23].

Bibliografia[edytuj]

  • Sztuka Górnego Śląska od średniowiecza do końca XX wieku, red. Ewa Chojecka, wydawca: Muzeum Śląskie, Katowice 2004, s. 453, 454, ISBN 83-87455-77-6.
  • Katowice – Informator, red. S. Adamczyk, wyd. Urząd Miasta w Katowicach, Katowice 1993, s. 26.
  • Katowice 1865–1945. Zarys rozwoju miasta. Red. J. Szaflarski, Śląski Instytut Naukowy w Katowicach, Wydawnictwo „Śląsk”, Katowice 1978, s. 25.
  • Jerzy Moskal: … Bogucice, Załęże et nova villa Katowice – Rozwój w czasie i przestrzeni. Katowice: Wydawnictwo Śląsk, 1993, s. 58. ISBN 83-85831-35-5.

Linki zewnętrzne[edytuj]

Widok na halę Spodek.
Widok na halę Spodek.