Sporty olimpijskie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Logo

Sporty olimpijskiedyscypliny sportowe uprawiane podczas Letnich i Zimowych Igrzysk Olimpijskich. Letnie Igrzyska Olimpijskie 2016 obejmowały 28 dyscyplin sportu, nowych 5 dyscyplin zostaną dodane do programu Letnich Igrzysk Olimpijskich 2020; Zimowe Igrzyska Olimpijskie 2018 obejmowały siedem dyscyplin sportowych[1].

Liczba i rodzaje konkurencji mogą się nieznacznie zmieniać od jednej Olimpiady do drugiej. Każdy sport olimpijski jest reprezentowany przez międzynarodowy organ zarządzający, a mianowicie międzynarodową federację. Międzynarodowy Komitet Olimpijski (MKOl) ustanawia hierarchię sportu, dyscyplin i konkurencji[2]. Zgodnie z tą hierarchią każdy sport olimpijski można podzielić na wiele dyscyplin, które często są mylone jako odrębne sporty.

Olimpiady organizowane są co 4 lata od 1896 roku.

Letnie igrzyska olimpijskie[edytuj | edytuj kod]

Na pierwszych igrzyskach olimpijskich rywalizowano w dziewięciu dyscyplinach sportowych[3]. Od tego czasu liczba dyscyplin sportowych rozgrywanych na Letnich Igrzyskach Olimpijskich stopniowo wzrosła do dwudziestu ośmiu w programie na lata 2000-2008.

Aby sport lub dyscyplina została uwzględniona na liście sportów letnich, musi być szeroko praktykowana w co najmniej 75 krajach, położonych na czterech kontynentach.

Program letnich sportów olimpijskich (w tym byłych)[edytuj | edytuj kod]

Następujące sporty (lub dyscypliny sportu) składają się na bieżący oficjalny program Letnich Igrzysk Olimpijskich i są wymienione alfabetycznie według nazwy używanej przez MKOl. Sporty z których zrezygnowano były wcześniej częścią programu Letnich Igrzysk Olimpijskich jako oficjalne sporty, ale nie są już obecne w programie. Liczby w każdej komórce wskazują liczbę konkurencji dla każdego sportu rozgrywanego na odpowiednich Igrzyskach; znak (•) oznacza, że sport został prezentowany jako sport pokazowy.

8 z 34 sportów olimpijskich składa się z wielu dyscyplin. Dyscypliny z tego samego sportu są pogrupowane pod tym samym kolorem:

     Gimnastyka     Jeździectwo     Kajakarstwo     Kolarstwo     Koszykówka     Siatkówka     Sporty wodne     Zapasy

Sport (Dyscyplina) Organ 96 00 04 06 08 12 20 24 28 32 36 48 52 56 60 64 68 72 76 80 84 88 92 96 00 04 08 12 16 20
 
Aktualne dyscypliny sportów letnich
 
Gimnastyka artystyczna Gymnastics (artistic) pictogram.svg FIG 8 1 11 4 2 4 4 9 8 11 9 9 15 15 14 14 14 14 14 14 14 14 14 14 14 14 14 14 14 14
Gimnastyka na trampolinie Gymnastics (trampoline) pictogram.svg 2 2 2 2 2 2
Gimnastyka sportowa Gymnastics (rhythmic) pictogram.svg 1 1 1 2 2 2 2 2 2 2
 
Jeździectwo / Konkurs Equestrian Eventing pictogram.svg FEI 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2
Jeździectwo / Przeszkody Equestrian Jumping pictogram.svg 3 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2
Jeździectwo / Ujeżdżenie Equestrian Dressage pictogram.svg 1 1 1 2 2 2 2 2 2 1 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2
 
Kajakarstwo (slalom) Canoeing (slalom) pictogram.svg ICF 4 4 4 4 4 4 4 4 4
Kajakarstwo (sprint) Canoeing (flatwater) pictogram.svg 9 9 9 9 7 7 7 7 11 11 12 12 12 12 12 12 12 12 12 12
 
BMX freestyle BMX freestyle pictogram.svg UCI 2
BMX racing Cycling (BMX) pictogram.svg 2 2 2 2
Kolarstwo górskie Cycling (mountain biking) pictogram.svg 2 2 2 2 2 2 2
Kolarstwo szosowe Cycling (road) pictogram.svg 1 1 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 3 3 3 4 4 4 4 4 4 4
Kolarstwo torowe Cycling (track) pictogram.svg 5 2 7 5 7 4 4 4 4 4 4 4 4 4 5 5 5 4 4 5 6 7 8 12 12 10 10 10 12
 
Koszykówka Basketball pictogram.svg FIBA 1 1 1 1 1 1 1 1 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2
Koszykówka 3x3 3x3 basketball pictogram.svg 2
 
Piłka siatkowa (halowa) Volleyball (indoor) pictogram.svg FIVB 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2
Piłka siatkowa (plażowa) Volleyball (beach) pictogram.svg 2 2 2 2 2 2 2
 
Skoki do wody Diving pictogram.svg FINA 2 1 2 4 5 5 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 8 8 8 8 8 8
Maraton pływacki Open water swimming pictogram.svg 2 2 2 2
Pływanie Swimming pictogram.svg 4 7 9 4 6 9 10 11 11 11 11 11 11 13 15 18 29 29 26 26 29 31 31 32 32 32 32 32 32 35
Pływanie synchroniczne Synchronized swimming pictogram.svg 2 2 2 1 2 2 2 2 2 2
Piłka wodna Water polo pictogram.svg 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 2 2 2 2 2 2
 
Zapasy (styl klasyczny) Wrestling pictogram.svg UWW 1 4 4 5 5 6 6 7 7 8 8 8 8 8 8 10 10 10 10 10 10 10 8 7 7 7 6 6
Zapasy (styl wolny) Wrestling Freestyle pictogram.svg 7 5 5 7 7 7 7 8 8 8 8 8 8 10 10 10 10 10 10 10 8 11 11 11 12 12
 
Badminton Badminton pictogram.svg BWF 4 5 5 5 5 5 5 5
Baseball Baseball pictogram.svg WBSC[4] 1 1 1 1 1 1
Boks Boxing pictogram.svg AIBA 7 5 8 8 8 8 8 8 10 10 10 10 11 11 11 11 12 12 12 12 12 11 11 13 13 13
Golf Golf pictogram.svg IGF 2 2 2 2
Hokej na trawie Field hockey pictogram.svg FIH 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2
Judo Judo pictogram.svg IJF 4 6 6 8 8 7 14 14 14 14 14 14 14 15
Karate Karate icon.svg WKF 8
Lekkoatletyka Athletics pictogram.svg IAAF 12 23 25 21 26 30 29 27 27 29 29 33 33 33 34 36 36 38 37 38 41 42 43 44 46 46 47 47 47 48
Łucznictwo Archery pictogram.svg WA 6 6 3 10 2 2 2 2 4 4 4 4 4 4 4 4 5
Pięciobój nowoczesny Modern pentathlon pictogram.svg UIPM 1 1 1 1 1 1 1 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 1 2 2 2 2 2 2
Piłka nożna Football pictogram.svg FIFA 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 2 2 2 2 2 2 2
Piłka ręczna Handball pictogram.svg IHF 1 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2
Podnoszenie ciężarów Weightlifting pictogram.svg IWF 2 2 2 5 5 5 5 5 6 7 7 7 7 7 9 9 10 10 10 10 10 15 15 15 15 15 14
Rugby 7 Rugby sevens pictogram.svg WR 2 2
Skateboarding Skateboarding pictogram.svg WS[5] 4
Softball Softball pictogram.svg WBSC[4] 1 1 1 1 1
Strzelectwo Shooting pictogram.svg ISSF 5 9 16 15 18 21 10 2 3 4 7 7 6 6 7 8 7 7 11 13 13 15 17 17 15 15 15 15
Surfing Surfing pictogram.svg ISA 2
Szermierka Fencing pictogram.svg FIE 3 7 5 8 4 5 6 7 7 7 7 7 7 7 8 8 8 8 8 8 8 8 8 10 10 10 10 10 10 12
Taekwondo Taekwondo pictogram.svg WT 8 8 8 8 8 8
Tenis stołowy Table tennis pictogram.svg ITTF 4 4 4 4 4 4 4 4 5
Tenis ziemny Tennis pictogram.svg ITF 2 4 2 4 6 8 5 5 4 4 4 4 4 4 5 5 5
Triathlon Triathlon pictogram.svg ITU 2 2 2 2 2 3
Wioślarstwo Rowing pictogram.svg FISA 4 5 6 4 4 5 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 14 14 14 14 14 14 14 14 14 14 14 14
Wspinaczka sportowa Climbing pictogram.svg IFSC 2
Żeglarstwo Sailing pictogram.svg ISAF 7 4 4 14 3 3 4 4 5 5 5 5 5 5 6 6 6 7 8 10 10 11 11 11 10 10 10
 
Zaprzestane dyscypliny sportów letnich
 
Jeździectwo / Woltyżerka EQ Vaulting pictogram.svg FEI 2
 
Piłka ręczna / na trawie Handball Field Handball pictogram.svg IHF 1
Rugby / Rugby union Rugby union pictogram.svg WR 1 1 1 1
 
Basque pelota Basque pelota pictogram.svg FIPV 1
Jeu de paume Jeu de paume pictogram.svg 1
Krokiet Croquet pictogram.svg WCF 3
Krykiet Cricket pictogram.svg ICC 1
Lacrosse Lacrosse pictogram.svg FIL 1 1
Polo Polo pictogram.svg FIP 1 1 1 1 1
Przeciąganie liny Tug of war pictogram.svg TWIF 1 1 1 1 1 1
Rackets Racquets pictogram.svg 2
Roque Roque pictogram.svg 1
Sporty motorowodne Water motorsports pictogram.svg UIM 3
 
Hokej na lodzie Ice hockey pictogram.svg IIHF 1 Przeniesiono do programu zimowych igrzysk olimpijskich
Łyżwiarstwo figurowe Figure skating pictogram.svg ISU 4 3
 
Liczba konkurencji 43 85 94 78 110 102 156 126 109 117 129 136 149 151 150 163 172 195 198 203 221 237 257 271 300 301 302 302 306 339
Sport (Dyscyplina) Organ 96 00 04 06 08 12 20 24 28 32 36 48 52 56 60 64 68 72 76 80 84 88 92 96 00 04 08 12 16 20

Pokazowe sporty letnie[edytuj | edytuj kod]

Następujące sporty lub dyscypliny zostały pokazane na Letnich Igrzyskach Olimpijskich w poszczególnych latach, ale nigdy nie zostały uwzględnione w oficjalnym programie olimpijskim:


Zimowe igrzyska olimpijskie[edytuj | edytuj kod]

Przed 1924 rokiem, kiedy po raz pierwszy wystartowały Zimowe igrzyska olimpijskie, sporty zimowe, takie jak łyżwiarstwo i hokej na lodzie, były rozgrywane na Letnich igrzyskach olimpijskich[6]. Te dwie dyscypliny zadebiutowały na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 1908 i 1920, a potem zostały na stałe włączone do programu Zimowych Igrzysk Olimpijskich od pierwszej edycji. Program pierwszych Zimowych Igrzysk Olimpijskich składał się z dziewięciu dyscyplin sportowych. Liczba sportów rozgrywanych na Zimowych Igrzyskach Olimpijskich została zmniejszona do siedmiu, w sumie składa się z piętnastu dyscyplin[7].

Sport lub dyscyplina musi być szeroko praktykowana w co najmniej 25 krajach na trzech kontynentach, aby zostać włączonym do programu Zimowych Igrzysk Olimpijskich[2].

Program zimowych sportów olimpijskich (w tym byłych)[edytuj | edytuj kod]

Następujące sporty (lub dyscypliny sportu) stanowią aktualny oficjalny program Zimowych Igrzysk Olimpijskich i są wymienione w kolejności alfabetycznej, zgodnie z nazwą używaną przez MKOl. Liczby w każdej komórce wskazują liczbę konkurencji dla każdego sportu rozgrywanego na odpowiednich Igrzyskach; znak (•) oznacza, że sport został prezentowany jako sport pokazowy. W niektórych przypadkach rozgrywano zawody w sportach jak oficjalnych, tak i pokazowych, zarówno w tym samym sporcie na tych samych Igrzyskach.

3 z 7 sportów olimpijskich składa się z wielu dyscyplin. Dyscypliny z tego samego sportu są pogrupowane pod tym samym kolorem:

     Bobsleje     Łyżwiarstwo     Narciarstwo

Sport (Dyscyplina) Organ 08 20 24 28 32 36 48 52 56 60 64 68 72 76 80 84 88 92 94 98 02 06 10 14 18
 
Biathlon Biathlon pictogram.svg IBU   1 1 2 2 2 3 3 3 6 6 6 8 10 10 11 11
 
Bobsleje Bobsleigh pictogram.svg IBSF   1 1 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 3 3 3 3 3
Skeleton Skeleton pictogram.svg   1 1 2 2 2 2 2
 
Curling Curling pictogram.svg WCF   1 2 2 2 2 2 3
 
Hokej na lodzie Ice hockey pictogram.svg IIHF   1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 2 2 2 2 2 2
 
Łyżwiarstwo figurowe Figure skating pictogram.svg ISU 4 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 5 5
Łyżwiarstwo szybkie Speed skating pictogram.svg   5 4 4 4 4 4 4 8 8 8 8 9 9 9 10 10 10 10 10 12 12 12 14
Short track Short track speed skating pictogram.svg   4 6 6 8 8 8 8 8
 
Biegi narciarskie Cross country skiing pictogram.svg FIS   2 2 2 3 3 4 6 6 7 7 7 7 7 8 8 10 10 10 12 12 12 12 12
Kombinacja norweska Nordic combined pictogram.svg   1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 2 2 2 2 3 3 3 3 3
Narciarstwo alpejskie Alpine skiing pictogram.svg   2 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 10 10 10 10 10 10 10 10 11
Narciarstwo dowolne Freestyle skiing pictogram.svg   2 4 4 4 4 6 10 10
Skoki narciarskie Ski jumping pictogram.svg   1 1 1 1 1 1 1 1 2 2 2 2 2 2 3 3 3 3 3 3 3 4 4
Snowboarding Snowboarding pictogram.svg   4 4 6 6 10 10
 
Saneczkarstwo Luge pictogram.svg FIL   3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 4 4
 
Zaprzestane dyscypliny sportów zimowych
 
Biathlon / Patrol wojskowy Military patrol pictogram.svg IBU   1
Liczba konkurencji 16 14 14 17 22 22 24 27 34 35 35 37 38 39 46 57 61 68 78 84 86 98 102

Patrol wojskowy został włączony do oficjalnego programu narciarskiego w 1924 roku, ale obecnie MKOl uważa, że jest to konkurencją biathlonu na tych Igrzyskach, a nie jako odrębny sport.

Pokazowe sporty zimowe[edytuj | edytuj kod]

Następujące sporty lub dyscypliny zostały pokazane na Zimowych Igrzyskach Olimpijskich w poszczególnych latach, ale nigdy nie zostały uwzględnione w oficjalnym programie olimpijskim::


Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Olympic Sports. International Olympic Committee. [dostęp 2019-01-19].
  2. a b Olympic Sports, Disciplines & Events. HickokSports.com, 2005-02-04. [dostęp 2007-03-18]. [zarchiwizowane z tego adresu (2007-04-18)].
  3. Athens 1896. W: Olympic Games [on-line]. International Olympic Committee. [dostęp 2010-03-13].
  4. a b World Baseball Softball Confederation, która obecnie rządzi zarówno baseballem, jak i softballem, powstała w wyniku połączenia dwóch byłych władz w 2013 roku — International Baseball Federation oraz International Softball Federation
  5. Podczas włączenia dyscypliny do programu Letnich Igrzysk 2020, sport był zarządzany przez International Skateboarding Federation. We wrześniu 2017 połączyła się z Fédération Internationale de Roller Sports w World Skate.
  6. A History of Winter Olympic Games: Celebration and Contrariety. WorldWeb Travel Guide, 2000. [dostęp 2008-08-01].
  7. Charmonix 1924. W: Olympic Games [on-line]. International Olympic Committee. [dostęp 2010-03-13].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]