Státní bezpečnost

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
b. siedziba StB przy ul. Bartolomějskiej w Pradze, tzw. kachlíkárna

Státní bezpečnost, w skrócie StB (czes. Státní bezpečnost w skrócie StB, słow. Štátna bezpečnosť w skrócie ŠtB, pol. Bezpieczeństwo państwa), aparat bezpieczeństwa Czechosłowackiej Republiki Socjalistycznej, istniejący w latach 1945-1990. Státní bezpečnost była integralną częścią Ministerstwa Spraw Wewnętrznych (Ministerstvo vnitra).

Historia[edytuj]

Státní bezpečnost powstała 30 czerwca 1945, pod kierownictwem Komunistycznej Partii Czechosłowacji (KSČ). Realizowała politykę represji wobec przeciwników politycznych, min. podczas przejmowania władzy przez komunistów w 1948 nadzorowała działalność opozycji i posługiwała się przeciwko niej fałszywymi dowodami.

Jeszcze zanim Czechosłowacja stała się państwem komunistycznym, StB posługiwała się brutalnymi metodami wymuszania zeznań: torturami lub stosowaniem środków odurzających, szantażem w tym porwaniami. Tuż po dojściu do władzy komunistów tego typu praktyki stały się powszechne i szeroko stosowane.

Státní bezpečnost wraz z VB (czes. Veřejná bezpečnost, słow. Verejná bezpečnosť – Bezpieczeństwem publicznym) czyli służbą mundurową wykonującą standardowe zadania policji (odpowiednik polskiej Milicji Obywatelskiej), było częścią SNB/ZNB (czes. Sbor národní bezpečnosti, słow. Zbor národnej bezpečnosti – Korpusu Bezpieczeństwa Narodowego). SNB podobnie jak StB i VB miała swoje regionalne i okręgowe delegatury. Podlegały one ministerstwom spraw wewnętrznych Socjalistycznych Republik Czech i Słowacji, ale ich kierownictwo operacyjne podlegało bezpośrednio federalnemu ministerstwu spraw wewnętrznych.

Státní bezpečnost została rozwiązana 31 stycznia 1990. W jej miejsce powołano Federalną Informacyjną Służbę Bezpieczeństwa Republiki Federalnej Czech i Słowacji, w skrócie FBIS. W 1993 rozwiązano ją a w jej miejsce Czechach utworzyły Bezpečnostní informační služba, w skrócie BIS – Informacyjną Służbę Bezpieczeństwa (agencja ds. kontrwywiadu, bezpieczeństwa wewnętrznego oraz zwalczania i zapobiegania terroryzmowi) natomiast na Słowacji powstała Slovenská informačná služba, w skrócie SIS – Słowacka Służba Informacyjna (agencja ds. wywiadu i kontrwywiadu).

Struktura StB/MSW[edytuj]

  • I Zarząd MSW (I. správa FMV/SNB) - Główny zarząd wywiadu (Hlavní správa rozvědky)
  • II Zarząd MSW (II. správa FMV/SNB) - Główny zarząd kontrwywiadu do walki z wrogiem zewnętrznym - ochrona przed zagranicznymi szpiegami (Hlavní správa kontrarozvědky pro boj proti vnějšímu nepříteli - ochrana proti zahraničním špionům)
  • III Zarząd MSW (III. správa FMV/SNB) - Główny zarząd kontrwywiadu wojskowego (Hlavní správa vojenské kontrarozvědky)
  • IV Zarząd MSW (IV. správa FMV/SNB) - Zarząd śledczy (Správa sledování)
  • V Zarząd MSW (V. správa FMV/SNB) - Zarząd ochrony funkcjonariuszy partyjnych i państwowych (Správa ochrany stranických a ústavních činitelů)
  • VI Zarząd MSW (VI. správa FMV/SNB) - Zarząd [wykonawczy] technik wywiadowczych (Správa [výkonné] zpravodajské techniky)
  • X Zarząd MSW (X. správa FMV/SNB) - Zarząd do walki z wrogiem wewnętrznym (dysydentami, protestującymi, księżmi, młodzieżą etc.) (Správa kontrarozvědky pro boj proti vnitřnímu nepříteli - disidenti, chartisté, kněží, mládež apod.)
  • XI Zarząd MSW (XI. správa FMV/SNB) - Zarząd kontrwywiadu ochrony gospodarki (Správa kontrarozvědky pro ochranu ekonomiky)
  • XII Zarząd MSW (XII. správa FMV/SNB) - Zarząd kontrwywiadu w Bratysławie (Správa kontrarozvědky v Bratislavě)
  • XIII Zarząd MSW (XIII. správa FMV/SNB) - Centrum obliczeniowo-informacyjne bezpieczeństwa państwowego (Oborové výpočetní a informační středisko Státní bezpečnosti)
  • XIV Zarząd MSW (XIV. správa FMV/SNB) - Zarząd kontrwywiadu do walki z ekstremalnymi i szczególnymi formami przestępczości (Správa kontrarozvědky pro boj proti mimořádným a zvláštním formám trestné činnosti)
  • Zarząd śledczy bezpieczeństwa państwowego (Správa vyšetřování Státní bezpečnosti)
  • Wydział śledczy bezpieczeństwa państwowego w kontrwywiadzie wojskowym (Odbor vyšetřování Státní bezpečnosti ve vojenské kontrarozvědce)
  • Zarząd paszportów i wiz (Správa pasů a víz)
  • Wydział ewidencji statystycznej (Statisticko evidenční odbor)
  • IV Wydział MSW (IV. odbor FMV/SNB) - Wydział prasy zagranicznej (Odbor zahraničního tisku)[1]
  • Wyższa Szkoła Korpusu Bezpieczeństwa Narodowego (Vysoká škola Sboru národní bezpečnosti), Praga

Zobacz też[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]

Przypisy