Stały Trybunał Arbitrażowy
Stały Trybunał Arbitrażowy, Stały Trybunał Rozjemczy (ang. Permanent Court of Arbitration, fr. Cour Permanente de Arbitrage) – międzynarodowa organizacja arbitrażowa, powołana na mocy ustaleń konferencji w Hadze w 1899 roku (I konwencja haska z 1899)[1]. Konwencja została zrewidowana I konwencją haską z 1907[2]. Trybunał rozpoczął działalność w 1902 i w swojej historii rozpatrzył około 20 spraw, niemal wszystkie przed I wojną światową. Później jego rolę faktycznie przejął Stały Trybunał Sprawiedliwości Międzynarodowej, a po drugiej wojnie światowej Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości.
Organizacja[edytuj | edytuj kod]
Trybunał nie ma stałego składu – w razie sporu państwa wybierają po cztery osoby z listy arbitrów (możliwe jest też powołanie osób spoza listy). Osoby z tego samego państwa tworzą w trybunale tzw. grupę narodową. Każde państwo może desygnować do niego 4 osoby (o odpowiednich kwalifikacjach) na 6 lat. Jedyną kompetencją trybunału, od czasów II wojny światowej, jest uprawnienie grup narodowych do wysuwania kandydatów na sędziów Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości.
Trybunałem zarządza Rada Administracyjna złożona z przedstawicieli dyplomatycznych państw – sygnatariuszy akredytowanych w Holandii. Przewodniczy jej holenderski minister spraw zagranicznych.
Siedziba[edytuj | edytuj kod]
Trybunał i jego organy maja swoją siedzibę w Pałacu Pokoju w Hadze.
Kraje członkowskie konwencji[edytuj | edytuj kod]
W 2012 roku 115 państw było stronami konwencji Haskiej[3].
|
Państwo
|
Konwencja z 1899
|
Konwencja z 1907
|
|---|---|---|
|
|
28-10-2011
|
|
|
|
20-01-2002
|
|
|
15-06-1907
|
|
|
|
01-04-1960
|
21-02-1997
|
|
|
04-09-1900
|
26-01-1910
|
|
|
|
30-06-2008
|
|
|
|
26-02-2012
|
|
|
04-06-1962
|
04-04-1962
|
|
|
04-09-1900
|
07-10-1910
|
|
|
|
21-01-2003
|
|
|
|
16-09-2005
|
|
|
15-06-1907
|
26-10-1910
|
|
|
15-06-1907
|
06-03-1914
|
|
|
04-09-1900
|
10-06-2000
|
|
|
30-08-1961
|
30-08-1961
|
|
|
03-06-2006
|
|
|
|
15-06-1907
|
18-01-1998
|
|
|
21-11-1904
|
26-01-1910
|
|
|
08-10-1991
|
|
|
|
|
12-11-1993
|
|
|
|
01-01-1993
|
|
|
04-09-1900
|
26-01-1910
|
|
|
15-06-1907
|
07-09-1958
|
|
|
03-07-1907
|
|
|
|
|
04-11-1968
|
|
|
|
04-10-1997
|
|
|
|
01-09-2003
|
|
|
28-09-2003
|
|
|
|
02-04-1973
|
|
|
|
14-07-2010
|
||
|
|
09-06-1922
|
|
|
04-09-1900
|
06-12-1910
|
|
|
04-04-1901
|
|
|
|
15-06-1907
|
14-05-1911
|
|
|
|
25-01-1998
|
|
|
15-06-1907
|
03-04-1910
|
|
|
04-09-1900
|
26-01-1910
|
|
|
01-12-1961
|
30-01-1962
|
|
|
08-12-1955
|
08-12-1955
|
|
|
29-07-1950
|
|
|
|
04-09-1900
|
|
|
|
31-08-1970
|
30-10-1970
|
|
|
|
06-07-2002
|
|
|
|
17-06-1962
|
|
|
06-10-1900
|
11-02-1912
|
|
|
|
27-01-1992
|
|
|
04-01-1956
|
04-01-1956
|
|
|
01-08-1961
|
01-08-1961
|
|
|
19-08-1960
|
09-07-1994
|
|
|
|
11-06-2006
|
|
|
04-06-1992
|
04-06-1992
|
|
|
15-06-1907
|
17-03-1997
|
|
|
25-03-1961
|
25-03-1961
|
|
|
|
20-07-1999
|
|
|
15-06-1907
|
22-04-1912
|
|
|
|
21-02-2000
|
|
|
|
14-09-2003
|
|
|
18-07-1955
|
18-07-1955
|
|
|
|
12-08-2001
|
|
|
14-02-1968
|
14-04-1968
|
|
|
|
02-09-1996
|
|
|
|
23-09-1994
|
|
|
|
09-01-2005
|
|
|
12-07-1901
|
04-11-1912
|
|
|
17-11-1991
|
17-02-2001
|
|
|
07-10-2009
|
||
|
|
06-05-2002
|
|
|
|
07-09-1968
|
|
|
03-08-1970
|
|
|
|
17-04-1901
|
26-01-1910
|
|
|
|
04-06-2001
|
|
|
10-02-1959
|
13-04-2010
|
|
|
04-09-1900
|
26-01-1910
|
|
|
15-06-1907
|
14-02-1910
|
|
|
|
16-02-1987
|
|
|
04-09-1900
|
18-11-1910
|
|
|
05-08-1950
|
|
|
|
15-06-1907
|
10-11-1911
|
|
|
15-06-1907
|
24-06-1933
|
|
|
15-06-1907
|
|
|
|
|
26-05-1922
|
|
|
04-09-1900
|
12-06-1911
|
|
|
|
02-12-2005
|
|
|
|
21-12-1998
|
|
|
07-03-1955
|
07-03-1955
|
|
|
04-09-1900
|
30-04-1912
|
|
|
19-04-2011
|
||
|
20-06-1907
|
26-01-1910
|
|
|
01-08-1977
|
30-09-1977
|
|
|
05-06-2006
|
05-06-2006
|
|
|
|
11-09-1993
|
|
|
|
01-01-1993
|
|
|
01-10-1996
|
29-03-2004
|
|
|
04-09-1900
|
17-05-1913
|
|
|
09-02-1955
|
|
|
|
04-09-1900
|
26-01-1910
|
|
|
29-12-1900
|
11-07-1910
|
|
|
|
02-12-1966
|
|
|
|
27-12-1992
|
|
|
|
25-12-1970
|
|
|
04-09-1900
|
26-01-1910
|
|
|
04-09-1900
|
11-05-1910
|
|
|
|
17-12-2004
|
|
|
12-06-1907
|
|
|
|
|
30-04-1966
|
|
|
04-04-1962
|
04-04-1962
|
|
|
17-06-1907
|
|
|
|
04-09-1900
|
26-01-1910
|
|
|
15-06-1907
|
|
|
|
04-09-1900
|
12-10-1970
|
|
|
29-12-2011
|
27-02-2012
|
|
|
04-09-1900
|
|
|
|
|
31-12-1999
|
|
|
19-09-1984
|
|
|
|
|
06-11-2008
|
Przypisy
- ↑ Convention for the Pacific Settlement of International Disputes (Hague I); 29 July 1899 (ang.)
- ↑ Art. 1 obu konwencji brzmi Celem zapobieżenia w granicach możliwości, uciekania się do siły w stosunkach pomiędzy Państwami, Mocarstwa Umawiające się zgadzają się używać wszelkich wysiłków celem zapewnienia pokojowego rozstrzygania sporów międzynarodowych.
- ↑ Kraje członkowskie, Lista stron Konwencji 1899, Lista stron Konwencji 1907